Categorie archief: Identiteit & Religie

Geluiden van geloof

flyer_Het_Geluid_van_het_Geloof_-_kopieDoor Ferdous Arachid en Cathelijne van Roden Als antropologen in spe zijn wij constant bezig met het begrijpen van zowel onze eigen als andermans cultuur. Religie komt vaak naar voren als een belangrijk onderdeel van cultuur. Religie is een moeilijk te begrijpen verschijnsel omdat iedereen hier zijn eigen invulling aan geeft. Om geloof en de verschillende visies hierop, beter te begrijpen hebben wij, eerstejaars antropologiestudenten, op 26 februari 2013 een bezoek gebracht aan Imagine IC in de  Amsterdamse Bijlmer. We hebben er een expositie bezocht en meegedaan aan een workshop.

Imagine IC is een centrum dat hedendaagse verhalen van Nederlanders met diverse achtergronden verzamelt en op verschillende manieren exposeert om zo op eigen wijze bij te dragen aan het cultureel erfgoed van ons land. In de expositie genaamd ‘Mijn God’ stond het geloof centraal en werden er aansluitend op dit thema ‘data’ verzameld in de vorm van geluiden die geassocieerd worden met geloof. Op deze manier poogt Imagine IC een unieke bijdrage te leveren aan het arsenaal van geloofsuitingen. Schrift, beeld en spraak zijn inmiddels geen uitzonderlijke media meer, maar geluid is een vrijwel onberoerd begrip als het aankomt op associaties met geloof. Lees verder

Het boerenbloed kruipt waar het niet gaan kan

IMG_2372

Door Ellen de Lange. Een boerderij op het Nederlandse platteland. De geur van mest, kuilvoer en verse melk. Het geblèr van de potlammeren die trek hebben in melk, de boer die ‘kom op’ roept tegen de koeien, en het feit dat het geluid van de voordeurbel vreemd is; die deur wordt namelijk “al meer dan acht jaar niet gebruikt”, je gaat gewoon achterom.

Wellicht een wat ongebruikelijke plek voor een MSc student antropologie. Ik heb tenslotte meer dieren dan mensen mogen zien de afgelopen drie maanden. En daarnaast, het eelt op mijn handen is niet uitsluitend van het aantekeningen maken. Met nog een kleine week veldwerk voor de boeg, een kort verslag over mijn ervaringen. Lees verder

“Antropologie is niet voor bange mensen.” Verslag van het afscheidsseminar van Edien Bartels

foto's Marije Koudstaal

 
foto’s Marije Koudstaal

Door Elizabeth Marteijn, mmv Monique van der Hoef
Een ode aan dr Edien Bartels en 43 jaar onuitputtelijke inzet voor de antropologie aan de VU; daar ging eigenlijk het seminar Brandende kwesties: de relevatie van de antropologie voor de samenleving over. Langzaam druppelen de gasten binnen, familie, collega’s, vrienden en studenten, allen komen zij vrijdagmiddag 15 februari naar het Metropolitan gebouw waar van 14.00 uur tot 18.00 uur het afscheidsseminar van Edien Bartels plaatsvond. Omdat Bartels veel ‘brandende kwesties’ – conflicten met een culturele achtergrond – heeft onderzocht, is dit het thema van het seminar. Drie sprekers uit alle fasen van Bartels’ carrière hielden een voordracht en als kers op de taart legde Bartels het publiek nog eenmaal uit waarom antropologie het laboratorium is voor studie en onderzoek naar de wereld. Lees verder

Veel bidden maakt moslims niet religieuzer

Onderstaand artikel verscheen begin februari in de NRC naar aanleiding van de succesvolle bijeenkomst georganiseerd in het kader van het maandelijkse seminar Muslim World-Making van de afdeling Sociale en Culturele Antropologie.

moslims Nederland SpW

© Roel Wijnants Fotografie

Door Sheila Kammerman Nederlandse moslims worden religieuzer, concludeerde het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) eind vorig jaar in het rapport Moslim in Nederland. Van een voorzichtige trend naar secularisering, waargenomen in een SCP-rapport uit 2004, lijkt weinig meer over. Hoe het SCP dat weet? Moslims gaan vaker naar de moskee dan pakweg tien jaar geleden en bidden regelmatig. En veel moslims eten halal en doen aan de ramadan (vooral Marokkaanse en Somalische moslims). Op donderdag 31 januari  debatteerden geïnteresseerden (waaronder veel moslims) aan de Vrije Universiteit in Amsterdam over het rapport. De vraag was: kun je die conclusies trekken op basis van een aantal vragen over religieuze gedragingen?

Het debat stond op scherp door de aandacht die het rapport in de media had gekregen: ‘Moskeeën zitten vol met jonge moslims’, interpreteerde RTL. En De Telegraaf: ‘Moskeebezoek geïntensiveerd onder jongeren’. Om daaraan toe te voegen: “De liberale, Nederlandstalige islam ebt weg.” De teneur van veel berichtgeving was: hoe religieuzer, hoe minder geïntegreerd. Dat verbaasde Mieke Maliepaard. Zij schreef het SCP-rapport samen met Mérove Gijsberts en legde voorafgaand aan het debat uit hoe ze de religiositeit van zo diverse groep als de ongeveer 825.000 moslims in Nederland heeft gemeten. Het rapport is gebaseerd op de antwoorden van ongeveer 5.300 moslims van Marokkaanse, Turkse, Irakese, Iraanse, Afghaanse en Somalische afkomst. Zij beantwoordden vragen over onder meer moskeebezoek, bidden, halal eten, meedoen aan de ramadan en het dragen van een hoofddoek. De vragenlijsten werden afgenomen door een enquêteur, die de vraag eventueel kon toelichten. “Zelfrapportage is de enige mogelijkheid bij dit soort onderzoek”, zegt Mieke Maliepaard. “We kunnen niet bij de moskee gaan posten om te zien hoe vaak mensen binnengaan.” Lees verder

From LRA conflicts to land conflicts

328By Rixt Vellenga. Acholi people have a profound relationship with the land; land is the epicenter of economic behavior in Acholiland, and is an indivisible part of the social fabric. It is essential for housing (most people reside in self-made mud-huts on their land) and it is the means of livelihood subsistence and food security. Spiritually, Acholi culture emphasized the importance of being buried on ancestral land; otherwise the deceased’s spirit will remain earthbound in an indeterminate state, unable to reach the afterlife, and forever haunting the deceased’s family.

Since 1986 the Acholi people in Northern Uganda have been heavily affected by the LRA rebel group of Joseph Kony and the NRA army of current President Museveni. Tens of thousands of people have been killed, tens of thousands children have been abducted. From the end of the 1990’s and beginning of 2000, all people in most parts of Acholi region were forced by the government to go to IDP camps (although most people already settled in trading centers, which became IDP camps later). People who refused, were killed by the NRA. The IDPs started to leave camps from 2008. Lees verder

Dancing Bamboo

SpW Ulrike foto SAM_0185

Another fieldwork 2013 report!

By Ulrike Scholtes  Walking up the little hill in Yokohama to reach the studio my Sunday-workshop takes place at, I have to pass a bamboo forest. On sunny days, which are common here in Japan, it looks nicely illuminated, showing all the different shades of brown and green it has to offer. Towards the centre the forest turns extremely dark, but I am still able to see the many rows of bamboo trunks, that appear almost artificially organized. From here I have to walk a few meters straight and turn right at the massive orange tree, one of the landmarks I desperately need to survive here in Japan and find back the places I have been before. Soon a discrete sign will appear on my right hand, saying “Kazuo Ohno Dance Studio”, I believe the only sign in this neighbourhood that provides an English translation for the Kanji words. The sign leads to the – with childish mosaic patterns cheerfully decorated – path, I have to take in order to reach the studio. The second path leads to YoshitoOhno’s house. It used to belong to Kazuo Ohno, one of the two establishers of butoh dance. Out of different parts and materials that belonged to an old, and now fully deconstructed, elementary school, Kazuo Ohno had the first butoh dance studio built on this piece of lands, where he and HijikataTatsumi would practice and philosophize about what authentic Japanese, dance, but most importantly about what the body is. Lees verder

Edien’s afscheid

EdienOp vrijdag 15 februari 2013 neemt Edien Bartels afscheid van de VU. Zij is in 1970 begonnen bij de vakgroep  Culturele Antropologie, vervolgens is zij verbonden geweest bij de opleiding Etnische Studies en Minderheidsvraagstukken en later bij de afdeling Sociale en Culturele Antropologie (SCA). Nu – 43 jaar later – neemt zij afscheid van deze afdeling.
Edien heeft vele brandende kwesties – conflicten met een culturele achtergrond – onderzocht en hierover uitvoerig gepubliceerd. Een greep uit de thema’s: meisjes- en jongensbesnijdenis, geweld tegen vrouwen, seksualiteit, de hoofddoek, de film Submission van Hirsi Ali en de moord op Theo van Gogh, remigratie, achtergelaten vrouwen en kinderen, gedwongen en consanguine huwelijken.

Bij haar onderzoek heeft Edien regelmatig samengewerkt met maatschappelijke organisaties,  onder andere met het Steunpunt Remigranten in Berkane (in Marokko), de Stichting Woonhuis en de moskee An Nour in Gouda, Nisa for Nisa, FSAN en SPIOR. Daarnaast heeft Edien veelvuldig samengewerkt met wetenschappers uit andere disciplines, zoals bijvoorbeeld met gezondheidwetenschappers, medici en genetici. Lees verder

De islamitische internaten in Nederland

Islamitische school

Islamitische school

Door Mehmet Sahin. Recent is er enige ophef over islamitische internaten in Nederland ontstaan. Verschillende journalisten in Nederland, onder andere van de landelijke kranten zoals de Volkskrant, NRC en Trouw, hebben vraagtekens gezet bij het sociaalpedagogische klimaat in deze internaten. Aan de ene kant is het goed dat deze internaten aandacht krijgen van de pers, maar helaas worden zij structureel in een negatieve context behandeld door de Nederlandse pers. Om een beter en genuanceerder beeld te krijgen van de rol die internaten binnen de islamitische gemeenschap in Nederland spelen, moeten we kijken naar hoe en waarom zij zijn ontstaan. Lees verder

Vroomheid van moslims is niet zo uitzonderlijk

foto door 'Ripperda'

foto door ‘Ripperda’

Door Daan Beekers  Met veel verbazing wordt er gekeken naar de geloofsijver onder Nederlandse moslims, met name als het gaat om de jongere generatie. Vijf keer per dag bidden, wekelijks de moskee bezoeken of een hoofddoekje dragen: volgens velen zijn het bevreemdende verschijnselen in onze seculiere samenleving. Maar deze verbazing is wel erg selectief. Kijk eens naar de duizenden christelijke jongeren die elke zondag in de kerk zitten (niet alleen in de ‘bible belt’ maar ook in de grote steden) of samenkomen op massale bijeenkomsten als de EO-Jongerendag. Laten we eens ophouden moslims steeds weer als de grote uitzondering te beschouwen.

Onlangs bracht het Sociaal en Cultureel Planbureau het rapport Moslim in Nederland 2012 uit, dat laat zien dat het geloof voor moslims, vergeleken met een kleine 15 jaar geleden, onverminderd belangrijk is gebleven. Lees verder

Jongens, heb je het al vernomen: Sinterklaas en Zwarte Piet worden mogelijk ‘cultureel erfgoed’

Zoals ook in eerdere jaren, laait de onenigheid over de zwarte-piet-figuur opnieuw op. StandplaatsWereld doet ook graag een duit in het zakje, middels twee bijdragen van Duane Jethro en Rhoda Woets. De positie dat het slechts om een lieve en onschuldige traditie gaat, wordt betwist.

Door Rhoda Woets  In het NRC van 24/25 november schaart publiciste Heleen Krul (Opinie & Debat) zich kritiekloos achter de poging van het Sint Nicolaas Genootschap om hun held te verheffen tot officieel erfgoed.[1] Crul roept op om 5 december uit te roepen tot een nationale feestdag en schrijft: “Het wordt dan ook tijd de viering van zijn verjaardagsfeest, met alles wat daarbij hoort, veilig te stellen door hem een vaste verblijfsvergunning te geven via de (UNESCO) lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed.” Die verblijfsvergunning heeft Sint volgens haar dik verdiend omdat de in Spanje woonachtige Turk zich keer op keer heeft aangepast (…) aan maatschappelijke veranderingen in Nederland. Lees verder