Categorie archief: Regio Europa

Geluiden van geloof

flyer_Het_Geluid_van_het_Geloof_-_kopieDoor Ferdous Arachid en Cathelijne van Roden Als antropologen in spe zijn wij constant bezig met het begrijpen van zowel onze eigen als andermans cultuur. Religie komt vaak naar voren als een belangrijk onderdeel van cultuur. Religie is een moeilijk te begrijpen verschijnsel omdat iedereen hier zijn eigen invulling aan geeft. Om geloof en de verschillende visies hierop, beter te begrijpen hebben wij, eerstejaars antropologiestudenten, op 26 februari 2013 een bezoek gebracht aan Imagine IC in de  Amsterdamse Bijlmer. We hebben er een expositie bezocht en meegedaan aan een workshop.

Imagine IC is een centrum dat hedendaagse verhalen van Nederlanders met diverse achtergronden verzamelt en op verschillende manieren exposeert om zo op eigen wijze bij te dragen aan het cultureel erfgoed van ons land. In de expositie genaamd ‘Mijn God’ stond het geloof centraal en werden er aansluitend op dit thema ‘data’ verzameld in de vorm van geluiden die geassocieerd worden met geloof. Op deze manier poogt Imagine IC een unieke bijdrage te leveren aan het arsenaal van geloofsuitingen. Schrift, beeld en spraak zijn inmiddels geen uitzonderlijke media meer, maar geluid is een vrijwel onberoerd begrip als het aankomt op associaties met geloof. Lees verder

Het boerenbloed kruipt waar het niet gaan kan

IMG_2372

Door Ellen de Lange. Een boerderij op het Nederlandse platteland. De geur van mest, kuilvoer en verse melk. Het geblèr van de potlammeren die trek hebben in melk, de boer die ‘kom op’ roept tegen de koeien, en het feit dat het geluid van de voordeurbel vreemd is; die deur wordt namelijk “al meer dan acht jaar niet gebruikt”, je gaat gewoon achterom.

Wellicht een wat ongebruikelijke plek voor een MSc student antropologie. Ik heb tenslotte meer dieren dan mensen mogen zien de afgelopen drie maanden. En daarnaast, het eelt op mijn handen is niet uitsluitend van het aantekeningen maken. Met nog een kleine week veldwerk voor de boeg, een kort verslag over mijn ervaringen. Lees verder

“Antropologie is niet voor bange mensen.” Verslag van het afscheidsseminar van Edien Bartels

foto's Marije Koudstaal

 
foto’s Marije Koudstaal

Door Elizabeth Marteijn, mmv Monique van der Hoef
Een ode aan dr Edien Bartels en 43 jaar onuitputtelijke inzet voor de antropologie aan de VU; daar ging eigenlijk het seminar Brandende kwesties: de relevatie van de antropologie voor de samenleving over. Langzaam druppelen de gasten binnen, familie, collega’s, vrienden en studenten, allen komen zij vrijdagmiddag 15 februari naar het Metropolitan gebouw waar van 14.00 uur tot 18.00 uur het afscheidsseminar van Edien Bartels plaatsvond. Omdat Bartels veel ‘brandende kwesties’ – conflicten met een culturele achtergrond – heeft onderzocht, is dit het thema van het seminar. Drie sprekers uit alle fasen van Bartels’ carrière hielden een voordracht en als kers op de taart legde Bartels het publiek nog eenmaal uit waarom antropologie het laboratorium is voor studie en onderzoek naar de wereld. Lees verder

Veel bidden maakt moslims niet religieuzer

Onderstaand artikel verscheen begin februari in de NRC naar aanleiding van de succesvolle bijeenkomst  georganiseerd in het kader van het maandelijkse seminar Muslim World-Making van de afdeling Sociale en Culturele Antropologie.

moslims Nederland SpWdoor Sheila Kammerman. Nederlandse moslims worden religieuzer, concludeerde het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) eind vorig jaar in het rapport Moslim in Nederland. Van een voorzichtige trend naar secularisering, waargenomen in een SCP-rapport uit 2004, lijkt weinig meer over. Hoe het SCP dat weet? Moslims gaan vaker naar de moskee dan pakweg tien jaar geleden en bidden regelmatig. En veel moslims eten halal en doen aan de ramadan (vooral Marokkaanse en Somalische moslims). Op donderdag 31 januari  debatteerden geïnteresseerden (waaronder veel moslims) aan de Vrije Universiteit in Amsterdam over het rapport. De vraag was: kun je die conclusies trekken op basis van een aantal vragen over religieuze gedragingen?

Het debat stond op scherp door de aandacht die het rapport in de media had gekregen: ‘Moskeeën zitten vol met jonge moslims’, interpreteerde RTL. En De Telegraaf: ‘Moskeebezoek geïntensiveerd onder jongeren’. Om daaraan toe te voegen: “De liberale, Nederlandstalige islam ebt weg.” De teneur van veel berichtgeving was: hoe religieuzer, hoe minder geïntegreerd. Dat verbaasde Mieke Maliepaard. Zij schreef het SCP-rapport samen met Mérove Gijsberts en legde voorafgaand aan het debat uit hoe ze de religiositeit van zo diverse groep als de ongeveer 825.000 moslims in Nederland heeft gemeten. Het rapport is gebaseerd op de antwoorden van ongeveer 5.300 moslims van Marokkaanse, Turkse, Irakese, Iraanse, Afghaanse en Somalische afkomst. Zij beantwoordden vragen over onder meer moskeebezoek, bidden, halal eten, meedoen aan de ramadan en het dragen van een hoofddoek. De vragenlijsten werden afgenomen door een enquêteur, die de vraag eventueel kon toelichten. “Zelfrapportage is de enige mogelijkheid bij dit soort onderzoek”, zegt Mieke Maliepaard. “We kunnen niet bij de moskee gaan posten om te zien hoe vaak mensen binnengaan.” Lees verder

Anthropologists in Art presents: Neon Warszawski

AiA_NW_invite_web_DEF600

Anthropologists in Art presents: Neon Warszawski – Polish Neon, a photography exhibition on Socialist visual communication

By Ilona Karwinska & Krzysztof Wojciechowski

February 9th – March 16th @ WM GALLERY, Elandsgracht 35, 1016 TN, Amsterdam

OPENING: SAT. 9th OF FEBRUARY, 17.00-19.00

About the exhibition:
In 1957, at a conference in Czechoslovakia, Communist Party ideologues agreed that neon could be a way to reconcile the seemingly contradictory ideas of communism and consumerism in their ailing, state-run economies. The Polish Socialist Party, having created the state-run company ‘Reklama’, throughout the 1960’s and 70’s, recruited prominent artists and designers to bring about a transformation through light, playfully modifying the uniformity of the grey, drab socialist skyline. “Neon Warszawski – Polish Neon” shows the photographs of two Polish artists, photographer and Neon Muzeum director Ilona Karwińska and independent photographer Krzysztof Wojciechowski, whose photographs of old school Polish neon signs adorn the walls of WM Gallery. Both artists present the exquisitely designed neons from the 60’s, 70’s and 80’s from different perspectives. Whereas Karwińska’s photographs present the signs from a more ‘documentary’ point of view, due to her efforts of rescuing the old signage from disintegration and anonymity, Wojciechowski’s black and white photographs from the 1970’s show us night-time Warsaw as it must have been; glum, dark and deserted, enlivened only by the fanciful rectangles and curls of Poland’s premier designers in light. Visit the official webpage HERE. Lees verder

Hometown Hackney – Audiodocument met interviews, raps en spoken word over de Londense rellen van 2011

Matthea de Jong studeerde antropologie, en is na haar studie bij “Movies that Matter” gaan werken. Dat is een Nederlandse organisatie die films promoot en vertoont over mensenrechten, o.a.  tijdens het jaarlijkse “Movies that Matter Festival”. Los daarvan heeft zij gewekt aan een audioproject over de rellen in Londen in 2011. Zij is er het afgelopen jaar van september tot november geweest en heeft daar veel mensen gesproken en geïnterviewd in Hackney, een van de meest getroffen wijken. De rode draad was de vraag hoe de geïnterviewden kijken naar  gerechtigheid (justice), in relatie tot de nasleep van de rellen. Twee dingen spelen daarbij een belangrijke rol: de hoge straffen voor de relschoppers en de relatie met de politie. Onderstaand een kort bericht ter contextualisering. In het te openen audio-bericht hoor je interviewfragmenten, “spoken word” en rap. De track
duurt in totaal 24 minuten. Voor het audio-bericht klik https://soundcloud.com/matthea-de-jong/hometown-hackney-130201.

Matthea de Jong: ‘Murder Mile’, zo werd de straat genoemd waaraan wij woonden. Dat wist ik pas later. De eerste week was ik verrukt van ons huis, van de parkjes in de buurt, het knusse boekwinkeltje, de kapel om de hoek waar yoga werd gegeven, ontelbare kapperszaken, Caribische afhaalrestaurants en levensmiddelenwinkels met mandjes groenten en fruit voor een pond. Het Leger des Heils bood een peuterspeelzaal aan waar ik met mijn 1-jarig dochtertje dankbaar gebruik van maakte. In zijstraten ontdekte ik hippe barretjes met vintage meubels en lekkere broodjes. Ze waren allemaal nieuw. Bij Broadway Market, even verderop langs de bioscoop en door het park met het buitenbad, moest je zijn om hipsters in hun nieuwste creaties te spotten. Witte wijn en latte’s in de late middagzon.

Niet veel later hoorde ik van een oorlog tussen wijken en straten. Postcode wars werden die genoemd. Lees verder

Edien’s afscheid

EdienOp vrijdag 15 februari 2013 neemt Edien Bartels afscheid van de VU. Zij is in 1970 begonnen bij de vakgroep  Culturele Antropologie, vervolgens is zij verbonden geweest bij de opleiding Etnische Studies en Minderheidsvraagstukken en later bij de afdeling Sociale en Culturele Antropologie (SCA). Nu – 43 jaar later – neemt zij afscheid van deze afdeling.
Edien heeft vele brandende kwesties – conflicten met een culturele achtergrond – onderzocht en hierover uitvoerig gepubliceerd. Een greep uit de thema’s: meisjes- en jongensbesnijdenis, geweld tegen vrouwen, seksualiteit, de hoofddoek, de film Submission van Hirsi Ali en de moord op Theo van Gogh, remigratie, achtergelaten vrouwen en kinderen, gedwongen en consanguine huwelijken.

Bij haar onderzoek heeft Edien regelmatig samengewerkt met maatschappelijke organisaties,  onder andere met het Steunpunt Remigranten in Berkane (in Marokko), de Stichting Woonhuis en de moskee An Nour in Gouda, Nisa for Nisa, FSAN en SPIOR. Daarnaast heeft Edien veelvuldig samengewerkt met wetenschappers uit andere disciplines, zoals bijvoorbeeld met gezondheidwetenschappers, medici en genetici. Lees verder

Cito-knallers in de Bijlmer: dromen, durven, doen!

SpW Marion A3-Poster-v1-212x300Door Marion den Uyl   Een van de activiteiten van het New Urban Collective  betreft een drie maanden durende zaterdagschool voor 8ste groepers in de Amsterdamse Bijlmer. In dit mentorproject wordt op de zaterdagen  gewerkt aan verbetering van de Citoscores. Op zaterdag 12 januari bracht ik er een bezoek, op uitnodiging van twee van mijn master studenten, Mitchell Esajas en Jessica de Abreu. Het mentorproject heeft van woningcooperatie Rochdale de beschikking gekregen over een grote ruimte in een leegstaand kantoorgebouw in het centrum van de Bijlmer. In die grote ruimte staan tafeltjes met zeven, acht stoelen er om heen.  Als ik binnenkom hebben de kinderen net een Citotoets geoefend, en ze zijn bezig met de het bespreken van hun werk met hun mentor. Het is ochtend, de kinderen hebben blijkbaar frisse energie, zijn geconcentreerd bezig, en kijken nauwelijks op of om als ik binnenkom of langs een aantal tafeltjes wandel. Lees verder

Blackening Up for the Festive Season

As in earlier years, the controversy on the significance of the figure of ‘zwarte piet’ cropped up again. On those earlier occasions, we have posted both blogs arguing in favor of the ‘tender Dutch tradition’, and blogs stating that the arguments about the ‘innocent custom’ simply won’t do. This year we again, simultaneously, publish two contributions, by Duane Jethro and Rhoda Woets, questioning the guiltless-ness of the figure of zware piet.

By Duane Jethro  It is that time of year again when, slowly, the Netherlands is being invaded by those loveable effigies of dark-skinned, red-lipped ZwartePieten. From Albert Hein to the Kapsalon, Rotterdam to Maastricht, little dark Pieten are colonizing inches of display space, as all across the Netherlands children wait anxiously for their white, bearded boss-man, Sinterklaas, to arrive from Spain and steam into cities and towns this November.

In keeping with the annual celebration, I have been asked to engage with the significance of the commemoration of Sinterklaas. I hope to use this opportunity to embark on my own intocht into the tradition, with the intention of dishing out intellectual snoepjes and cadeautjes that hopefully will add to the annual Standplaatswereld debate about the significance of that mercurial of Dutch folk characters, Zwarte Piet. Lees verder

A ‘Rite de Passage’ in the Construction Industry

By Leonore van den Ende    A while ago, I witnessed the baptism and name-giving of a tunnel-boring machine used to excavate part of the North-South metro line of Amsterdam. This phenomenon stems from a long-standing ritual traditionally practiced by mine workers and tunnel builders for safety against hazards during the construction process. On this occasion, the ritual signified the launch of the third phase of tunnel construction, attended by a large group of project managers, employees, contractors, stakeholders and members of the press. This same ritual is held cyclically, every time the project enters a new construction phase.

It became clear that the ritual had commenced when a Catholic Priest dressed in traditional white and gold robes came to the fore at the dark, cold construction site reaching 25 meters underground. He started by imparting the significance of the ritual he would perform, while presenting a statue of Santa Barbara; a Patron Saint acknowledged by the Catholic Church as the protector of harm and later espoused by mine and tunnel workers for this very purpose. He explained that even though he would physically bless the statue and the machine, he would emblematically yet truly be blessing the tunnel workers who necessitated protection. Lees verder