Categorie archief: Ondernemerschap & Organisaties

Het boerenbloed kruipt waar het niet gaan kan

IMG_2372

Door Ellen de Lange. Een boerderij op het Nederlandse platteland. De geur van mest, kuilvoer en verse melk. Het geblèr van de potlammeren die trek hebben in melk, de boer die ‘kom op’ roept tegen de koeien, en het feit dat het geluid van de voordeurbel vreemd is; die deur wordt namelijk “al meer dan acht jaar niet gebruikt”, je gaat gewoon achterom.

Wellicht een wat ongebruikelijke plek voor een MSc student antropologie. Ik heb tenslotte meer dieren dan mensen mogen zien de afgelopen drie maanden. En daarnaast, het eelt op mijn handen is niet uitsluitend van het aantekeningen maken. Met nog een kleine week veldwerk voor de boeg, een kort verslag over mijn ervaringen. Lees verder

Seminar Cost of Love

wg_vierkant

Door Dominique Voskuyl, m.m.v. Ina Keuper, Naomi Repko, en Eva de Jong Is ontwikkelingshulp voor ouderen weggegooid geld? Welk continent vergrijst sneller: Europa of Azië? Hoe ziet het leven van ouderen in Afrika eruit wanneer hun kinderen zijn overleden aan hiv/aids en zij voor hun kleinkinderen moeten zorgen? Wat kost deze liefde?  Deze vragen kwamen aan de orde in het seminar Cost of Love dat op 4 december 2012 voor antropologiestudenten van de VU werd verzorgd door de niet-gouvernementele organisatie (NGO) WorldGranny in het kader van het VN-programma global ageing. De heer Livingstone Bayekwaso uit Tanzania was de belangrijkste spreker.

 Natacha Berbers, stagiaire bij WorldGranny, opende het seminar en vertelde over de twee missies van deze NGO (http://www.worldgranny.nl/).  De eerste missie is gericht op Nederland om kennis en bewustwording te creëren over de wereldwijde vergrijzing en de problemen die dit met zich meebrengt. Dit wordt gedaan aan de hand van een reizende fototentoonstelling op NS stations, voorlichting op scholen en via het Granny-to-Granny programma waarin oma’s in Nederland geld inzamelen voor oma’s in Afrika. De andere missie richt zich op ontwikkelingslanden met onder andere programma’s voor huisvesting en micro pensioenen. Natacha liet een korte film zien over het leven van grootmoeders in Tanzania die voor hun kleinkinderen zorgen na het overlijden van hun eigen kinderen aan hiv/aids of een andere ziekte (http://www.youtube.com/watch?v=L2LrX7kbrUw). Na deze film werd het publiek met een quiz getest op hun kennis van global ageing. Veel deelnemers vielen na de eerst vraag al af,  maar ze weten nu wel dat Azië sneller vergrijst dan Europa, dat de helft van alle aidswezen in Afrika wordt verzorgd door zijn of haar grootouders, dat vergrijzing sneller gaat in arme, onderontwikkelde gebieden in het zuiden dan in de rijke landen van het noorden en dat slechts één op de vijf mensen ter wereld een pensioenvoorziening heeft. Lees verder

A ‘Rite de Passage’ in the Construction Industry

By Leonore van den Ende    A while ago, I witnessed the baptism and name-giving of a tunnel-boring machine used to excavate part of the North-South metro line of Amsterdam. This phenomenon stems from a long-standing ritual traditionally practiced by mine workers and tunnel builders for safety against hazards during the construction process. On this occasion, the ritual signified the launch of the third phase of tunnel construction, attended by a large group of project managers, employees, contractors, stakeholders and members of the press. This same ritual is held cyclically, every time the project enters a new construction phase.

It became clear that the ritual had commenced when a Catholic Priest dressed in traditional white and gold robes came to the fore at the dark, cold construction site reaching 25 meters underground. He started by imparting the significance of the ritual he would perform, while presenting a statue of Santa Barbara; a Patron Saint acknowledged by the Catholic Church as the protector of harm and later espoused by mine and tunnel workers for this very purpose. He explained that even though he would physically bless the statue and the machine, he would emblematically yet truly be blessing the tunnel workers who necessitated protection. Lees verder

Top-down bestuur van de universiteit

door Freek Colombijn Hoera, alweer een probleem opgelost! Maar welk?

Naarmate de verontrusting onder VU medewerkers toeneemt en zij zich meer gaan roeren, vrezen het College van Bestuur en ook het bestuur van onze faculteit steeds meer de controle op het ‘bestuursproces’ te verliezen. Zoals de organisatieantropoloog Tennekes al beschreef, denken managers in organogrammen, taakstellingen, en productieprocessen, die ze allemaal in hun greep denken te hebben. Hun controle is echter een illusie, doordat een organisatie bestaat uit partijen (afdelingen, individuen) met eigen en soms geheel tegenstrijdige doelstellingen, die indruisen tegen de planning van de leiding.

Voor de managers aan de top kan het besef van hun beperkte beheersing van ‘het proces’ angstaanjagend zijn. Toen ik voor drie jaar tot afdelingshoofd benoemd werd leek het me nuttig mijn gebrekkige kennis van leidinggeven bij te spijkeren door het kopen van een boek. Lezen kan ik het niet noemen, want ik kwam niet verder dan de blurb en de alleszeggende titel: Leiding geven aan academici? Niet doen! Dat was genoeg om het kernpunt te snappen. Academici die het vertrouwen krijgen van hun leidinggevenden nemen verantwoordelijkheid voor hun taken en lossen de meeste problemen zelf op. Bedrijven die veel verantwoordelijkheid delegeren aan hun medewerkers schijnen het vaak ook commercieel goed te doen. Lees verder

De wereld van verontruste universiteitsmedewerkers

 

Picture by Andrew B47

door Freek Colombijn De publieke sector in Nederland moet steeds meer werken volgens (neo)liberale principes. Dat deze sector (ziekenhuizen, scholen, bibliotheken, musea, enz.) zuinig en efficiënt met publieke middelen om moet gaan spreekt voor zich. Maar het marktdenken wordt te ver doorgevoerd, terwijl niet alles in termen (of juister: cijfers) van economisch nut kan worden uitgedrukt. Wat is het nut van een mooi schilderij in een gemeentelijk museum? Dat het helpt een aantrekkelijk investeringsklimaat te scheppen voor buitenlandse bedrijven, waarvan de managers in een stad met world-class voorzieningen willen wonen?

Het neoliberale denken houdt ook het universitaire onderwijs in zijn greep. Zijn universiteiten er volgens de overheid om studenten te helpen zich te vormen (hun Bildung) of om werknemers (‘human capital’) voor het Nederlandse bedrijfsleven klaar te stomen? In de strategische planning van universitaire bestuurders lijkt de mens in student of medewerker verdwenen achter outputcijfers, creditpoints, rendementscijfers en rankings. Op de Vrije Universiteit heeft een groep van Verontruste VU-ers zich georganiseerd uit verzet tegen het marktdenken. In dit stuk wil ik voorbeelden uit de praktijk geven van het soort mismanagement waar Verontruste VU-ers zich zorgen over maken. Een kijkje in de alledaagse wereld van  universiteitsmedewerkers. Lees verder

Advies aan de nieuwe Amsterdamse scootertaxichauffeurs… uit Nigeria

Brommertaxichauffeurs in Ibadan, Nigeria (foto door auteur)

Door Daan Beekers Sinds vorige week kent de Amsterdamse binnenstad een nieuw fenomeen: de ‘Hopper’. Deze elektrische scootertaxi brengt je voor slechts €2,50 per rit waar je ook maar heen wilt binnen het centrum van Amsterdam. Dit initiatief is mogelijk gemaakt door een startkapitaal van de Triodos Bank en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, zo laat de nos ons weten.

Het werd eens tijd. Op het gebied van zulke snelle, flexibele en goedkope taxi’s liep ons land al jaren achter bij de zogenaamde Derde Wereldlanden die al lang zulke brommertaxi’s kennen. Het bekendst is de (gemotoriseerde) riksja in India. Op ontelbaar veel plaatsen in de wereld bieden zulke brommer- of driewielertaxi’s een essentiële vorm van openbaar vervoer in de stad.   Lees verder

Bedrijfsantropologie: Het exotische voorbij!

Prof. Dr. Alfons van Marrewijk

Door Alfons van Marrewijk De conclusie lijkt gerechtvaardigd dat vijfentwintig jaar na de hernieuwde wederzijdse interesse van antropologen en het bedrijfsleven dat de bedrijfsantropoloog, vooral in Amerika, stevig in opmars is in het bedrijfsleven. Bedrijfsantropologen werken voor grote multinationals als Xerox, Accenture, Ford Motor Company, General Motors, Hewlett Packard, Motorola, Nissan, Procter & Gamble, Intel, IBM, Microsoft, en J. Walter Thompson (Davenport, 2007). Dichter bij huis verkenden Cohen en Sarphatie (2007) de arbeidskansen van antropologen in organisaties en bedrijven en interviewden antropologen bij Philips, de Nederlandse Spoorwegen en kleine consultancy bureaus. Lees verder

Antropologie: een kansloze discipline?

Ram Kumar - Unemployed Graduates (1956) Salem Library

Door Herbert Ploegman Ik ben op zoek naar werk. Werk waarvoor je betaald wordt; om van te leven. En zo zit ik na inmiddels een periode van solliciteren aan de tafel van een ‘werkcoach’. Dat is een vrouw van een bureau dat lijntjes heeft met de arbeidsmarkt en zij weet hoe je ‘ergens komt’. Ze bekijkt mijn cv, en zegt: “antropologie, leuk hoor, maar ik zal je uit de droom helpen: je hebt er niets aan”. Dan herstelt ze zich: “of misschien toont het diploma enkel aan dat je wat breder kunt kijken”. Ik knik begrijpend, maar zie ondertussen twee jaar prestatie en inhoudelijke studie van het bordje in de prullenbak geschoven worden. Dit is het geluid dat je links en rechts hoort: antropologie als kansloze discipline. Het heeft geen toegevoegde waarde, zo stelt ook deze dame. “En zeker nú”, voegt ze toe. Het is 2012 en het is malaise. Maar is antropologie werkelijk kansloos? Als ik naar mijn bankrekening kijk zou ik het haast gaan denken. Maar wat heb ik ook alweer gedaan, de afgelopen twee jaar? En waarvoor? Lees verder

Na je studie: een zwart gat?

Door Linda Kroeze  Alweer 1 jaar voorbij…Het moment dat ik mijn scriptie inleverde staat nog vers in mijn geheugen en de diploma-uitreiking lijkt nog maar een maand geleden. Het afgelopen jaar is in een sneltreinvaart voorbij gegaan en mijn leven heeft een draai van 180 graden gemaakt.

In de zomer van 2010 heb ik mijn scriptie ingeleverd als afronding van mijn Master Culturele Antropologie. Toen begon het, het zwarte gat. Dag in, dag uit was ik bezig geweest met die scriptie en had ik mezelf maar weinig rust gegeven. Ik vond het schrijven geweldig, alle herinneringen aan mijn afstudeeronderzoek in Suriname heb ik hierdoor telkens weer opnieuw beleefd. Maar nu was ik klaar. Suriname klaar, scriptie klaar, studeren klaar. Wat nu? Lees verder

South-South connections: Brazilian Pentecostalism in Mozambique and ‘cultural distancing’

By Linda van de Kamp In 2007, Madam Gracelina (45 years old) was going to open a business with her husband in Maputo, the capital of Mozambique. She had managed to rent a nice building for their company at a central location in the city centre and had bought all the necessary equipment. There were also some possible future customers Dona Gracelina was in contact with and she was all ready to start. However, after having dealt with the right government department in Maputo for several months, government officials would not hand over the required licence. She suspected that the officials were waiting for her to pay them an additional sum of money to proceed, but she refused. In the Brazilian Pentecostal God is Love Church that she frequented, she handed over the project file with the company plans and copies of all the papers she had to arrange for the licence to a Brazilian pastor. He would take it with him on his travels until he was back in Brazil where the church’s founder was going to pray for her. During the service it was revealed that an evil spirit stood behind Dona Gracelina and this was following her wherever she went. The pastor expelled the spirit and proposed a programme of prayer, offerings and fasting to defeat the demon.

Studies on religious transnationalism have addressed the role of religion for migrants in maintaining the link between the home and host society. A central question is how transnational religion plays a role in preserving a sense of cultural continuity or in encouraging cultural change in contact between migrants and the new society in which migrants are subjected to a forceful public agenda that usually emphasizes integration. In this context, it has been argued that transnational Pentecostalism encourages stability in situations of mobility and provides for cultural continuity by offering migrants a ‘home away from home’.   Lees verder