Categorie archief: Antropologie & Wetenschap

Haka en Rugby

Door Claire van de Graaff – Als eerstejaars studente Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie heb ik een bijbaantje bij de ´Heineken Experience´, waarvoor ik regelmatig word ingezet bij het tappen en uitserveren van bier bij manifestaties. In oktober van dit jaar werd ik uitverkoren om mee te gaan naar de Rugby World Cup 2011 in Nieuw Zeeland dat door Heineken gesponsord werd. Vanuit mijn werkplek, de Heineken VIPbox in het Eden Park Stadion van Auckland, heb ik vier wedstrijden kunnen aanschouwen die gespeeld werden voor 60.000 uitzinnige toeschouwers.  Voorafgaand aan twee van die wedstrijden heb ik de uitvoering van een ritueel gezien dat voor kippenvel zorgt: de haka dans door het nationale rugbyteam van Nieuw Zeeland, de All Blacks. Verder lezen

Metropolis: haar

Lysander Wiering  geeft wekelijks verslag van de afleveringen van Metropolis. Afgelopen donderdag was ‘haar’ het centrale thema in Metropolis. Het groeit op ons hoofd en ons lichaam, sommigen verdienen er geld mee en anderen offeren het.  Metropolis zocht uit hoe verschillende culturen omgaan met haar.

Als eerst stelde Metropolis haar als uiterlijk kenmerk aan de kaak. Over smaak valt niet te twisten en daarom is uiterlijke schoonheid relatief. In Pakistan is het aan te bevelen om je borsthaar niet af te scheren. In de eerste reportage van de avond ging Pakistaanse correspondent Kazim de straten op en toonde de kijkers dat borsthaar de grote trots van de Pakistaanse man is. Zelfs tegen betaling weigerden de ondervraagde mannen hun borsthaar te scheren, want zo zeggen zei: “In Pakistan staat borsthaar symbool voor mannelijkheid en eer. Het onderscheidt mannen van vrouwen.” Verder lezen

Chaos onder de plakpaal

Plakpaal VU d.d. 17 mei 2011 rond 20.00u (Herbert Ploegman)

Door Herbert Ploegman. Hoe de fysieke omgeving op ons inwerkt en boodschappen bevat, komt niet altijd aan de oppervlakte. In een vertrouwde context helpt het afwijkende soms om ontdekkingen te doen. Zo drong een beeld bij het hoofdgebouw van de Vrije Universiteit zich op een avond, na een dag werken, aan mij op. De foto die ik ervan maakte vertelt ons iets over de visie van de universiteit op de ruimte waarin kennis wordt geproduceerd.

Op de foto is te zien hoe de ‘Vrije Plakpaal’ op het bordes voor de universiteit wordt gereinigd. Ondanks de communicatieve functie van de paal had ik hem met zijn wirwar van oproepen en ‘verleidelijke’ uitnodigingen eerder over het hoofd gezien. Pas in deze uitzonderlijke toestand werd ik hem gewaar. Bovenaan zat een centimeters-dikke laag aanplakbiljetten als een huid om de paal geplakt, terwijl het onderste deel tot de metalen beplating toe kaal was en het papier er als natte pulp onder lag. Ik vond het er, in de halfbakken toestand waarin het die avond was achtergelaten, vies en chaotisch uitzien; een grove stijlbreuk met de omgeving. Verder lezen

Metropolis Baby

Lysander Wiering geeft wekelijks verslag van de afleveringen van Metropolis. De aflevering van vorige week stond geheel in het teken van baby’s. Metropolis maakte een rondje om de aarde en zocht uit met welke geboorterituelen ouders er alles aan doen om hun kroost te beschermen en gezond te houden.

Het eerste land dat de revue passeerde was Cambodja. We zien hoe een plattelandsmoeder in één van de meest afgelegen provincies van Cambodja op het punt staat te bevallen. De Bunong stam, waarvan de moeder lid is, hebben hun eigen taal, cultuur en geloof. Hier hoort ook een eigen geboorteritueel bij. Hierin hebben bepaalde delen van het lichaam bij en na de geboorte een belangrijke functie. Zo is het traditie de navelstreng te bewaren en vlak na de geboorte hangt de vader de placenta in de familieboom, die verderop in het bos gelegen is. Dit doet hij voor de bescherming van het kind. De navelstreng wordt gebruikt om het kind mee te reinigen wanneer het een zonde begaat.

De reportage erna komt uit Israël. Pasgeboren jongetjes worden vlak na de geboorte besneden. De reporter reist mee met Menachem, die per dag wel twee of drie jongetjes van hun voorhuid verlost. Verder lezen

Metropolis: de Dood

Door Lysander Wiering.
De Metropolis van afgelopen donderdag 29 januari stond in het teken van ‘De Dood’. In de uitzending kregen we reportages te zien die toonden hoe mensen op verschillende plekken in de wereld, verschillend omgaan met de dood en hun overleden dierbaren. Alhoewel, waren de verschillen wel zo groot?

Emoties en rituelen zijn onlosmakelijk met de dood verbonden. Metropolis liet ons zien dat er uiteenlopende rituelen bestaan om de doden te eren en dat mensen van plek tot plek verschillende manieren hanteren om het leed draaglijker te maken. Op het eerste oog is het aannemelijk dat emoties voortkomen uit het verliezen van een dierbare en dat de rituelen rondom de dood simpelweg voortvloeien uit de krachtige emoties die het verlies van een dierbare bij de nabestaanden teweeg brengen. Maar in de antropologie wordt hier nog weleens anders over gedacht. Verder lezen

Metropolis: masturbatie

Door Lysander Wiering. De metropolis uitzending van afgelopen donderdag over masturbatie liet zien dat gebruiken en de betekenis van zelfbevrediging overal op aarde verschilt. De één durft er vrijuit over te spreken, de ander beschouwt het als een  zonde.

Metropolis begon dit jaar in Zuid-Amerika. Volgens de lokale reporter is men in Peru erg open over seksualiteit en volgens de tiener die centraal staat in de reportage hoort seks bij de Peruaanse cultuur; men is erg open over seksualiteit en de meisjes lopen er sexy bij. De Peruaanse tiener durft dan ook openlijk te spreken over zijn masturbatiegedrag met een behulp van een papaja en ook zijn moeder weet hier van af: “liever zo, dan dat de varkens en kippen het haasje zijn…” Door de seksuele cultuur in zijn stad zegt hij: “gek te worden als hij het niet zou doen.” Hoewel de jongen in het filmpje het niet ziet als een zonde, is hij er ook niet trots op. Hij hoopt van het masturberen af te komen zodra hij eindelijk echte liefde vindt; iets waar hij reikhalzend naar uit kijkt. Verder lezen

De ‘primitieve’ logica van ons marktdenken

image-by-Katrina-Tuliao-via-Flickr-Creative-Commons

Door Daan Beekers In deze tijd van crisis wordt het nieuws gedomineerd door die schijnbaar onvoorspelbare, onstuimige en buitengewoon eigenzinnige entiteit: ‘de markt’. Nieuwspresentatoren en analisten buitelen over elkaar heen met vragen als ‘Wat doet de markt?’ ‘Hoe reageert de markt?’ en ‘Wat vindt de markt daarvan?‘ Inderdaad, het lijkt erop dat die nukkige markt een eigen wil heeft die wij alleen maar lijdzaam kunnen ondergaan. Eigenlijk is dit een heel vreemde gedachte. Maar voor antropologen niet geheel onbekend. Want lijkt die voorstelling van een zelf handelende markt niet erg veel op het animistisch geloof, dat lang gezien werd als de ‘oervorm’ van alle religie? Verder lezen

Een antropologisch perspectief op ‘Metropolis’

Lysander Wiering liep drie maanden stage bij het VPRO programma: ‘Metropolis.’

Voor Standplaats Wereld bericht hij wekelijks over de nieuwe uitzendingen. Aankomende donderdag 22 december wordt de eerste afleverig uitgezonden, over masturberen. Hier lees je hoe al tijdens de aankondiging commotie ontstond over dit onderwerp. 

Drie maanden lang werkte ik voor het tv-programma Metropolis. In deze drie maanden hield ik mij vooral bezig met journalistieke werkzaamheden. Ik schreef teksten voor de website en monteerde korte promofilmpjes. Ik maakte veertig uur per week deel uit van de redactie en heb zo met eigen ogen kunnen aanschouwen hoe een nieuw seizoen vanaf de basis wordt opgebouwd. Voordat ik dieper in ga op het antropologische onderzoek dat ik verbond aan mijn stage zal ik eerst antwoord geven op de vraag: wat is Metropolis eigenlijk? Metropolis is een tv-programma waar bij elke uitzending universele thema’s uit het menselijke leven centraal staan. Dit kan zijn: angst, liefde of gevaar, maar ook vrije tijd, overgewicht, en verleiding. Verder lezen

Seksuele Rituelen

http://spunk.nl/article/5054/seksuele-rituelen

Dit artikel is een fictionele tekst geschreven voor online literair magazine spunk.nl.

Door Sacha Hilhorst De Oegandese antropoloog is bij voorbaat al onder de indruk. De stam die hij bezoekt staat erom bekend heel ver ontwikkeld te zijn. Hij probeert zijn ontzag te onderdrukken, zulke vooroordelen zijn natuurlijk ongepast bij onafhankelijk onderzoek. Hij gaat namelijk research doen naar seksuele voorlichting bij een bepaald volk. Tussen de lakens laat een cultuur haar ware gezicht zien, zegt hij altijd maar.

Al de allereerste avond is de antropoloog getuige van een fascinerend paringsritueel. De hormonale lijfjes van puberale jongens maken de ruimte zweterig en heet en de bassen dreunen zo hard dat een dove erop kan dansen. Stamleden van een jaar of dertien verrichten een intieme dans. Soms buigen de meisjes zich naar voren terwijl de jongens achter ze staan, voor anale pseudo-seks. Opeens rukt één van de meisjes zich los van haar partner en trippelt ze naar de antropoloog. “Patrick is zoooo vies!”, jengelt ze. “Hij kreeg een stijve bij het schuren. Gatverdamme!” De antropoloog noteert het in zijn opschrijfboekje: “Schuren – een seksueel initiatieritueel om de zelfcontrole van de man te testen.” Verder lezen

Occupational Hazards: experiences of a PhD student

By Martijn Dekker

The following text was presented as a column at the yearly PhD/MSR student conference of the VU Graduate School for Social Sciences, on the 23rd of September 2011.

I would like to use this opportunity to talk to you about the notion of ‘occupational hazards’.  Usually, these two words refer to dangerous situations that might occur at your workplace. Or injuries that can be caused by work-related activities.

 Interestingly enough, ‘Occupational Hazards’ is also the provisional title of my dissertation. But, since my research topic, which deals with the Israeli-Palestinian conflict, is all over the news every day already, and even more of late, I don’t want to bore you with that right now.  Instead, I want to briefly talk about occupational hazards in the literal sense:  about the pathologies, be they psychological or physical, a PhD or Research Master student may incur while doing his or her job. And I want to make this a personal story by zooming in on three of such pathologies I more or less suffered from and which I think may also sound familiar to some of you. These are: anxiety, guilt, and, what I would like to call, the “go it alone mentality”. Verder lezen