Categorie archief: Identiteit & Religie

Femke Halsema en haar zondes

Femke HalsemaDoor Ibtissam Abaaziz , Miriyam Aouragh en Mariam El Maslouhi. Vanaf 11 mei zendt de NTR de zesdelige documentaire ‘Seks en de Zonde’ uit. Een serie van Femke Halsema en Hassnae Bouazza waarin ‘vrouwen in de islamitische wereld’ aan het woord zullen komen. Femke Halsema toont zich medestander in de strijd voor emancipatie van de islamitische vrouw. Wat de context van die strijd is en hoe vrouwen in Nederland dat op hun eigen diverse manieren interpreteren is heel belangrijk, maar daar zien we niet veel van terug in deze aflevering. Wat we vooral konden zien, is de zoveelste eenzijdige en vooringenomen blik op het thema ‘islam’. Dat is overigens niet vreemd in ons poldermedialandschap waar het traditie is om moslimvrouwen te reduceren tot wat ze al dan niet op hun hoofd dragen.

Halsema zegt in eerste instantie zinnige dingen. Zo begint ze haar relaas dat er in Nederland vooral ‘over’ moslima’s gesproken wordt, dat moslima’s zelf onzichtbaar zijn en dat zij ze daarentegen een stem wil geven. Kortom, deze witte seculiere feministische vrouw biedt wel een podium aan moslima’s. Het klinkt misschien wat maternalistisch, maar och, Rome is ook niet in één dag gebouwd. We moeten deze documentaireserie een kans geven en niet meteen in cynisme vervallen.

Als kijker – vooral Marokkaanse moslima’s om wie het allemaal toch lijkt te draaien – zijn we natuurlijk benieuwd naar de stem van ‘de’ moslima. Maar al gauw lijkt het programma daar niet over te gaan. Uiteraard komt er wel een ‘moslima’ in beeld, maar haar stem horen we nauwelijks. Het is Halsema’s stem die daar steeds –peinzend, vragend, giechelend, verdrietig, en stout- overheen walst. Het programma gaat namelijk vooral over Halsema, die al vanaf de lagere school (toe maar!) een liberale en ideologische opvatting over emancipatie had. Het gaat over Halsema’s atheïstische vrijgevochten opvoeding en, inderdaad zoals ze zelf eerlijk toegeeft, haar vooroordelen. Die worden niet ontkracht zoals verwacht. Integendeel, ze staan centraal in het programma en díe vooroordelen worden nu juist net als meetlat gebruikt om de stemmen van moslima’s in te kaderen. Lees verder

Bosnië-Herzegovina: Ook in voetbal verdeeld

IMG_1327Door Gerwin Peelen.         In aanloop naar het WK-voetbal organiseert de FIFA een toer door de gekwalificeerde landen en zo ook bij debutant Bosnië-Herzegovina. Afgelopen weekend was de Wereldbeker te bewonderen in de Bosnische hoofdstad  Sarajevo  waar wordt uitgekeken naar het hoogtepunt in de recente voetbalgeschiedenis: Schitteren in Brazilië.

Na jaren van corruptie, etnische verdeeldheid en zelfs uitsluiting door de FIFA lijkt de kwalificatie voor het WK de uiteindelijke beloning van hervormingen in de voetbalbond. Europees commissaris Stefan Fule riep daags na de kwalificatie politici dan ook op om het voorbeeld van hun voetballers te volgen en de verwachtingen van de Bosnische burger waar te maken. De voetballers zelf werden als helden onthaald in de hoofdstad en na de beslissende wedstrijd tegen Litouwen gingen supporters massaal de straat op. Lees verder

Informant en vriend: dilemma’s uit het veld

Uganda Door Renske den Uil
Tijdens je veldwerk doe je veel contacten op, contacten die van cruciaal belang zijn voor het verloop van je onderzoek. Wellicht is het de sociaal aangelegde antropoloog eigen, wellicht is het de sociale inslag in mijzelf, maar tijdens mijn veldwerk in Uganda vorig jaar heb ik met veel informanten een diepe band ontwikkeld. Bijzondere vriendschappen, maar vriendschappen die soms ook tricky kunnen zijn, want of ik het wil of niet: de verhoudingen in mijn onderzoek tussen mij en mijn informanten, op basis van achtergrond en kansen in het leven, liggen toch scheef. Al tijdens mijn onderzoek ondervond ik hiervan de gevolgen: informanten die mij vroegen een sponsor voor hen te zoeken in Nederland of anders wellicht een rijke blanke vriendin. Lastige vragen, maar vragen die ik toen toch vrij makkelijk kon beantwoorden met: “Sorry, dat kan ik niet voor je regelen”. Maar wat als dit soort vragen wel heel duidelijk van levensbelang lijken te worden?  Lees verder

Sinterklaasintocht op Bali, Indonesië

SPW Sint Bali IMG_2096

Balinese Zwarte Pieten

Door Vivian Mac Gillavry    Inmiddels heeft iedereen in Nederland zijn of haar mening gevormd over de Zwarte Pieten-discussie. Dat ook op Bali Sinterklaas wordt gevierd zou men misschien niet meteen verwachten en ook hier wordt meegediscussieerd over Zwarte Piet. Viavia ben ik gevraagd om als Zwarte Piet mee te doen aan het schoolbezoek van Sinterklaas op een school voor Nederlandse taal en cultuur.

Als bachelorstudent antropologie loop ik stage op Bali en antropologisch gezien leek me dit een bijzondere dag om mee te maken, een Sinterklaasintocht op een tropisch eiland.

Tijdens het schminken vraag ik aan Sinterklaas hoe de Nederlanders op Bali denken over de Zwarte Pieten-discussie. Lees verder

Mevrouw de Burgemeester, Mijnheer de Kiezer!

 

SpW foto Emine Igdidoor Emine Igdi    Cizre (Koerdische naam Cizîra Botan) is een stad in de provincie Şırnak (Turkije). Tot de jaren 90 van de vorige eeuw was de stad nogal traditioneel ingericht en door de mannen gedomineerd. De vrouwen uit de stad droegen een soort burqa (çarşef/ çarik) die meer een traditionele betekenis had dan een religieuze. De genderrollen waren helder: vrouwen binnen, mannen buiten. In de publieke sfeer was er bijna geen ruimte voor gezamenlijke activiteiten van mannen en vrouwen. Vanaf de jaren 90 van de vorige eeuw is het gezicht van Cizîra Botan echter geleidelijk veranderd. Er vonden onder de leiding van de Partiya Karkerén Kurdistan (de PKK) demonstraties plaats om meer rechten op te eisen voor de Koerden.

Tijdens die demonstraties deden zowel mannen en vrouwen mee. Dat was tot die tijd niet gebruikelijk. Hiermee hebben de vrouwen – onder aanmoediging van de guerrillabeweging – hun ruimte opgeëist in de publieke sfeer. Vele vrouwen namen deel aan de beweging en dat zorgde voor een prestigieuze positie voor de vrouwen. Daarnaast werden in de omgeving van Cizîra Botan sommige Koerdische dorpen door het Turkse leger platgebrand of gebombardeerd, waardoor de nomadische bevolking en de dorpelingen hun toevlucht zochten in Cizîra Botan. Zij waren gewend dat de vrouwen een vrije rol hadden buiten het huis. Voor deze vrouwen was het dan ook niet vreemd in de stad samen met de mannen deel te nemen aan de demonstraties. Lees verder

Leren op vakantiebestemming: onderzoek naar educatief toerisme in de Randstad

Foto educatief toerisme 1

Studenten Eline Beentjes en Tim Poelman op de kaasmarkt in Alkmaar

Door Eline Beentjes     Wat leren toeristen op de kaasmarkt in Alkmaar en op een rondvaart over de kanalen? Wat wordt er precies aan hen verteld? En ervaren ze de attracties als educatief of als amuserend? Wij, acht eerstejaars antropologie studenten, deden in juni onderzoek naar educatief toerisme in de Randstad en probeerden dergelijke vragen te beantwoorden. We wilden drie dingen onderzoeken: 1. Het educatieve niveau van informatie bij de attracties. 2. De motieven van de aanbieders van de attracties. 3. De ervaringen van toeristen die de attracties bezochten.

Met educatief toerisme bedoelden wij toeristen die zich tijdens hun vakantie toeleggen op het verrijken van kennis die is verweven met een culturele ervaring. De educatieve toerist gaat op een vakantie waar de omgeving, het contact met de lokale bevolking en het leren van de cultuur van een bestemming centraal staat, en onderscheidt zich hiermee van de massatoerist (Spencer, 2010, p.62, vert. MvE). Lees verder

New Titles on Land Struggles in Africa

Afgelopen zomer publiceerde SCA-medewerker Sandra Evers, met anderen, twee bundels met (voorlopige)  resultaten van haar huidige onderzoeksproject. We vroegen haar naar enkele achtergronden en plaatsen daaronder korte presentaties van beide boeken.

In het kader van welk project verschenen beide boeken? Wat zijn de thema’s van dat  project?

Beide boeken komen voort uit ons onderzoeksprogramma “Development as a Trojan Horse? Foreign Large-scale Land Acquisitions in Ethiopia, Madagascar and Uganda”, waarvoor NWO-Wotro ons in 2011 subsidie toekende. We kregen hiermee de kans om met een team van vier promovendi en een post-doc. vergelijkend onderzoek te doen naar grootschalige landprojecten in Afrika en Madagascar.

Wat zijn de respectievelijke bedoelingen, de ambities, van deze boeken?

Het boek “Africa for Sale? Positioning the State, Land and Society in Foreign Large-Scale Land Acquisitions in Africa” stelt de vraag naar de rol van de staat bij de totstandkoming, implementatie en uitvoering van de landprojecten. De rol van de staat is tot op heden onderbelicht gebleven. Het andere boek zoomt in op Madagascar waar de staat land probeert in te zetten bij de “ontwikkeling” van het enorme eiland. Er is echter een enorme competitie om dit land en velen willen zich toegang verschaffen: natuurbeschermers, mijnbedrijven, landbouwondernemingen, en zo komen kleine boertjes in de verdrukking. Lees verder