Door Maaike Benders 

“Birmese lente: die vergelijking gaat mank”

Deze ontwikkelingen roepen verschillende reacties op. De Association for Southeast Asian Nations beloonde de ontwikkelingen in Myanmar met het voorzitterschap voor 2014. Ook veel westerse media zien de start van een nieuwe lijn door de regering die sinds begin dit jaar aan de macht is. De VS spreken van ‘winds of change’, en kondigden recentelijk aan dat hun minister van buitenlandse zaken voor het eerst in vijftig jaar het land zal bezoeken. Nederlandse media spreken van ‘dooi’, of zelfs ‘Birmese lente’. Vooral die laatste vergelijking gaat mank, want voor zover de veranderingen al structureel te noemen zijn, komen ze toch duidelijk van bovenaf, in tegenstelling tot de ‘Arabische lente’. 

Vanuit lobbygroepen in Thailand en Amerika gaan nu geregeld nieuwsberichten uit die wijzen op de voortdurende misstanden. Waarschijnlijk is men bang dat deze voorzichtige ontwikkelingen worden aangegrepen voor het normaliseren van internationale betrekkingen, en dat de regering hiervan handig gebruik zal maken om het imago te verbeteren, terwijl de meest prangende items op de agenda’s van activisten nog niet zijn opgelost: veel grote commerciële projecten worden gewoon voortgezet ten koste van de bevolking, de meerderheid van de politieke gevangen zit nog vast, en in de grensgebieden wordt nog steeds gevochten.

Toch zijn er meer aanwijzingen voor verandering. De overheid richtte een mensenrechten commissie op, er werd gesproken over afschaffen van censuur en vakbonden zouden weer worden toegestaan. Voormalig oppositieleidster Aung San Suu Kyi, die een jaar geleden werd vrijgelaten uit huisarrest, spreekt inmiddels met nationale en internationale politici, en ook met de media. In een interview met BBC kondigde ze aan dat haar partij NLD zich zou registreren voor deelname aan nieuwe tussentijdse verkiezingen.

Ook was het interessant om te horen dat een aantal bekende dissidenten in ballingschap de laatste tijd het land bezocht. Dit volgt op een uitspraak van de nieuwe president, die dissidenten liet weten dat zij zonder problemen naar huis konden komen. De schijn dat deze mensen zijn ‘uitgenodigd’ leverde weer allerlei geruchten op over dubbele agenda’s, maar het is de vraag in hoeverre dat terecht is. Afgunst en achterklap komen immers ook onder Birmese dissidenten voor.

Er is natuurlijk een verschil tussen vrijheid nemen en vrijheid krijgen, en de regering kan op elk moment weer aan de rem trekken, maar de ontwikkelingen zijn opvallend, en voor velen ook bemoedigend. Na een aantal mislukte opstanden geloven veel mensen inmiddels alleen nog in geleidelijke verandering van binnenuit. Niettemin werd onlangs het eerste monnikenprotest sinds de grootschalige demonstraties van 2007 georganiseerd. Er lijkt dus sprake van voorzichtige verandering, maar de meningen blijven verdeeld over de vraag hoe, en in hoeverre, de regering onder druk gezet moet worden. Wellicht is het juist de combinatie van beloning en druk (‘carrots & sticks’) die uiteindelijk succesvol zal blijken.

Maaike Benders werkt als promovenda op de Afdeling Sociale en Culturele Antropologie van de VU.

by Gea Wijers

The GMS cooperation is characterized as based on the increase of connectivity, competitiveness and community. Please note, not necessarily on the cooperation  or even integration that our European Union is based on. Cooperation or integration would rather be the aim of ASEAN. The challenge, on the other hand, for a small open economy like Cambodia is to maximize its opportunities within the GMS by building its infrastructure and trade facilitation yet also increase its competitiveness through investments in skills and human resources.

Regional competitiveness may hold promising results for a developing nation. It’s all about creating opportunities, which is hard. But when successful  it generates short-term results in terms of growth of private investment and employment. The number of foreign banks mushrooming in the streets of Phnom Penh over the last years is telling. So far the economic growth in the sub-region has averaged 6 per cent while Cambodian economic growth has averaged around 10 percent during the last years. Not a bad performance.

On the down side, health concerns such as the spread of HIV/AIDS and the increase of, for instance, illegal logging have been clear side-effects of this greater connectivity in the region.  Inequality within this regional community makes Cambodia vulnerable to these negative effects while there’s little capacity to counter them.  Moreover, the abuses of power and grand corruption so abundant in Cambodian society seem to act as barriers to growth and slow down the progress made.  Sounds familiar?

Of course, finally, an anti-corruption law has now been passed by the government.  It is received with very mixed reactions. As George Boden of Global Witness states: “Corruption tends to permeate through societies. Unless corruption is tackled at the very top, it seems very unlikely that it will ever be stamped out.” The central government is in full control of the anti-corruption bodies and this will severely undermine the law’s implementation. It seems Cambodian society itself could do with increased connectivity between its institutions and social groups as well as a building of an anti-corrupt community if it is to make the most of regional cooperation. An easy parallel is drawn with the Greek situation. There too, there are marked differences between the hard-working citizens paying the bill of the upcoming bankruptcy, and the responsible governmental officials that seem to escape unharmed.

In conclusion: if you want to go anywhere as a regional program or project, you better find a way to deal with institutional weaknesses in your most vulnerable members. Their open economies will be the first to profit from success, but the vulnerability of their societies will suffer most from the negative side effects and impede progress. If there’s any lessons to be learned from Cambodia it’s that economic and social transformation need to go hand in hand.  That would suggest that Greece cannot be left to its own devices, it’s too easy to boo and throw tomatoes at the weakest performer on the European stage.  Now is the time for European solidarity.

Gea Wijers is a PhD candidate at the Department of Organizational Science, specializing in Cambodian returnee migration, transnationalism and institutional entrepreneurship

http://www.flickr.com/photos/mplemmon/1314495959/sizes/o/in/photostream/

By Pal Nyiri Kenya’s Sunday Nation reports that a Chinese government delegation “led by State [Administration] for Religious Affairs minister Wang Zuoan is in Kenya to ‘copy good practices’ that could help it grow Christianity.”

“Religion is good for development,” the minister reportedly said at Bishop’s Gardens in Nairobi, at a meeting with Kenya’s Anglican archbishop. He also said that “he was happy with the localisation of Anglican Church in Kenya after independence, so that all its bishops are locals.”

Well. Where to begin?

China has used religion, including exchanges of clerical delegations and references to religion in official meetings, in its diplomacy before, notably Buddhism (especially in relation to Thailand) and Islam (with the Middle East and Indonesia). In fact, in the Indonesian case — as documented by Johanes Herlijanto –the image of China as a country that protects Islam and has even propagated it in the past, in the person of the famous Admiral Zheng He, has contributed to a surprisingly widespread view of China as a reliable developmental patron in the context of increasing Chinese investment in Indonesian infrastructure. Something similar is clearly going on in Kenya.

The link to this article reached me via the weekly news bulletin of Peking University’s Centre for African Studies, directed by Li Anshan, a researcher of overseas Chinese who rose at an opportune moment to become the main voice of China’s official Africa research. In Chinese, the link is entitled 中国向肯尼亚学习处于里宗教事务的经验 （China learns from Kenya’s experience of dealing with religion), a very different message that de-emphasizes the somewhat risque suggestion that China actually wants to promote the growth of Christianity, and stresses instead that China is learning from Kenya. This is in keeping with the official line — untiringly represented by Li — that Chinese exchanges with Africa take place on a basis of equality.

Still, I think Wang’s statement is more than mere diplomatic posturing. That a Chinese minister says he wants to promote Christianity, or religion in general, and that this declaration is picked up by a research centre that positions itself as very close to the government’s ears, suggests an increasingly clear trend in China, namely that the government, or at least parts of it, really does promote religion, as long as it is hierarchically organised under government control. One of the reasons is the government’s concern with social morality; another is that the religious hierarchy provides an additional channel of ensuring Chinese people’s identification with the official discourse of nationhood and weeding out subversives. A third is the reason Wang suggests: the religious subject, and perhaps the Christian subject more than any other, in many ways fits the description of the self-disciplined, community-oriented Chinese citizen desired by the state. The prosperity gospel (the idea that getting rich is a sign of the Lord’s blessing), embraced by many African politicians and churches, is influential in China (see Cao Nanlai’s ethnography of Wenzhou “boss Christians:” Constructing China’s Jerusalem: Christians, Power, and Place in Contemporary Wenzhou).

Pál Nyiri is Professor of Global History from an Anthropological Perspective at the VU University. See his earlier posts on Standplaats Wereld. He also writes regularly for the Culture Matters and China Can’t Stop Saying No weblogs.

By Mohammed Amer – During my recent visit I saw rapid changes in Rawalpindi – a garrison city and headquarters of Pakistan’s military, which both revealed an expansion of the military’s influence and its increased vulnerability, affecting the collective psyche of the people.

In Rawalpindi I was staying in a lower working class neighborhood near Saddar, or Cantonment, which sits alongside an important road that links the city centre with the airport. That same road leads to the adjoining city Islamabad and it is therefore frequently used by military generals, politicians and visiting officials to Pakistan. In the last five to six years the road has been totally transformed and now hosts flyovers, overhead bridges and service roads. These transformations are related to and a consequence of the so-called ‘war against terror’ and impacts upon the daily life of the people living in its surroundings in specific ways.

Central to these transformations and impacts is the event I witnessed and refer to here as ‘road laga hay’, or ‘the road is occupied’. About fifteen minutes before the ‘occupation’ of the road, a military van with a blaring siren sped along the road and a uniformed soldier could be seen waving a red flag and instructing everybody to vacate the road. Seconds later, military personnel carrying guns were at the scene, occupying different parts of the road and crossings, asking all the passersby and drivers to leave the road within fifteen minutes. The entire road was then cleared and armed personnel were stationed at all crossroad corners and junctions. The occupation prevented all access and movement towards the main road and remained so until the high ranking Pakistani officials and their vehicles had passed along the road. This is a frequent occurring daily event, which many local residents living along or relying on the road have had to accept and adapt to. The impacts and effects of such daily road occupations were most significant in the neighborhood where I stayed. This neighborhood near Saddar is a lower working class area, with many small streets and alleys, and houses are often small, and either owned or rented by mainly non-contractual laborers and low ranking government servants. If you want to rent an apartment in the neighborhood, you are obliged to show your national ID card at the local police station, which already illustrates the authorities’ wariness, and the shopkeepers who have established their businesses along the road are often asked by the armed soldiers to close their businesses when the road is ‘occupied’. It is perhaps the vulnerability of the road and the demography of the neighborhood that make military personnel suspicious of potential security threats, which in turn leads to such extensive security measures.

A wounded city
Strict security measures are arguably a consequence of a number of bomb blasts and militant attacks in the area over the last ten years. There were two bomb attacks waged against the entourage of the former ruler General Musharraf as it passed along the outskirts of this neighborhood.[1] Another major blow for the military was an attack and subsequent siege on its headquarters[2] in 2009. All of these attacks, involving mostly military institutes and personnel located in the area, resulted in high numbers of casualties. Often, new roads, squares and various military housing schemes are named after the soldiers and officers killed during bomb attacks or those killed during military actions in the areas bordering Afghanistan. Indeed, a casual traveler will see road signs carrying names which often end with shaheed, or ‘martyr’, as a consequence of the present day conflict. These semantic and visual impressions are further extended by other attempts at sanctifying and sacralizing the road. All along the road, from the airport to Saddar, the lamp posts are inscribed with one of the ‘99 names of Allah’[3], written in Arabic and with Urdu translation. It is an opportunity for a frequent visitor to learn these name by heart in the course of his/her journeys. Yet, besides these memorizing exercises, such sacralization attempts are also intended to create and reinforce a collective truth about being a particular kind of Muslim – one who is against the militant jihadis in the ongoing ‘war against terrorism’.

The mundane interests
This inscription and sacralization of space runs alongside the mundane happenings also. In the last decade, Rawalpindi, along with other major cities in Pakistan, has witnessed a mushrooming growth of military housing schemes[4]. The outskirts of Rawalpindi are now dominated by military coordinated investments in real estate, creating new clusters of gated suburbs within the city. Such gated suburbs are predominantly occupied by retired service personnel, an emerging middle class and overseas absentee residents. Besides providing security to these gated communities, the military initiated a network of security agencies in the urban areas providing protection to private institutes, businesses and foreign dignitaries, something that also served to create jobs for retired personnel. The state of political and social unrest and resulting securitization of Pakistan also lead toa boom in new business opportunities. There has been then an increasing militarization of the city which results from the fact that military services have always been a major source of employment in the area. Rawalpindi, and the adjoining three districts, provide more than 50% of the total of soldiers needed for the Pakistani military – a tradition that goes back to colonial times. Many of my cousins resident in the area have also served in the military, in one way or another. With the increasing investments of the military in oil, agriculture and the financial sector – and thus converting itself into an ‘enterprising army’[5] – more civil personnel are now incorporated into affiliated military institutions. This transformation of the military has arguably also affected the way ordinary people understand and relate to the military. For example, it is now a truism that if you lose your mobile phone, it is possible to trace and get it back if you have a good friend working within the ISI, the intelligence branch of the military. Considering this dominant economic and social position of the military, it is perhaps not that suprising that in response to criticisms against the Pakistani army in the aftermath of Bin Laden’s murder, the first pro-military demonstrations were held in Rawalpindi. The Pakistani military is sometimes called the ‘state within a state’[6], because it plays a complex and ambiguous role within Pakistani society. The military provides a livelihood for the people, but under the present circumstances of violence, insecurity and terror, it also provides a symbolic justification for violence, by simultaneously redrawing the spatial surroundings and invoking an umbrella of sacredness, that enters the cultural sphere of people.

M. Amer Morgahi is finishing his PhD at the SCA department at VU University. He is interested about Islam in Europe, multicultural issues, Pakistan and Pakistani migrants in Europe. Read also his earlier posts on the war against terror, politics of names and 60 kilometers from bin Laden.

At the end of February, armed Libyan rebels assembled in front of the work site and commandeered two trucks. The Chinese workers assembled into units armed with crowbars and bricks; they barricaded the entrance with more trucks and threw stones over the wall. The attackers retreated, but the offices at another, unguarded work site were looted. The article refers to these Libyans as thugs and provides no political context, but the engineer is quoted as saying that Chinese workers have encountered hostility and have even been thrown stones at before. He attributes this to causing a rise in the price of consumer goods such as cigarettes: the price of Rothmans has doubled since Chinese visitors have been buying them up. The article quotes a Chinese researcher, Liu Zhirong, as saying that the Chinese media’s portrayal of African friendliness towards Chinese is skewed. The reality, it suggests, is more mixed, just as Chinese see Africa in a mixed light (they like that cars let pedestrians cross the road).

The engineer featured in the article makes $1,700 a month, or 3-4 times what he made in China, plus a “substantial” living allowance, and has almost no expenses since accommodation, meals, and transportation are provided by the company. In less than a year in Libya, he has saved over 100 thousand yuan, while his total savings before he left China were just 5,000 yuan. An ordinary construction worker makes 4-5 thousand yuan a month, while a skilled carpenter makes around 10 thousand, or over $1,500.

Workers have 2 days off in a month. At these times, the company sometimes organised a barbecue at a nearby restaurant, a shopping trip to Benghazi, or a trip to the sea. They are not allowed to leave the site on their own — to avoid incidents such as a mass fight between Chinese workers and Algerians in Algiers in 2009. (Another article says that at a work site in Mali,  there is also a sign saying ”It is not allowed to become too close to local women.”)

It is not clear if the reporters, Zhou Peng and Wu Guixia, actualy visited  Africa, or if the article is based on interviews. The fact that Lome, the capital of Togo, is described as being on the Mediterranean coast raises suspicions of the latter.

At the hospital, the staff soon discovered his background and found out that his work permit had expired. The hospital turned him over to Thai immigration authorities who, despite Charlie’s injuries, made plans to deport him. He was transferred to the Police General Hospital where he was kept behind bars shackled to his bed1.

Charlie’s case demonstrates the insecurities undocumented migrant workers face. His situation changed dramatically once the Thai government found out about his illegal status. Where he was first treated nicely, after this discovery he was discriminated, imprisoned for weeks and on the verge of deportation. Only after human rights organizations filed complaints successfully did Charlie get a chance to defend his case. In Thailand unrecognized refugees from Burma like Charlie are forced to negotiate their everyday lives while facing discrimination and the constant threat of being discovered and deported.

Unrecognized refugees from Burma often express the pressure that security issues bring upon them in relation with their wish to preserve their ‘culture’. ‘In situations of forced migration, ‘culture’ is often revalued and particularly cherished by migrant communities. One of the most common issues for migrants is striking a balance between the preservation of that ‘culture’ and assimilation into the local one.

However, for unrecognized refugees from Burma in Thailand, the situation is more complicated. Their illegal status forces them to hide their ethnic background because of security concerns and fears of being deported. They must strike a very different balance: expressing one’s cultural identity and survival.

Concerns for their own personal security force many people from Burma to hide their cultural identity in Thailand. Fears over being deported make it impossible for them to wear traditional clothing or celebrate their culture in public. A young illegal migrant woman explained: “When I want to go to the temple I cannot wear my longi, because if the police sees me, they will know immediately where I am from. I will take my clothes with me in a bag, go to the temple, look around if there is no police and if so I will change into my traditional dress. When I leave I will change back into my ‘normal’ clothes. Often police will be waiting outside the temple on a festival day and they arrest many people, if we are not careful enough.”

These security risks make many see assimilation as not simply a choice but the only way to survive. A Shan (ethnic group in Burma) community leader said: “Now we live in Thailand, but we must not fight with the people we are living with. We have to be able to adapt to the culture where we live. If we don’t assimilate with the people we live with, there will be confrontations and misunderstandings.”

But unrecognized refugees survival in Thailand depends on their ability to adapt to a community that is hostile towards them. The authorities label people from Burma as alien workers and illegal migrants which creates discrimination. Nang Lao, an illegal migrant, notes: “It is difficult to adapt here in Thailand we are not treated in a nice way.”

Policies and public discourse make life for people fleeing Burma to Thailand very complicated. The need to hide cultural identity because of security issues creates an internal struggle and a strong urge to protect what is “left behind” in their country of birth. Living every day lives under these circumstances is stressful and complicated. However under these circumstances their spirit is tremendously strong, as proven by Kham Yin, a young unrecognized refugee woman: “I am not afraid. I do many good things so good things will return to me.”

Ursula Cats is the founder of the We women foundation located in Chiang Mai Thailand. We women is dedicated to promoting equality in Burma by empowering unrecognized women and their communities through higher education.

Promotie Tam Ngo: 24 mei, 09.45, Aula

The New Way: becoming protestant Hmong in contemporary Vietnam, dat is de titel van de dissertatie die SCA-AIO Tam Ngo gaat verdedigen op 24 mei aanstaande, om 09.45, in de aula van de VU.  De tesis gaat over de Hmong, een etnische minderheid in Vietnam, die zich, mede onder invloed van nauwe connecties met verwanten in de USA, in groten getale tot het protestantse Christendom bekeerde. De verdediging is open voor publiek, iedereen is welkom.

De samenvatting van het betoog van Tam Ngo luidt als volgt: De bekering van ongeveer een derde van de Hmong bevolking in Vietnam tot het Protestantisme gedurende de laatste twee decennia heeft nationaal en internationaal aandacht getrokken. Voor het midden van de jaren tachtig van de vorige eeuw hadden de meeste Hmong (een groep van rond een miljoen mensen) niets met Protestantse bekering te maken gehad. Aan het eind van de tachtiger jaren vingen Hmong in Vietnam bij toeval evangelische uitzendingen van de in de Philippijnen gevestigde Far East Broadcasting Company op. Dit leidde eerst tot millenaristische bewegingen, maar al snel begrepen de Hmong dat zij zich tot het Christendom moesten bekeren. Het Protestantse Christendom wordt in Hmong De Nieuwe Weg genoemd.

De huidige studie van deze nog steeds voortdurende bekeringsgolf is gebaseerd op intensief etnografisch veldwerk in de provincie Laocai in het noorderlijke hoogland van Vietnam. Het begint met een uiteenzetting van de etnografische en historische achtergronden van de Hmong. Het behandelt de politieke en ethische problemen van het doen van dit onderzoek in de huidige politieke situatie in Vietnam. Vervolgens wordt een analyse gegeven van de bijzondere aard van individuele en collectieve bekering die tot stand komt door alleen naar de radio te luisteren zonder tussenkomst van zendelingen. Bekering is een fundamentele interventie in de manier waarop mensen tegen de wereld en tegen verandering aankijken. In dit geval hadden de bekeerlingen –vooral in het begin- geen hulp van buitenstanders bij de uitleg van de radio-boodschap en bij het stichten van kerken. Zij moesten het zelf uitzoeken todat ze geholpen werden door Amerikaanse Hmong.

De vraag waarom zoveel Hmong zich bekeren tot het Christendom staat centraal in het proefschrift. Een belangrijk element is de sociale en economische marginaliteit van deze groep, die tot de armste groepen in Vietnam behoort. De Vietnamese regering ziet hen als potentiële rebellen, maar ook als een doelgroep voor een communistisch beschavingsoffensief. De zendelingen zien hen ook als ‘verworpenen’ en als doelgroep van een christelijk beschavingsoffensief. In de dissertatie wordt nadruk gelegd op het perspectief van de Hmong zelf, zowel van de bekeerlingen als van degenen die niet voor bekering kiezen. Na het falen van verscheidene Vietnamese ontwikkelingsprogramma’s kiezen veel Hmong voor een wereldgodsdienst die niet gebonden is aan de Vietnamese staatsgrenzen en hen zicht geeft op een wereld van mogelijkheden. Een belangrijke rol hierin wordt gespeeld door Hmong die na de Vietnamoorlog naar de Verenigde Staten zijn gevlucht en het nu tot hun taak rekenen de achtergeblevenen te helpen bij hun bekering tot het Christendom.

De studie richt zich ook op de Hmong die zich in de Verenigde Staten (vooral Wisconsin, Minnesota, Californie en Colorado) gevestigd hebben en analyseert hun motieven om zich aan zendingsarbeid te wijden. Belangrijk in die motivatie is een tegenstrijdige combinatie van een nostalgisch verlangen naar een authentiek cultureel thuisland en een poging om dat thuisland te ontwikkelen en de achtergeblevenen te bekeren tot ‘de nieuwe weg’.

De studie toont aan dat bekering grote conflicten tussen bekeerlingen en niet-bekeerlingen teweeg brengt. De etnische solidariteit van de Hmong is gebaseerd op verwantschap en bekering brengt die solidariteit in gevaar. Het is daarom van belang dat de studie aandacht aan de interactie tussen bekeerlingen en niet-bekeerlingen besteedt en aan processen, waarin bekeerling zich weer afkeren van de ‘nieuwe weg’.

Het protestantisme staat haaks op gewoonten en gebruiken die centraal staan in het leven van de Hmong. Geaccepteerde vormen van seksualiteit en consumptie van alcohol moeten getransformeerd worden tot ‘zonden’. De studie besteedt aandacht aan de wijze waarop een nieuwe moraliteit gevormd wordt door het zich afkeren van oude gewoonten en gebruiken, maar ook hoe ambivalent de Hmong zijn over de verwantschap van de nieuwe, christelijke moraliteit en de beschaving die de Kinh meerderheid in Vietnam hen probeert op te dringen.

Door Charlotte Kemmeren

In het traditionele dim sum restaurant zijn de tafels groot en rond, hele families kunnen er aanschuiven om tientallen schaaltjes, kommetjes en mandjes met smakelijke en vooral vreemde hapjes met elkaar te delen. Deze plek is om samen te zijn en samen te eten, Chinese waarden worden hier zichtbaar.

Hoewel, mijn tafelgenoot wees me erop dat als je goed kijkt je inderdaad meerdere mensen aan één tafel ziet zitten en ziet eten, maar van echt samenzijn is weinig sprake. Er worden telefoongesprekken gevoerd, of er wordt dankbaar gebruik gemaakt van één van de andere vele mogelijkheden van de Iphone. Er worden kranten gelezen, en bepaald op welk paard ingezet moet worden voor de paardenraces ‘s avonds. De andere mensen aan tafel staren naar de immense televisieschermen in het restaurant, met stralende presentatrices met nepwimpers voor Hong Kongse show TV.

Loop rond 5 uur ’s middags een willekeurige McDonalds in – nooit meer dan 100 meter lopen – en je ziet hordes scholieren, ‘gezellig’ samen aan één tafel, gebiologeerd door hun gameboys. Ze knipperen niet, de monden hangen open en het wordt door niemand opgemerkt wanneer iemand komt of gaat.

Veel rijke Hong Kongers en expats hebben een house maid, een vrouw die helpt met het huishouden en opvoeden van de kinderen, terwijl de ouders aan het werk zijn. De meeste vrouwen komen uit de Filippijnen, Indonesië of een ander land uit Zuid-Oost Azië. Op zondag is hun vrije dag, en dat zal niemand ontgaan. Massaal trekken ze er op uit en bezetten ze de parken van Hong Kong Island, de Filippijnse vrouwen het Central District, de Indonesische vrouwen het Victoria Park.

Met honderden zitten ze op meegebrachte kleedjes, stukken karton of bankjes, met minder weer onder afdaken en bruggen. Een beschrijving van dit opvallende fenomeen klinkt treuriger dan het is, want de Zuid-Oost Aziatische vrouwen maken de zondag de meest kleurrijke dag van Hong Kong en brengen positieve energie naar de gebieden waar normaalgesproken zakenmannen de dienst uitmaken. Samen praten, lachen en gillen ze, een oorverdovend kabaal. Ze koken en delen hun eten. Ze doen spelletjes en lakken elkaars nagels. Ze dansen, zingen en belijden hun geloof, samen en uitbundig.

Laatst was ik op weg naar een respondent, en kwam ik langs een Filippijnse talentenjacht. Een geïmproviseerd podium in het park met een jury van Filippijnse zangeressen en televisiesterren maakten de happening een publiekstrekker. Overal stonden groepjes jonge meisjes in tenue hun choreografie door te nemen. Buikdanseressen, hiphoppers en imitators van Michael Jackson lieten het publiek genieten van hun talent. Een feest, een schril contrast met de strakke kantoorgebouwen rondom het plein en de nog strakkere pakken die langs kwamen wandelen.

Het weer wordt hier beter en in de namiddag ging ik met mijn fieldnotebook op een ferrypier zitten om te schrijven, genietend van de laatste zonnestralen. Naast me kwamen twee Filippijnse vrouwen zitten. Ze openden hun laptop en pakten de Bijbel tevoorschijn. Af en toe zaten ze en luisterden ze naar Christelijke preken, af en toe stonden ze op om te bidden en mee te zingen met de liedjes. Die laptop erbij vond ik interessant, aarzelend vroeg ik ze waar ze precies naar keken, ik wilde ze niet storen. ‘We are worshipping and we can watch the service online from our church in Philippines. I wish it would be in English, so you could sing with us’. Ik werd warm van binnen. Een wildvreemde vrouw in Hong Kong die ik iets vraag, die tijd heeft om antwoord te geven en iets heel aardigs terug zegt!

De Filippijnse vrouwen en hun creatieve, inspirerende zondagen spelen geen enkele rol in het veldwerk voor mijn onderzoek in Hong Kong, naar Hong Kongse jongeren, kleding en groepsvorming. Maar het fenomeen hoort bij deze stad, verdient aandacht omdat het zo anders is dan de rest van de cultuur, en maakt bovendien dat ik op zondag graag wat tijd neem om een rondje door Central te lopen. Het is prachtig.

Charlotte Kemmeren is student bij de Master Sociale en Culturele Antropologie aan de VU. Zij is op dit moment in Hong Kong  voor veldwerkonderzoek ter voorbereiding van haar scriptie.

Photo by Waseem Akbar

By Mohammad Amer It looked like a scene from a Hollywood detective film. While driving in his car in a busy street of Lahore, an American took out his weapon and fired at two young men riding on a motorbike. The attacker stopped and emerged from his car. Then, using an even bigger automatic weapon, killed his antagonists, who were already injured and had fallen to the ground. The murdered Pakistanis were carrying weapons but they did not get a chance to pick these up and use them. In the meantime, elsewhere in Lahore, a black car with ‘tinted windows’ rushed to rescue the attacker. Hurrying on the wrong side of the road it crushed a passersby. However, before it could reach the attacker, the latter was arrested by the police.

The incident opened up a plethora of speculations and ambiguities about the official status of the killer, Raymond Davis, who, in the meantime, has become a household name in Pakistan. The American Consulate in Lahore first mentioned that Davis belonged to the ‘technical staff’ of the Consulate; a day later the American Embassy in Islamabad issued a ‘new list of officials,’ mentioning Davis as a ‘staff member’ enjoying diplomatic immunity from a trial in the host country, Pakistan. The White House refused to name the arrested ‘American official,’ which in practice meant that the ‘official’ was a CIA agent. However, it asked for his release due to his ‘diplomatic’ status. Later president Obama entered into the controversy when he personally recognized Davis as ‘our diplomat in Islamabad’ and asked the Pakistani government to ‘avoid any step’ to start criminal charges in a Pakistani court.

Such inconsistencies on the part of the American officials were equally shared by their counterparts among the Pakistani government. The ministers and officials of the ruling People’s Party (PPP) gave contradictory statements about the alleged ‘diplomatic immunity’ of Davis. The foreign minister was expelled from his post when he challenged the official soft line that his government had adopted towards the issue. The weak and corrupt PPP government, surviving on IMF regulations, was already unpopular due to economic downturn, rising commodity prices and, not least, due to its failure to contain the domestic consequences of the ‘war against terrorism’. The government ambiguities on the issue are translated as a ‘selling out’ by the right wing parties and media. It caused a wave of anti-American feelings already abundant among the masses.

Hunting down ‘Terrorists’

Photo by Fibonacci Blue

These fears and conspiracies were feed on the slow unfolding of events that depict the shadowy aspects of the ‘war against terrorism’. It soon turned out that Davis worked for an American ‘security firm’, that is named ‘Xe’ in the media, and which is the new face of the infamous Blackwater Worldwide which was once active in Iraq. Like its embedded character during the Iraq war, the US media, including the New York Times, covered the actual background of Davis as it might ‘jeopardize his safety in Pakistani jail’. Furthermore the incident refers to the war inside the ‘war against terror’ involving layers of Pakistani security and military establishment: it turned out that the two Pakistanis killed by Davis were working for the Pakistani intelligence agency, ISI, and they were following Davis diligently to know the broader network of the recent American involvement within Pakistani society. Contrary to the ‘double agenda’ of former military ruler Musharraf regarding his alleged ‘half-hearted fight against the Taliban-AlQaeda’ networks in Pakistan and Afghanistan, the civilian PPP government turned more supportive to the US in the ‘war against terrorism’. As part this shift, unknown numbers of American security officials were dispatched to work in Pakistan.

This high level of cooperation between the civilian government and the US was already a thorn in the side of the Pakistani military establishment—- who ruled the country for the longest part of its history. The civilian government is now presented as failing to protect the ‘national interests’ of the country, while the military is readjusting its image as the ‘only savior’ of the country. Such efforts are also meant to mystify the failings of the military and intelligence agencies in this affair. The military generals are again sitting at the table alongside their US counterparts and the spymasters behind the curtains, to reframe their positions on this issue. In the longer run the incident has further weakened the working sphere of the civil institutes in Pakistan.

Until recently, Raymond Davis awaited his lot in a Pakistani jail. A court was to decide about his ‘diplomatic immunity’. Pakistani media and its frenzied anchorpersons held daily Davis’ trials that already cost victims—- a widow of one of the murdered Pakistani men committed suicide due to the rumors that the Pakistani officials are sending Davis back to America. Indeed, Davis was released by the court on March 16th on the basis of the diyat laws. These laws allow for release of the prisoner after payment of compensation money from the offender to the offended party beyond the court decisions.

At another level the US and Pakistani military and security agencies are re-determining the perimeters of their involvement in this ‘war against terrorism’ in Pakistan and Afghanistan. It occurs in a shadow where international media is mostly focused on the political developments in the Middle East. The American shadows are clearing away from the heads of the long-time dictators in the Middle East. However, in South Asia the US is deep in the midst of its muddled support to undemocratic forces, and for the absurdities of the ‘war against terrorism’.

Mohammad Amer (“Morgahi”) is finishing his PhD at the SCA after the ISIM, the Leiden-based institute of Islam, was closed down. He has written previous posts for Standplaatswereld

Door Rojan Bolling De trein van Galle naar Colombo is, zoals de meeste treinen in Sri Lanka, een gemoedelijk gevaarte. Een lange bruin-rode machine, enigszins verroest, vettig en deels zwartgeblakerd van de dieseldampen, die licht heen en weer schommelend door het tropische landschap voortzwoegt. Binnenin zitten mensen met elkaar te praten op de bruin-leren bankjes die eigenlijk net te klein zijn voor grote Westerlingen zoals ik. De mensen die geen zin hebben om zich over het kabaal van de rijdende trein heen verstaanbaar te maken turen uit het grote open raam naar de voorbijgaande stranden, palmbomen, en kleine huisjes die langs het spoor gebouwd zijn.

Tegenover mij zit een kleine vrouw van middelbare leeftijd waarmee ik aan de praat ben geraakt. Ze vertelt me dat ze in Galle naar het ziekenhuis is geweest waar er kanker bij haar is vastgesteld, dat ze bovendien in armoede leeft sinds haar hele familie en gezin door de tsunami in 2004 zijn gedood, en dat ze nu alleen nog haar zoon heeft en zich zorgen maakt over wie er voor hem zal zorgen als zij ook binnenkort zal overlijden. Haar zoon heeft bovendien binnenkort examens, maar ze kan het schooluniform niet betalen dat nodig is om daar aan deel te nemen. De boeddhistische tempel van haar dorp is te arm om haar te kunnen helpen, zegt ze, en daarom is ze ondanks dat ze boeddhistisch is in Galle naar de katholieke kerk vlakbij het ziekenhuis gegaan om daar aan de priester te vragen of hij haar kon helpen. Nadat ze haar verhaal daar had gedaan was volgens haar de eerste vraag die de priester stelde: “Ben je katholiek?” Dat was ze niet, dus daar kon ze het mee doen.

Dit verhaal zal er een van velen zijn, in een land dat net begonnen is aan wederopbouw na 26 jaar burgeroorlog, de tsunami, en de overstromingen dit jaar die een groot deel van de oogst verloren hebben doen gaan. Maar dit specifieke verhaal was voor mij ook een eye-opener wat betreft een belangrijk onderdeel van mijn onderzoek. In mijn gesprekken en interviews met boeddhistische monniken had ik al veel gehoord over christenen die arme mensen bekeerden in ruil voor geld en goederen, wat ze ook wel ‘unethical conversions’ noemden. En ik als antropoloog, ondergedompeld in hun wereldbeeld, begon er langzamerhand net zo verontwaardigd over te worden als zij. In een interview met een van de monniken die in het parlement zit voor de ‘Jathika Hela Urumaya’ (Partij van het nationaal erfgoed) vertelde deze monnik dat christelijke bekeringen een van de redenen zijn dat een boeddhistische partij zoals de zijne nodig is. En hoesel deze noodzaak voor directe politieke participatie (en de manier waarop dit gebeurt) een omstreden kwestie is onder monniken, heerst er wel een algemeen gevoel dat de boeddhistische moraal van de samenleving onder druk staat.

De vraag is nu wat hier aan gedaan moet worden. De JHU-monnik erkent, net als de meeste andere monniken, dat het wat de bekeringen betreft een probleem is van sociaal-economische omstandigheden. Echt arme mensen zijn niet in de positie om hulp af te wijzen, en veel van deze mensen hebben wel iets anders aan hun hoofd dan door middel van een zorgvuldige vergelijkende studie te bepalen welke religie het meest bij hen past. Als het de katholieke kerk is die hen heltt, waarom dan niet bekeren? Ook blijft het een vraag of deze bekeringen wel echt zo gedwongen zijn, want niet alle priesters zullen het katholiek zijn als voorwaarde aan hulp stellen. Christelijke NGO’s die in rampgebieden werken worden namelijk ook beschuldigd van het bekeren van mensen, soms wel hele dorpen tegelijk. En deze beschuldigingen hebben er toe geleid dat de JHU, onsuccesvol, heeft geprobeerd een wet te introduceren die dit soort bekeringen illegaal maakt.

Maar als we onze antropologische bril weer even opzetten en gaan redeneren vanuit de persoon, dan is het logisch van deze arme mensen dat ze hulp aannemen wanneer het hen wordt aangeboden. En is het dan zo dat christenen hen deze hulp dan moeten weigeren of niet moeten aanbieden? Dat monniken deze ontwikkelingen vervolgens met argusogen bekijken, en zich zorgen maken over het boeddhisme in Sri Lanka is ook niet meer dan logisch. Antropologisch gezien duidt dit op de sociaal-culturele invloed van veranderende omstandigheden, die vervolgens door ieder op zijn eigen manier worden geïnterpreteerd. Maar is dit nu echt onethisch te noemen? Het betrekken van ethiek bij deze kwestie duidt op het vermoeden van een onderliggende motivatie, en men zegt ook wel dat de hulp stopt zodra de mensen bekeerd zijn. Het zou in dat geval dus gaan om een bewuste poging tot verchristelijking van de samenleving, klinkt dat bekend of niet? En of dit nu waar is of niet, je kan je afvragen of de bescherming van de boeddhistische cultuur en religie het waard is om sommige van deze mensen hulp te ontzeggen. Misschien is het lot van deze mensen belangrijker dan onethische bekeringen, met wat voor motieven en gevolgen dan ook? Ik ben er nog niet uit, mijn respondenten wel, en dat blijkt stof voor interessante gesprekken!

Rojan Bolling is masterstudent Social and Cultural Anthropology aan de VU. Hij doet op dit moment veldonderzoek in Sri Lanka naar de rol van boeddhistische monniken in de samenleving en hun politieke betrokkenheid.