Categorie archief: De Lage Landen

Mijn hart brandt

Holocaust museum Ilya Boyandin copyright

Het Holocaust Monument in Berlijn. © Ilya Boyadin, via Flickr creative commons.

Saskia Jenelle is studente van de master Sociale en Culturele Antropologie aan de VU en is momenteel bezig met haar veldwerk. Dat vindt plaats in Amsterdam en richt zich op vluchtelingen zonder papieren. Ze richt zich op de vraag hoe vluchtelingen en de vrijwilligers die met hen werken ontmoetingen met ‘anderen’ ervaren, en hoe deze ontmoetingen hun blik op menselijke waardigheid beïnvloeden (zie ook haar vorige blog op Standplaats Wereld). Onlangs zette ze de volgende reflecties op papier, die maar al te goed aansluiten bij de constante berichtenstroom over vluchtelingen die de afgelopen zomer de Europese media in beslag nam.

Door Saskia Jenelle    We zijn op weg naar Berlijn en in mijn gedachten passeren de hoogtepunten van de stad de revue. Bij het Holocaust Museum stokt het. Ik noem het steeds verdriet, wetende dat ik nog niet de juiste benaming heb gevonden voor het indringende, hete gevoel dat mijn borstkas opeet, de nachtmerries, het gebrek aan concentratie en de reden dat dikke, trage tranen dagelijks langs mijn wangen glijden. Zachtjes wiegend in de autostoel zie ik mezelf tussen de grote betonblokken van het monument lopen, en in ene kan ik het duiden. De verstikkende, rauwe pijn van binnen is rouw.

Lees verder

Filantropische veerkracht

collectebus

Door Eva de Jong

Op 23 april vond de ‘Dag van de Filantropie’ plaats op de Vrije Universiteit. Het thema van de dag was “Veerkracht van de Filantropie.” Veel mensen hadden zich aangemeld voor deze jaarlijkse dag waarop de filantropische sector centraal staat. Voor het thema veerkracht was gekozen omdat de filantropische sector de afgelopen jaren kennis heeft gemaakt met de verschijnselen tegenslag en bedreiging. Nu is het tijd voor herstel en is het de vraag hoe veerkrachtig de sector is. Anders gezegd,  heeft de sector de veerkracht van een  trampoline of een turnmat?

Lees verder

“AAN UW VERHAAL HEB IK NIETS!”

Het onbegrip tussen wetenschap en media in tijden van de pleuris: Paneldiscussie en publiek debat op 15 april

Microfoons

Foto: Leo Roubos

Door: Heleen van der Linden, Ton Salman, Peter Versteeg, Thijl Sunier en Rhoda Woets

Onlangs werd ik weer eens geconfronteerd met de feiten. In Rotterdam speelde het zoveelste akkefietje rond de Essalam Moskee, een moskee in Rotterdam Zuid, voornamelijk bezocht door moslims van Marokkaanse afkomst. Een nieuwe generatie bestuurders was in conflict geraakt met de oude garde. Deze jongere generatie wilde van de moskee meer maken dan alleen een gebedshuis, en diensten toevoegen als een psycholoog en een jeugdhonk. Volgens de ANP-journalist die mij onverwachts belde was dit een absolute aardverschuiving binnen de islam in Nederland en een nauwelijks te onderschatten trend! Of ik dat even kon bevestigen… Ik vertelde dat dit fenomeen helemaal niet zo nieuw was, want, en, dus, enzovoorts. Na mij enkele minuten te hebben aangehoord, meldde de journalist in kwestie: “Hartelijk dank voor de informatie, maar, sorry, met uw verhaal kan ik niets.” Het ging hier namelijk om een bericht voor de zogeheten ‘kolom kort’, een nieuwsbericht van één alinea.

Lees verder

Joris Luyendijk over bankiers: het kan niet waar zijn

9200000028232044Door Freek Colombijn. Kan een antropoloog iets belangrijks opmerken over bankiers? Dat kan bijna niet waar zijn, want de doorsnee bankier en doorsnee antropoloog zijn ‘unlikely bedfellows’ en de financiële sector lijkt zo complex dat alleen topeconomen er iets van snappen. Alleen het sterk cijfermatige aspect ervan maakt het bankwezen al een ogenschijnlijk ongeschikt onderwerp voor antropologen, die bij het woord ‘economie’ eerder aan reciprociteit en kula-ring denken dan aan het Damrak of Wallstreet.

Toch was het een journalist met een PhD in Social Anthropology (van Cambridge University), Gillian Tett, die als een van de weinigen de financiële crisis van 2008 voorspelde. Door etnografisch onderzoek bij de J.P. Morgan bank ontdekte ze een bedrijfscultuur die volgens haar tot economisch ongefundeerde en gevaarlijke financiële producten leidde, die op hun beurt een ernstige economische crisis konden veroorzaken. Ze kreeg helaas gelijk.

Lees verder

Misschien toch maar een kopje thee drinken?

marokkaansethee Door Thijl Sunier
Terwijl Europa op zijn kop stond na de aanslagen in Parijs was ik op werkbezoek in Indonesië. Ook daar was de aanslag voorpaginanieuws, maar de roering was niet te vergelijken met de storm die in Europa woedde. Toen ik terugkwam was het stof enigszins neergedaald en kon ik met enige distantie de commentaren tot mij nemen. Mij bekroop al snel een gevoel van déja-vu, maar meer nog was ik geschokt over oppervlakkigheid van het debat (enkele bekende uitzonderingen daargelaten), de neiging elkaar te overschreeuwen of te overtroeven met niets zeggende oneliners (de meest gehoorde op dit moment: ‘niet elke moslim is terrorist, maar elke terrorist is wel moslim’), en het volledig langs elkaar heen praten van de lange rij deskundigen. Ik moet na enkele weken constateren dat wat de analyses betreft we geen millimeter zijn opgeschoten. Niets nieuws onder de zon, geen poging een stap verder te komen. Je kunt de opeenvolging van gebeurtenissen na de aanslagen bijna naadloos vertalen naar de nadagen van de moord op Theo van Gogh tien jaar geleden. Lees verder

Gelooft u in God? Een open vraag

 

kerk

Door André Droogers
Dagblad Trouw publiceert de resultaten van een onderzoek naar levensbeschouwing in Nederland. Ik neem de uitkomsten met een half onsje zout. Dat komt door de gevolgde onderzoeksmethode èn de geheel eigen aard van het onderwerp.
In de sociale wetenschappen wordt onderscheiden tussen kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksmethoden. Sociologen, politicologen en psychologen gebruiken meestal de eerste, antropologen – mijn soort – de tweede. Wat je vindt, hangt af van je methode. Beide benaderingen hebben hun sterke kanten èn hun beperkingen. Overigens komen steeds meer combinaties voor.

Bij de kwantitatieve benadering is de stelregel dat meten weten is. Wat niet te meten is, wordt niet geweten. Trouw zet de gemeten onderzoeksresultaten op de voorpagina: 25% atheïst, 31 % agnost, 27% ietsist en 17 % gelovige.

De sterke kant van kwantitatief onderzoek is dat het representatief is. Het aantal geïnterviewden is groot. Dat is ook nodig, omdat de vooronderstelling is dat iemands stellingname verband houdt met diens persoonskenmerken, zoals opleiding, sekse of leeftijd. Bij een groot aantal kan dat verband worden gelegd, omdat pas dan alle factoren voorkomen. Lees verder

Typisch Nederlands

Het Plein in Den Haag, Roel Wijnants, via Flickr, Creative Commons License

 Ina Keuper   ‘Typisch Nederlands’ was een ‘reality tv’-programma van VARA dat in september en oktober 2014 in vier delen werd uitgezonden op NPO 1. Ik had destijds de uitzendingen niet bekeken, maar heb dat alsnog gedaan naar aanleiding van een bericht op de website van de Antropologen Beroepsvereniging. Daar vond ik de aankondiging van SIETAR, de vereniging van professionals voor interculturele communicatie en diversiteit (Society for Intercultural Education, Training and Research) over een bijeenkomst over dit tv-programma en de invloed van de media op maandag 19 januari 2015 in Utrecht. Omdat ik sinds mijn recente pensionering tijd kan besteden aan allerlei leuke en interessante zaken besloot ik om de serie alsnog te bekijken en de bijeenkomst erover bij te wonen. Hieronder wil ik enkele bevindingen met jullie delen.

Lees verder