Wir haben es nicht gewusst?

door Kim Knibbe

Kardinaal Simonis maakt zelf expliciet een vergelijking waarvoor zelfs de scherpste critici van de kerk terug zouden deinzen… De vraag is of hij zelf helemaal de bittere ironie doorheeft. De uitspraak ‘wir haben es nicht gewusst’ verwijst immers naar het niet willen weten, het onvermogen om verantwoordelijkheid te nemen voor de gruwelijkheden die plaatsvonden tijdens de tweede wereld-oorlog. Zoals een twitteraar reageerde: ‘maar de kern van die Duitse zin was toch dat we dat niet geloofden?’ Door deze uitspraak te gebruiken vat Simonis precies, hoewel onbedoeld, het ongeloof samen dat hem en andere gezagsdragers in de kerk ten deel valt: Het is onmogelijk dat jullie van niets wisten! Deze uitspraak bevestigt het beeld van kerkelijke gezagsdragers die mijlenver van de maatschappelijke werkelijkheid afstaan, en geen enkele noodzaak zien om aangifte te doen van strafbare feiten.

Ook de bewoordingen die hij gebruikte om seksueel misbruik te omschrijven getuigen hiervan:  ‘het zal je maar gebeuren dat je als jong mens op deze wijze wordt ingewijd in het geheim van het leven’.

Niet alleen is er de gruwelijke associatie met het cliché ‘ons geheimpje’ waarmee slachtoffers van seksueel misbruik stil gehouden worden, maar om dit soort ‘heiligende taal’ te gebruiken voor een strafbaar feit is verbluffend naief. Jeroen Pauw kon ook nauwelijks zijn ongeloof verbergen, en vroeg het nog even na: ‘u noemt dat ingewijd worden in het geheim van het leven?’ ‘nou, voorgelicht of hoe je het ook wilt noemen’ antwoordde de kardinaal.

Geen wonder dat niemand iets wist! Als dit soort taal wordt gebruikt om misdaden te beschrijven weet je immers nooit zeker waar je het over hebt…

Kim Knibbe is als antropoloog verbonden aan de afdeling sociale en culturele antropologie, en schreef eerder op dit weblog over seksueel misbruik in de kerk onder de titel: ‘recht doen aan slachtoffers van seksueel misbruik, maar volgens welk recht’?

3 Comments on “Wir haben es nicht gewusst?”

  1. Kardinaal Simonis is niet naïef, niet dom en geen ironicus. Als hij dergelijke beladen woorden gebruikt dan heeft ie daar een bedoeling mee. Hij kent de tegenstelling die in de door hem gebruikte woorden ligt maar al te goed.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *