Naar een antropologie van Nederland

DOOR TOON VAN MEIJL De vraag naar de staat van de Nederlandse antropologie en eventuele veranderingen die zich daarin hebben voltrokken is interessant. In het buitenland wordt mij die vraag regelmatig gesteld, maar dan moet ik een helder antwoord helaas schuldig blijven. Inderdaad, ik denk niet dat de antropologie in Nederland kan worden gerubriceerd onder een label dat de nationale identiteit ervan zou kenschetsen. Maar waarom eigenlijk niet? En is dat erg? En was er in het verleden wel sprake van een Nederlandse antropologie, zoals Matthias Teeuwen verondersteld? De antropologie is altijd een marginaal vakgebied geweest. Het is nu moeilijk …

Lees meer

Waar is de Nederlandse antropologie heen?

DOOR MATTHIAS TEEUWEN Vergeleken met de heftige discussies over de staat van de Nederlandse antropologie die in de jaren ’80 gevoerd werden is het de afgelopen 20 jaar opmerkelijk stil gebleven rond dit onderwerp. In de jaren ‘80 verschenen er onder andere een themanummer van Antropologische verkenningen over de historische ontwikkelingen in de Nederlandse antropologie en een kritisch stuk van Blok en Boissevain die betoogden dat de Nederlandse antropologie overwegend descriptief is en doordringende analyses ontbeerde. Maar afgezien van een bundel artikelen uit 2002 is er sindsdien nagenoeg niks gepubliceerd over antropologie in Nederland. Het lijkt alsof de aandacht voor …

Lees meer

ANZAC Parade in Adelaide: a tough nationalist monument with soft edges

BY FREEK COLOMBIJN More than two decades ago I published an article on the urban symbolism of Canberra, the national capital of Australia. When Australian states federated to become an independent state in 1901, it was a nation in search of a national identity. The exploits of Australian troops in the First World War, and in particular the ill-fated landing at Gallipoli in the Bosporus, formed a source of inspiration and the result is that monuments that commemorate the ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps) loom large in the formation of Australian national identity. The martial imaginary was reinforced …

Lees meer
Schilderij van Thomas Matulesia (Pattimura) en medestrijders in het Museum Siwalima, Ambon (Indonesië). Foto uit collectie Moluks Historisch Museum, Den Haag.

Pattimura dag en een complexe Molukse loyaliteit

Door Fridus Steylen. April en juni zijn hoogtijmaanden voor aandacht voor de geschiedenis van Molukkers in Nederland. Op 25 april wordt de proclamatie van de Republik Maluku Selatan, de vrije Zuid-Molukse republiek, in 1950 gevierd. Op 11 juni 1977 werd de gekaapte trein in De Punt gewelddadig ontzet, waarbij zes kapers en twee gegijzelden omkwamen. Publiciteit is gegarandeerd, zeker als er nog meer gebeurt. Zo was er dit jaar als een opwarmertje begin april protest tegen de mogelijke komst van een niet-Molukse huurder in de Molukse wijk in Heer/Maastricht. De RMS-viering in Apeldoorn kreeg extra publiciteit omdat theater Orpheus de …

Lees meer

Storm over beelden

  Door Thijl Sunier Er is iets raars aan de hand met de discussie over historische standbeelden, de ‘vaderlandse geschiedenis’ en de ‘nationale identiteit’. Even de feiten op een rijtje. In september vorig jaar was een beeldje van de naamgever van het Mauritshuis (dat naast het torentje van de premier staat) bij de ingang van het museum weggehaald. Deze naamgever, Johan Maurits van Nassau-Siegen (1604-1679), was in de zeventiende eeuw gouverneur van de Nederlandse kolonie in Brazilië en slavenhandelaar. Dat was niemand opgevallen, totdat het een onderwerp op sociale media werd afgelopen januari. 

Lees meer

Auschwitz: Bijna onvoorstelbaar

We were told we would take a nice shower and we would see each other soon again. When I smelled the dead people I knew we would see each other again soon indeed – Onbekend Door Charlotte Dijkhoff       Op dinsdag 10 januari 2017 begon mijn reis naar Polen. De voornaamste reden om naar dit land te gaan was om Auschwitz te bezoeken. Auschwitz is de grootste verzameling van concentratie- en vernietigingskampen die tijdens de Tweede Wereldoorlog door nazi-Duitsland waren opgezet. Het was een indrukwekkende reis die ik nooit zou vergeten. Een ervaring die een mens niet in de koude …

Lees meer

Dreamocracy: vluchtelingen als expert-docenten op middelbare scholen

Door Freek Colombijn    Mijn ouders waren tieners toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak en in de twintig toen Nederland bevrijd werd. Ze hebben aan den lijve ondervonden hoe het is om te leven in een land dat niet meer vrij is. Mijn moeder werkte als koerierster voor het verzet en mijn vader werd te werk gesteld in Duitsland en dook tijdens een verlof in Nederland onder om niet terug te hoeven. Ze hebben hun kinderen zeker niet achtervolgd met verhalen over de oorlog, maar wat wij wel met de paplepel ingegoten kregen was het belang van democratie en vrijheid. Vrijheid is …

Lees meer

Verlaten kerkhoven: over leven en dood

Door Ton Salman       We mogen vermoeden dat het de doden niet echt dwars zal zitten: waar ze begraven liggen en hoe eenzaam dat is. Eenmaal dood, is de last van eenzaamheid en de lust van gezelschap of bezoek (of andersom) immers voorbij. Een mening of een gevoel bij hoe eenzaam, mooigelegen, nabij of veraf, herdacht of vergeten of anoniem iemand begraven is, is dus een zorg van de levenden en de nabestaanden. In mijn ervaring kunnen die er terdege iets van vinden, zelfs in de wetenschap dat de overledenen onwetend zijn. Een illustratie daarvan is de situatie waarin een begraafplaats …

Lees meer

Multiculti werkte prima bij de VOC

Door Freek Colombijn. Op 21 November verdedigde Mattias van Rossum zijn promotieonderzoek: Werkers van de wereld. Globalisering, maritieme arbeidsmarkten en de verhoudingen tussen Aziatische en Europese zeelieden in dienst van de VOC (1600-1800) aan de Faculteit der Letteren. Hieronder is een samenvatting van zijn onderzoek, eerder geplaatst op de VU Website:

Lees meer

Een beschaafd vuurtje

 Door Eva de Jong Op woensdag 22 april ging Joop Goudsblom in gesprek met Wim Brands over zijn nieuwe editie van het boek Vuur en Beschaving. Het Academisch Cultureel Centrum  te Amsterdam organiseerde een bijeenkomst met de emeritus hoogleraar sociologie. Brands introduceert het onderwerp  Vuur en Beschaving, door Goudsblom om een vuurtje te vragen. Goudsblom, die altijd lucifers met zich meedraagt, ontsteekt een säkerhets tändstickor (een veiligheidslucifer naar het origineel ontwerp van Johan Lundström uit 1852). Een normaal tafereel voor ons, maar Goudsblom stelt in zijn werk dat vuurbeheersing niet altijd tot de capaciteiten van de mens heeft behoord. In …

Lees meer