Maandelijks archief: januari 2011

Vertrek Oscar Salemink

Door de afdeling Sociale en Culturele Antropologie Wetenschappelijke afdelingen op universiteiten zijn, als alles goed gaat, geen statische en onveranderlijke entiteiten. Medewerkers gaan met pensioen, nieuwe medewerkers worden gecontracteerd, en soms zoeken medewerkers nieuwe kansen elders. Dat doet pijn, maar het biedt ook gelegenheid om de balansen van regionale en thematische expertise binnen een afdeling te heroverwegen, en nieuwe kwaliteit en elan aan te trekken. Lees verder

Cuts to Education: Impressions from the national student demonstration

Photos by Coen van der Steen and Markus Balkenhol

In the Netherlands, the cutbacks to higher education have become a controversial issue. They are part of wider austerity measures taken by the Dutch government in the wake of the global financial crisis. In this context, education reform has become a focus of discussion inside and outside universities. This series, “Cuts to Education,” includes pieces from various vantage points in the education cutbacks debate.

By Donya Alinejad The student demonstration in The Hague last Friday was referred to as one of the largest in the country since 1988. In a historical first, approximately 1000 Professors – that’s one third of all the professors at Dutch universities – marched in full academic garb as a statement of solidarity with the protesting students. The reason: Opposition to the cabinet’s drastic education cutbacks. Since then, Prime Minister Mark Rutte has announced during a routine press conference that the plans for cut backs will simply continue. So what was the effect of the student demonstration?

Lees verder

Dutch blend – Islam, race, nationalism and buying local in the Netherlands

Foto door Digital Integrity (Nigel)

By guest author Martijn de Koning Rather than a strong sense of national pride, the idea of the moral community seems to be central in opting into the Dutch national project. At the heart of the idea of Dutch nation-state was the notion that every member of society, irrespective of background and religious affiliation, should subscribe to an imagined moral community – an imagined community based upon shared ideas about what constitutes a good and virtuous life. Since the 19th century most of the Protestant groups in the Netherlands (with the exception of a few orthodox Calvinist dissenters between 1830 and 1860 who rejected state interference with church matters) acknowledged the Dutch nation-state as their moral community, linking nation, religion and virtue. The secular regimes of that time promoted the idea of virtuous citizens realizing their moral selves by conforming to prevailing ideas of what constituted a good life and doing good acts on behalf of the welfare of the nation-state.

After the secession of Belgium in 1830, the Dutch nation-state became a Protestant nation-state. The threat to the unity of this religious-nationalist community was perceived to come from the Catholics in the south, who were assumed to be more loyal to the Pope in Rome than to the Dutch nation-state (Van Rooden 1996). A new relationship between the nation-state and virtue emerged after the pacification of 1917 that produced the pillar system. The pillar system divided Dutch society into separate groups but also united them in one moral community, effectively replacing the notion of the Netherlands as a ‘Protestant nation’ with the concept of four groups (Catholics, Protestants, Socialists and Liberal-humanists) constituting one moral community. At the end of the 1960s the system collapsed as a result of secularization and individualization rendering the power of churches to mobilize people ineffective and obsolete. Lees verder

Duivelse kinderboeken?

Door Daan Beekers ‘Fantasie van uw kind ligt onder vuur’, zo kopte het opiniestuk van kinderboekenschrijver Anna van Praag vorige week in De Volkskrant. Hierin stelde ze dat christelijke scholen in Nederland een onevenredig grote invloed hebben op de onderwerpen waarover schrijvers als zij mogen schrijven wanneer ze meewerken aan schoolboeken. Ze vertelt dat ze door de uitgeverij een lijst krijgen aangereikt van thema’s die gevoelig liggen bij protestants-christelijke scholen, met de vraag daar liever niet over te schrijven, of ze minstens in gewenst perspectief te plaatsen. Het gaat om thema’s als kermis, carnaval en disco, evolutietheorie en magie, aantasting van het ouderlijk gezag, echtscheiding en homoseksualiteit.Van Praag heeft er bezwaar tegen ‘dat de christelijke school (zo’n 15 procent van het totaal) dus kennelijk de norm is voor alle scholen.’ Ze schrijft verder:

Antropologie van de claxon

Door Ton Salman Misschien een beetje obligaat: de antropoloog over het verkeer in my village. Maar ik bevind me in uitgelezen gezelschap: collega Freek Colombijn schreef er ook (en meesterlijk!) over, en gerenommeerd politicoloog Guillermo O’Donnell wijdt in zijn grondige studie over karakteristieken van democratieën in Latijns Amerika meerdere pagina’s aan de truc hoe je, in de auto rijdend, vanuit de zijstraat komend je je een plaatsje verovert in de stroom op de hoofdweg (zie zijn boek Counterpoints – Selected Essays on Authoritarianism and Democratization, University of Notre Dame Press, 1999, met name hoofdstuk 5 dat luistert naar de welluidende titel And why should I give a shit). Blijkbaar zijn zulke banale wetenswaardigheden over verkeersgedrag relevant voor de analyse van maatschappijen en politieke systemen. Bovendien, zo wil ik betogen, zijn verkeersmores een Fundgrube voor elke etnograaf. Lees verder

Studiebijeenkomst: religie tussen ‘bonding and bridging’

Foto door Natalie Sap

Op 20 januari organiseert het Onderzoeksnetwerk Religie en Civil Society een studiemiddag over het thema ‘Bonding’ of ‘bridging’? Migranten, religieuze identiteit en civil society. Vanuit onze afdeling schuiven Thijl Sunier (hoogleraar islam in Europese samenlevingen) en oud-medewerker Kim Knibbe aan. Op de website van het onderzoeksnetwerk wordt de middag als volgt beschreven:

De religieuze identiteit van migranten in het westen krijgt de afgelopen jaren veel aandacht. In de publieke discussie staat de vraag centraal welke betekenis religie heeft voor het leven van migranten in het Westen. Sommigen benadrukken dat religie de gelederen in migrantengemeenschappen doet sluiten en een hinderpaal vormt voor hun deelname aan de samenleving. Anderen zien in religie een mogelijke vorm van sociaal kapitaal, dat mensen kan inspireren en motiveren zich te openen voor de samenleving en daarin actief te zijn. Lees verder

Nieuw onderzoek naar handel in landbouwgrond

Sandra Evers

Welke gevolgen heeft het voor lokale gemeenschappen in ontwikkelingslanden dat internationale organisaties daar op grote schaal landbouwgrond opkopen? Collega Sandra Evers heeft een grote subsidie ontvangen om dat te gaan onderzoeken.

In Ethiopië, Madagascar en Oeganda gaat ze kijken naar landprojecten voor voedselproductie, mijnbouw, biobrandstoffen, natuurbehoud, het tegengaan van ontbossing en aanplanten van nieuwe bossen. De lokale bevolking moet vanwege die projecten soms gedwongen verhuizen, wat gevolgen heeft voor hun economische, politieke, sociale en culturele leven. In Madagaskar kopen mijnbouwbedrijven bijvoorbeeld grond om mineralen te winnen. De mensen die daar wonen krijgen geld en een huis op een andere plek, maar raken wel de graftombes van hun voorouders kwijt, die heel belangrijk voor ze zijn. Lees verder

Uitzending over gearrangeerde huwelijken

Beeld van het studiogesprek in Z.O.Z. (met rechts Edien Bartels)

Update: de uitzending kan vanaf heden terug gekeken worden via uitzending gemist.

Deze zaterdag, 8 januari,  besteedt het VPRO programma Z.O.Z. van Anil Ramdas(NL2, 15.15 uur) uitgebreid aandacht aan vragen rondom partnerkeuze en gearrangeerde huwelijken onder verschillende migrantengroepen. Onze collega Edien Bartels praat als deskundige mee in de studio. We vroegen Z.O.Z. medewerker Pinar Bakirhan om de uitzending alvast voor ons te beschrijven.

Hoe vrij is de partnerkeus? In Nederland gaat men uit van de vrije keus, de spontane liefde. In andere culturen bemoeien ouders en familieleden zich met de keus van een partner. Dan spreken we van een gearrangeerd huwelijk. Maar een huwelijk kan ook gedwongen worden wanneer de bruid of bruidegom de door hun ouders aangewezen partner niet accepteren. In Nederland is er een wetsvoorstel ingediend om gedwongen huwelijken te bestrijden door de maximumstraf daarop te verhogen van 9 maanden naar 2 jaar. Maar is straffen wel de goede oplossing en hoe kan je een slachtoffer opsporen? Lees verder