Categorie archief: Antropologie & Wetenschap

Philips en antropologie

 

Singapore (picture by jjcb)

Door Freek Colombijn Eerder schreef ik over het Philips Center for Health and Well-being. Dit centrum is een kleine afdeling in Philips, die strategische studies verricht, met input van twee denktanks. De denktank waar ik sinds twee jaar deel van uitmaak houdt zich bezig met leefbare steden. Welke factoren maken een stad leefbaar en hoe is de leefbaarheid te bevorderen? Lees verder

Grondroof gaat in Indonesië als vanouds door

Door Freek Colombijn. Ten tijde van President Suharto was het een heel veel voorkomend verschijnsel. Een rijk persoon of een bedrijf met goede connecties met de overheid liet zijn oog vallen op een stuk grond van iemand met minder financieel of sociaal kapitaal. Het verhaal kon zich op veel manieren ontwikkelen, maar het eind van het liedje was doorgaans hetzelfde: de zwakkere partij raakte zijn of haar grond kwijt.

Sinds de val van Suharto in 1998 is veel ten goede veranderd in Indonesië. Het land wordt democratischer bestuurd en de burgers hebben meer verweer. Toch worden mensen nog steeds van hun grond gegooid. Ik kreeg onlangs zo’n geschiedenis verteld door het wijkhoofd van kampong Alon-Alon Contong, Surabaya. Ik moet van hem luisteren en hij geeft me na afloop een stapel documentatie (kopieën van krantenknipsels en vonnissen) mee om in Nederland verslag te doen. Lees verder

Een conferentie als culturele uitwisseling

Door Freek Colombijn. Conferenties van antropologen gaan niet alleen over sociale processen, maar hebben natuurlijk ook een eigen sociale dynamiek. Van dit simpele gegeven werd ik me weer sterk bewust op een conferentie over een Zuidoost-Aziatisch onderwerp in Hanoi. De deelnemers kwamen grofweg uit drie landen of regio’s: Nederland, Australië en Zuidoost-Azië zelf. Deze mix zorgde voor kleine cultuurschokjes, zoals de opperste verbazing bij de gastheren toen de westerlingen op de laatste dag om een kan koffie vroegen voordat ze überhaupt aan de slag wilden gaan. De kan koffie kwam overigens binnen vijf minuten.

De opening vond plaats op de bovenste verdieping van een gebouw met slechts twee liften; vrouwelijke en mannelijke deelnemers werden door behulpzame studenten naar verschillende liften geleid, om de belasting te verdelen (de liften in het VU hoofdgebouw lijken dan opeens een zegen). Studenten waren ook aanwezig bij de publieke opening en gedroegen zich zoals alle studenten die gepresst worden om een zaal te vullen. Ze gingen zo veel mogelijk achterin zitten, kletsen, waren bezig met hun mobieltjes en slopen halverwege weg. Wat verder opviel: de buste van Ho Chi Minh op het podium en het enorme optimisme en zelfvertrouwen die spraken uit de woorden van de Thaise hoogleraar die de keynote lecture gaf. Lees verder

Exploring Muslim world-making

By Daan Beekers . How should we understand, analyze and compare the cultural worlds that Muslims make and live by? And how should we approach the role of religion in these worlds? These are the central questions of the Muslim World-Making research seminar, a platform for researchers with an interest in studying the everyday lives of Muslims, which will start this Thursday and will be hosted by the VU department of anthropology.

With the increasing social and political interest in Islam, social science research on Muslims has grown exponentially in recent decades. Yet, the very subject matter of this field is characterized by a degree of ambiguity: we study Muslims, but what does it actually mean to say that someone is a ‘Muslim’? Is there a coherent, universal ‘Muslim identity’ that we may find when we compare, say, Indonesian villagers to Moroccan-Dutch people in the suburbs of Amsterdam? To what extent should we see religion as a defining feature of the everyday lives of Muslims? These are difficult questions, which have become only more pertinent in the light of the heated public and political debates about Islam. Lees verder

Verslag van het Congres van de Antropologen Beroepsvereniging, 18-19 november 2011

Door José Verwaal, Saskia Simbhoedatpanday en Kavita Mathoera (m.m.v. Ina Keuper). Vrijdag 18 en zaterdag 19 november 2011 was het idyllische Fort aan de Klop te Utrecht het decor van de tweejaarlijkse conferentie van de Antropologen Beroepsvereniging (ABv). Als eerstejaars bachelorstudenten antropologie aan de VU hadden wij de opdracht gekregen hieraan deel te nemen en een verslag te schrijven van een lezing of workshop. Hieronder volgen onze bijdragen, die we wat bewerkt hebben voor deze bijdrage aan Standplaatswereld.nl.  We ontdekten dat op zo’n congres mensen van heel verschillend pluimage samenkomen die allemaal één gemeenschappelijke interesse hebben: antropologie. Het thema van het congres was Antropologie en de toekomst aan de hand waarvan zou worden gereflecteerd op de rol van antropologie in deze maatschappij, zowel in het verleden, het heden en de toekomst. Lees verder

Tussen Renaissance en Schijnvertoning? Democratie in Myanmar

Door Maaike Benders. Op 1 april vinden in Myanmar (ook bekend als Birma) verkiezingen plaats. Hoewel de directe impact beperkt zal zijn (het zijn tussenverkiezingen, waarbij minder dan 10% van de zetels vervangen wordt), heeft dit grote symbolische waarde. Het is namelijk de eerste keer sinds 1990 dat democratie-icoon Aung San Suu Kyi meedoet met haar partij National League for Democracy (NLD). Haar levensverhaal (onlangs op Hollywood-wijze vastgelegd in de film ‘The Lady’) is velen bekend: Als dochter van de vermoorde onafhankelijkheidsstrijder Aung San groeide ze op in Engeland. Tijdens een bezoek aan haar vaderland werd ze onverwacht politiek actief, en besloot zich kandidaat te stellen voor de verkiezingen in 1990. Nadat ze met overweldigende meerderheid won, riep de militaire overheid een langdurig overgangsproces uit, waarin Aung San Suu Kyi uiteindelijk ruim vijftien jaar onder huisarrest zou doorbrengen.

De volgende verkiezingen, die twintig jaar later plaatsvonden, werden door haar partij geboycot vanwege oneerlijke spelregels. Een week na de verkiezingen werd haar huisarrest opgeheven, en vervolgens nam een ‘nominale burgerregering’ de macht over van het leger. In de loop van 2011 voerde deze een opmerkelijke hoeveelheid hervormingen door, en zocht onder andere toenadering tot Suu Kyi’s partij. Het resultaat was dat zij zich verkiesbaar stelde voor de tussentijdse verkiezingen. Afgaand op de hoeveelheid merchandise die Yangon de afgelopen maanden overspoelde, lijkt ze wederom af te stevenen op een overtuigende overwinning. In Europa wordt het verkiezingsnieuws op de voet gevolgd. Niet geheel toevallig zal na 1 april het Europese sanctiebeleid op Myanmar worden herzien. De gang van zaken tijdens de tussentijdse verkiezingen lijkt hierbij van doorslaggevend belang. De nieuwe regeringsleiders lijken gebrand op een positief imago, en nodigden zelfs buitenlandse verkiezingswaarnemers uit. Bij de buitengewoon snelle ontwikkelingen zijn wel wat kanttekeningen te plaatsen. Lees verder

Nederland Kenniseconomie – taken seriously

Een interview met dr. ing. Megal Omaan - Terwijl het Nederlandse universitair-wetenschappelijk onderzoek in deze globaliserende tijden steeds meer terrein verliest ten opzichte van bestaande en opkomende groot-producenten als de USA, India en China, heeft een commissie van binnen- en buitenlandse toponderzoekers zich gebogen over een blauwdruk om het Nederlands wetenschappelijk onderzoek opnieuw op te stoten in de vaart der volkeren. Op onze eigen VU stond de woordvoerder van deze commissie ons een interview toe.

Ingenieur Omaan, kunt u ons iets vertellen over de commissie, en de motieven om deze opdracht aan haar mee te geven?

Look, we constateerden dat het wetenschappelijk onderzoek in Nederland stagneerde. Teveel onderzoekers, in particular in de alfa- en gammawetenschappen, werkten en publiceerden nog in samenwerkingsverbanden van minder dan 5 of 10 collega’s en incidenteel zelfs individueel. Dat leverde publicaties op met slechts één naam daarboven; very inefficient, en een output van minder dan drie peer-refereed articles a year, in sommige gevallen zelfs in journals met minder dan een double-A rating. Dat leverde vanzelfsprekend ondermaatse impact-scores op. Er moest dus iets gebeuren, en mijn collega’s en ikzelf zijn op zoek gegaan naar een integraal, innovatief, future-ready alternatief. Lees verder

In Memoriam: Alain Claude Rutishereka

Op 9 februari 2012 is Alain Claude Rutishereka, eerstejaars student in de bacheloropleiding Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie, geheel onverwacht op de VU overleden aan een hartstilstand. Alain was in 2004 vanuit Burundi als asielzoeker naar Nederland gekomen, was Nederlands staatsburger geworden en had een woning en vriendengroep gevonden in Ankeveen. Hij kreeg hulp van Vluchtelingenwerk in Hilversum en verwierf een beurs van het UAF. Alain was met veel enthousiasme aan de antropologie studie begonnen; hij zag het als een nieuwe start voor een betere toekomst. De studie was een uitdaging, de inhoud inspireerde hem.

Hij wilde de antropologie gebruiken als een zoektocht naar kennis om zijn begrip van de mensheid te vergroten, zoals de  tegenstellingen en conflicten tussen verschillende groepen in Burundi en Rwanda. Hij was optimistisch. “Maakt niet uit, het komt goed” zei hij vaak, als hij aan zijn essay opdrachten werkte die in het Nederlands geschreven moesten worden. Hij bleef kalm en werkte gestaag en vol ijver door. Lees verder

Antropologie: een kansloze discipline?

Ram Kumar - Unemployed Graduates (1956) Salem Library

Door Herbert Ploegman Ik ben op zoek naar werk. Werk waarvoor je betaald wordt; om van te leven. En zo zit ik na inmiddels een periode van solliciteren aan de tafel van een ‘werkcoach’. Dat is een vrouw van een bureau dat lijntjes heeft met de arbeidsmarkt en zij weet hoe je ‘ergens komt’. Ze bekijkt mijn cv, en zegt: “antropologie, leuk hoor, maar ik zal je uit de droom helpen: je hebt er niets aan”. Dan herstelt ze zich: “of misschien toont het diploma enkel aan dat je wat breder kunt kijken”. Ik knik begrijpend, maar zie ondertussen twee jaar prestatie en inhoudelijke studie van het bordje in de prullenbak geschoven worden. Dit is het geluid dat je links en rechts hoort: antropologie als kansloze discipline. Het heeft geen toegevoegde waarde, zo stelt ook deze dame. “En zeker nú”, voegt ze toe. Het is 2012 en het is malaise. Maar is antropologie werkelijk kansloos? Als ik naar mijn bankrekening kijk zou ik het haast gaan denken. Maar wat heb ik ook alweer gedaan, de afgelopen twee jaar? En waarvoor? Lees verder