Categorie archief: Regio Amerika's

Cultuur is opium voor het volk, maar opium is ook cultuur – Deel I

Door Ton Salman. Op 13 en 14 maart van dit jaar komt in Wenen de VN-vergadering bijeen die opereert onder de naam van de Convention Against Illicit Traffic in Narcotic Drugs and Psychotropic Substances. Het wordt voor Bolivia een belangrijke vergadering van deze Wenen-conventie.

Het verhaal* begint ongeveer zó: in 1961 ratificeerde deze conventie het eerste verdrag over de bestrijding van gebruik, handel, productie en terbeschikbaarstelling van drugs en (later) psychotropische substanties als LSD en Ecstasy. Landen verplichtten zich drugs actief tegen te gaan – met uitzondering van medische toepassingen. Latere annexen specificeerden steeds nieuwere drugs. De International Narcotics Control Board werd opgericht om drugsproductie en –handel daadwerkelijk te controleren.

Pas in de loop van de jaren bleek dat er, behalve problemen als gebrekkige effectiviteit van de handhaving en corrupte autoriteiten die narco-belangen ontwikkelden, nog andere controversiële kwesties opdoken. Deze betroffen de nationale of culturele betekenistoekenning aan drugs. Lees verder

Gezocht: ontwerpers en designers m/v voor restylen Zwarte Piet

Door Rhoda Woets Op 3 december zou Sinterklaas voor de 26ste keer welkom worden geheten in het Canadese Vancouver door een slordige 500 Canadezen met een Nederlandse achtergrond. Het vertrouwde ritueel ging dit jaar echter niet door. Al eerder deze week werd besloten tot een belangrijke verandering: er zouden geen Zwarte Pieten mee buitelen in de optocht. De beslissing hiertoe werd genomen na klachten van Afro-Canadezen over het racistische en achterhaalde karakter van de knecht. De organisatie van de intocht bood excuses aan. Niet aan Sinterklaas, noch aan zijn volwassen fans die het een ander uit te leggen hebben aan hun kinderen. Nee, in een verklaring zei de organisatie tegen Afro-Canadezen zoveel als “We hebben het niet kwetsend bedoeld, sorry hiervoor.” Nadat Nederlandse Canadezen echter aangaven een ontvangst zonder Pieten onwenselijk te vinden werd de intocht in zijn geheel afgelast.

Een dergelijk ingrijpen is in Nederland ondenkbaar: Lees verder

From ‘youth’ to ‘newly weds’: a Mennonite Wedding

By Karen Smits It was a cold and crispy, sunny Saturday afternoon in a little German town in the province Nordrhein-Westfalen. The family, whom I had not seen for over five years, warmly welcomed me and asked me to sit with them at one of the first rows of the church. From my memory, they wear cowboy boots, jeans, flip-flops and t-shirts. But today, for this occasion, the Mennonite family is dressed in more fancy clothing. This occasion is special to them, and they traveled from Belize to Germany to witness this event. For the past 20 years they have been waiting for this moment: their son and brother, who is 42 years old, is getting married. This is not just a marriage, it is a Mennonite marriage: a ritual in which their son, the eldest ‘youth’ member of their church, will obtain a new status. Lees verder

Onderzoeksstage in Peru

Door Estefania Laney Mijn participerende observatie gaat ver. In Tiracancha, een van de drie gemeenschappen waar ik mijn onderzoek doe, verricht ik mijn behoeftes in een plastic emmertje. Ik hijs mij in traditionele kledij op de verjaardag van de basisschool (om vervolgens door iedereen te worden nagestaard en uit/toegelachen); ik ontbijt elke ochtend met een avondmaal (rijst met vlees en groenten) en ik laat me voor schut zetten door de Quechua-sprekende leerlingen. Ook doe ik gezellig met de leraren mee wanneer zij de avond dronken en dansend doorbrengen. Dit laatste was natuurlijk ook ter ere van de verjaardag van de basisschool, waarvan ze niet weten hoeveel jaar die bestaat (maar ze gokken op zo’n 50). Het resultaat was dat ik in de dansende armen van een van de autoriteiten van Tiracancha belandde. Lees verder

Vreemd om vreemd te zijn

Antropologiestudente Silvia van der Wal koos Brazilië als plek waar ze haar scriptie wil schrijven. Dit is de laatste van een serie van drie mijmeringen over de omstandigheden waarin die keuze haar bracht. 

Het is een soort sport geworden om de wereld te verkennen zonder direct herkend te worden als toerist. Het is ook de enige sport waarvan ik durf te zeggen dat ik er in uitblink. Op Schiphol sta ik al in de starblokken, vanaf daar verander ik tot een wereldburger die overal thuis zou kunnen zijn. Bij iedere stap kom ik dan ook in de buurt van een nieuw thuis. In het begin zijn die stappen heel dwalend; mijn ogen en voeten zoeken zo ongemerkt mogelijk de fijnste plekjes. In steden over de hele wereld vragen mensen mij de weg. Vaak moet ik dan bekennen dat ik zelf ook verdwaald ben, maar zo zal ik er nooit uitzien. In het openbaar gebruik maken van een kaart is natuurlijk uit den boze in mijn tak van sport. De ontdekkingen dienen geleid te zijn door advies van locals, liefst natuurlijk in hun taal. Belangrijker nog is echter een speciaal instinct voor het kiezen van de locals – handen en voeten brengen je ook ver. Zo wist ik al op vele plaatsten mijn toerist-zijn te vermommen. Lees verder

Bonairiaanse Nederlanders: tweederangs burgers?

  Door Ellen Bal “Terwijl Nederlanders zich voorheen te gast voelden op Bonaire, vertellen zij nu hoe het moet.” Dit zei één van de docenten, na afloop van mijn gastles aan 17 Bonairiaanse studenten op de VU, vorige maand. Deze docent maakt zich zorgen over de recente ontwikkelingen op het eiland. Sinds 10 oktober 2010 heeft Bonaire de status van bijzondere Nederlandse gemeente gekregen en Nederlanders van hier zijn daar officieel ook thuis. Zij neemt waar hoe zich op het eiland in rap tempo een nieuwe hiërarchie ontwikkelt – met lokale Bonairianen onderaan de ladder en Europese Nederlanders bovenaan. Lees verder

Peruaanse verkiezingen: kiezen tussen twee ziektes

Afbeelding van kaarsen die het woord “gerechtigheid” vormen, foto genomen tijdens de herdenkingsdag van de Peruaanse burgeroorlog (1980-2000). (foto door Mijke)

Door Mijke de Waardt De uitslag van de eerste ronde van de Peruaanse verkiezingen op 10 april jl. is een uiting van het ongenoegen dat leeft bij brede lagen van de Peruaanse bevolking. Ondanks dat de Peruaanse economie al een aantal jaar de sterkst groeiende is van Latijns-Amerika, koos de meerderheid van de Peruanen in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen voor twee populistische kandidaten: de rechtse Keiko Fujimori en de linkse Ollanta Humala. A.s. zondag, 5 juni, zijn Peruanen verplicht om te stemmen op een van deze twee presidentskandidaten. Het wordt spannend aangezien beide kandidaten nogal wat controverses oproepen en omdat het een nek aan nek race is geworden. De steun voor Fujimori staat nu in de polls op 43% en de steun voor Humala op 39%. De onlangs verkozen Nobel prijs winnaar Mario Vargas Llosa vergeleek dit als een keuze tussen AIDS en kanker. Lees verder

Een avontuur in hokjes

Door Silvia van der Wal  Trots geeft ik direct toe dat mijn leven vrij weinig structuur heeft. De enige constanten die ik al enige tijd nastreef zijn een zekere onafhankelijkheid, ontwikkeling en vrijheid. Wacht, dit klinkt net wat te spannend. De invulling die ik daar de afgelopen drie jaar aan heb gegeven was antropologie studeren en ondertussen werken in de horeca om mijn levensonderhoud en de reizen die daarbij horen te kunnen bekostigen. Zo, want na drie jaar antropologie kan ik het mij niet veroorloven mijn leven zo onzorgvuldig te romantiseren natuurlijk.

Waar ik hiermee naartoe wil is hoe ik, dankzij die houding, plotseling in Brazilië belande zonder daar veel over nagedacht te hebben. Een paar maanden geleden was het idee ontstaan dat ik mijn thesis ook best ergens anders zou kunnen schrijven, en waarom niet in Brazilië? Om eerlijk te zijn had ik meer weerstand verwacht bij het voorleggen van mijn plan, alsof ik de teleurstelling al had ingecalculeerd. Mijn verzoek was echter nog maar half geformuleerd, toen ik al toestemming en zegen ontving. Waarop ik direct alles begon te regelen, met alles bedoel ik hier voornamelijk het ticket, een paspoort en een afscheidsfeest. Pas toen ik mij hier eenmaal in mijn huisje had geïnstalleerd besefte ik werkelijk dat ik mijzelf – alleen – een compleet vreemd veld in had gestuurd en er nu voor de komende drie maanden dan ook alleen voor zou staan. Ik begon mij af te vragen waarom ik er nou eigenlijk voor gekozen had om mijn fijne leven in Amsterdam achter te laten voor een gek bergdorp. Was het verzet tegen het idee vast te zitten in een structuur? Lees verder

Het indiaanse ja-woord

Door Ton Salman  Op zaterdag 7 mei 2011 huwden 355 echtparen van indiaanse afkomst tegelijkertijd, in het coliseo cerrado, in het centrum van La Paz, Bolivia. Het was een kleurrijke en vrolijke bijeenkomst, opgeluisterd met muziek, een maaltijd, cocablaadjes-kauwen, oogverblindende indiaanse gewaden, rituelen door indiaanse yatiris en amautas, religieuze autoriteiten in de Andes, een theaterstuk en als klap op de vuurpijl de aanwezigheid van ’s lands president Evo Morales, als padrino van alle jonggehuwden. De huwenden waren afkomstig van 11 verschillende etnische groepen uit Bolivia.

            Het was niet zomaar een ingeving om dat trouwen nu eens massaal te doen. Het was een statement. In het Bolivia van de eerste inheemse president van het land, Evo Morales, heeft de indiaanse erfenis een nieuw prestige verworven. Niet alleen wordt het indiaanse denken ingezet tegen het voormalige kapitalistische economische model van groei en accumulatie (en wordt in plaats daarvan een ‘economie van het genoeg’ en respect voor pachamama bepleit), ook op het culturele en religieuze vlak emancipeerden de indiaanse ‘gewoontes en gebruiken’. Deze huwelijksplechtigheid was niets meer of minder dan een ‘publieke verklaring’ dat vanaf nu ook etnische huwelijksrituelen zouden worden erkend en geëerd. Lees verder

Potosí, Bolivia and Syncopation

By Diana Iftodi Developing a taste for syncopation: contradicting takes on Potosí protests of August 2010 and their aftermath

Whenever I revealed the purpose of my coming  to Bolivia and my interest in social movements I would get the same reaction more or less: “you’ve come to the right place”. The social dynamics in Bolivia are up high and in your face although they do not lack their fair share of intricacy.

Bolivia is a landlocked country in South America, recently added to the continent’s “new left” front. This turn of events was the only road to take in order to achieve some kind of stability at the turn of the century after the hatred people amassed for foreign interests in their country, neoliberalism and a clientelist government, specifically that of Gonzalo Sánchez de Lozada. The desiderate of stability on the one hand however difficults the people’s ownership of the change on the other. Either way, Bolivia’s discontent led to nationwide protests, the ousting of Sánchez de Lozada and eventually to the rise of Evo Morales to power, an indigenous president elected in 2005 and representing not a conventional party but a front of social movements (MAS). Lees verder