Foto Jan-Reinier van der Vliet
Door Marion den Uyl
Woensdag 23 september. Op het speelveld van speeltuin ‘Fort Kraaiennest’ is het vandaag stiller dan anders. Verslagenheid voert de boventoon. Groepjes mannen en vrouwen staan te praten, of zitten zwijgend op een bankje. Op het gras, onder de metrobaan, tegen een hekje liggen tientallen bossen bloemen. Schoolkinderen staan er wat bedremmeld naar te kijken. Een van de jongens, die hier vaak rondhing en hier ‘chillde’ met zijn ‘matties’ is twee dagen terug neergeschoten, en overleden in het ziekenhuis. De negentienjarige Ishmael Gumbs werd, na een korte ruzie met een nog onduidelijke oorzaak, door het hoofd geschoten.
Het Amsterdamse stadsdeel Zuidoost (voorheen meestal Bijlmer genoemd) heeft ongeveer 25 000 autochtone en ongeveer 55 000 allochtone inwoners, die voor een groot deel afkomstig zijn uit voormalige koloniën in Afrika en het Caribische gebied. Het stadsdeelbestuur vindt dat de bewoners trots op hun wijk moeten zijn, en zich er thuis moeten voelen. Een van de middelen om de buurt te verheffen is het plaatsen van kunst. Zo is op het nieuwe marktplein een beeld neergezet van de Surinaamse schrijver en verzetsstrijder Anton de Kom. Dit beeld moet de identificatie met de buurt en het zelfbeeld van de bewoners, in elk geval van de Surinamers onder hen, verhogen. Maar doet het dat?
Het zal weinig mensen ontgaan zijn dat Robert Vuijsje met zijn boek Alleen maar nette mensen de prestigieuze Gouden Uil prijs 2008 heeft gewonnen. Hierin doet hij verslag van de zoektocht van een joodse jongen uit Amsterdam Oud Zuid naar een ‘intellectuele negerin’ in de multiculturele wijk de Bijlmer. Ook het jury rapport heeft alle media gehaald, compleet met alle stereotype beelden over zwarte vrouwen. Ik wil niet bijdragen aan de bevestiging daarvan, maar toch denk ik dat het voor antropologen interessant is.
