Rebiya Kadeer at the VU, or the anthropologist’s dilemma

By Pál Nyiri When I lecture on China and democracy, I show students excerpts from Carma Hinton and Geremie Barme’s 1992 film, The Gate of Heavenly Peace. In the film, one of the leaders of the Tiananmen Square student movement, referring to exaggerated stories of the 1989 massacre, asks: “Must we use lies to stand up to our lying enemy,” i.e. the Chinese Communist Party? The same question arose in me on 30 March as I listened to Rebiya Kadeer, the “leader of the Uyghur people” according to the president of the Turkish Academic Student Association (TASA), which organised her …

Lees meer

Sinterklaas beyond black and white

By João Rickli I must honestly admit: I don’t like Sinterklaas. Being a Brazilian anthropologist studying (in) the Netherlands and living here for 4 years, every time I see the colourful decoration in the streets and hear the foolish songs being played in the supermarket, I think: “here he comes again, the annoying Sint with his Black Pieten. My dislike of the festival has one main reason: I can’t help seeing the racial aspect of its main characters.

Lees meer

Sociale lift, asociale lift

  Antropologiestudente Silvia van der Wal studeert voor een half jaar in Brazilië en schrijft regelmatig over haar ervaringen voor Zwerfpost, weblog voor buitenlandse studenten van de VU Faculteit der Sociale Wetenschappen. In dit bericht vertelt ze over haar frusterende kennismaking met grote klassenverschillen in Brazilië. Terwijl ik peinzend op de stukjes uit mijn guaranasap bijt, tikt de derde jongen van vanavond op mijn schouder om mij te vertellen dat hij geld wil. Pas als hij weg is besef ik zijn verzoek te hebben geweigerd zonder hem werkelijk te antwoorden of aan te kijken. Het peinzen wat hij verbrak, was om tot …

Lees meer

‘Ik voel me een banaan: geel van buiten, wit van binnen’

Etnische identificaties van tweede generatie Nederlandse Chinezen Je blijft altijd die Chinees, ook al ben je in Nederland geboren, spreek je vloeiend Nederlands en heb je alleen maar Nederlandse vrienden. Veel Nederlandse Chinezen van de tweede generatie hebben het gevoel altijd beoordeeld te worden op hun uiterlijk. Dit was een van de uitkomsten van mijn antropologische onderzoek naar etnische identificaties van tweede generatie Nederlandse Chinezen. Tijdens mijn veldwerk werd duidelijk dat een ‘opgeplakte’ identiteit een belangrijke rol speelt tijdens dit identificatie proces.

Lees meer

Tariq Ramadan ontslagen ondanks protest

Zal ik het maar openlijk zeggen? Nederlandse bestuurders en politici houden niet van moslims die zelfbewustzijn uitstralen en bijna een sterrenstatus hebben. Het plotselinge ontslag van Tariq Ramadan als hoogleraar aan de Erasmus Universiteit en als integratieadviseur bij de gemeente Rotterdam laat echter geen andere conclusie toe. Shervin Nekuee heeft het onlangs mooi verwoord in de NRC. Hij plaatste de elegantie en hoffelijkheid van de retorisch begaafde Ramadan tegenover de boze mannen van de anti-Ramadan lobby die niet tegen hun verlies in de woordenstrijd kunnen.

Lees meer

PVV en historische vergelijking

Antropologen gaan in hun onderzoek sterk uit van vergelijking. Juist daarom kunnen zij een belangrijke bijdrage leveren aan de discussie over de populariteit van de PVV, zoals Ton Zwaan liet zien in zijn opinistuk in de NRC van afgelopen zaterdag. Zwaan is verbonden aan de Afdeling Sociologie en Antropologie van de UvA en het Centrum voor Holocaust en Genocidestudies. Hij heeft jarenlange ervaring met het onderzoeken van nationalisme, genocide en politiek geweld. Zwaan stelt dat de vergelijkingen die in het debat soms worden getrokken tussen de PVV en de opkomst van het fascisme in het Duitsland van de jaren dertig vaak de plank …

Lees meer

Beelden in de Bijlmer: helpt dat?

Het Amsterdamse stadsdeel Zuidoost (voorheen meestal Bijlmer genoemd) heeft ongeveer  25 000 autochtone en ongeveer  55 000 allochtone inwoners, die voor een groot deel afkomstig zijn uit voormalige koloniën in Afrika en het Caribische gebied. Het stadsdeelbestuur vindt dat de bewoners trots op hun wijk moeten zijn, en zich er thuis moeten voelen. Een van de middelen om de buurt te verheffen is het plaatsen van kunst. Zo is op het nieuwe marktplein een beeld neergezet van de Surinaamse schrijver en verzetsstrijder Anton de Kom. Dit beeld moet de identificatie met de buurt en het zelfbeeld van de bewoners, in …

Lees meer

Tegen tolerantie

Antropologen zijn bij uitstek in staat om licht te werpen op debatten over integratie en identiteit. Zo bewijst ook collega antropoloog Paul Mepschen (UvA) in een prikkelend betoog tegen “tolerantie” als uitgangspunt van politiek. Hij laat zien hoe het idee dat de Nederlandse identiteit onder meer bepaald zou worden door het ‘tolereren’  van homoseksualiteit, een intolerante houding jegens islamitische Nederlanders in de hand werkt. “Seks”, schrijft Mepschen, “speelt een sleutelrol in het herformuleren van de Nederlandse identiteit en het definiëren van autochtoniteit, van de vraag wie hier wel of niet thuishoort. Van de flamboyante politieke esthetiek van Pim Fortuyn tot …

Lees meer

Stilte over cultureel verschil in organisaties leidt tot ongelijkheid

Gastauteur Lida M. van den Broek (Luister ook naar haar bijdrage op 27 mei in het EO programma Dit is de dag van radio 1.) Hoewel er in Nederlandse organisaties een ideaalbeeld bestaat van gelijke behandeling, is er tegelijkertijd sprake van een dagelijkse praktijk van ongelijke behandeling, zo blijkt uit mijn promotieonderzoek. Het ideaalbeeld van gelijke behandeling wordt in stand gehouden doordat alledaags racisme onzichtbaar wordt gemaakt door zowel autochtone als allochtone Nederlanders. De kwaliteiten van allochtone Nederlanders worden door autochtone Nederlanders systematisch onvoldoende herkend. Bovendien blijven Nederlandse monoculturele waarden dominant in de multiculturele organisatie (en samenleving) en blijven vormen …

Lees meer