By Karen Smits

The Mennonite religion is a branch of the Anabaptist movement of the Protestant Reformation in Europe during the first half of the sixteenth century, and originated in Friesland, a province in the Netherlands. Similar offshoots are the Amish, the Brethren and the Hutterites. Their claim for a religious life style in which the state does not interfere, their demand to pacifism and their aim to live in self-controlled communities are well-known traits for the Mennonites. Traditionally, they distance themselves from certain principles such as worldliness, in which they aspire to reject influences from the world outside their communities. Today, the level of worldliness differs per community.

The church is filled with about two hundred people; all sharing the Mennonite religion, and worldliness is reflected in the women’s outfits. The more conservative ladies wear black, and cover their hair with a scarf. Those a little less conservative wear long, flower design dresses. The most progressive attendees wear knee-length dresses, high heels (I even spot a pair of bright red pumps!) and make up. The male outfits are very plain and similar: pants and a shirt.

When the bride enters the church, dressed in white and guided by her father, the attendees stand up and grab their (film) cameras and smartphones to capture this moment. Standing in front of the church, a proud smile appears on the groom’s face: this girl is coming to Belize with him.

Often seen as antagonists by the ruling churches and governments in the countries they lived in, the Mennonites were forced to migrate several times. First, they migrated to Poland and Prussia, then to Russia, from where they moved to Canada. Once in Canada, the Mennonites could still not escape from the country’s legislation, so traditional Mennonite followers decided to move further south into the Americas. Via Mexico, a Mennonite group finally located in Belize. The Belizean government granted them access to a jungle area, and agreed not to interfere with the life style in the communities. Well-known for their agricultural skills, Mennonites nowadays lead the national market for milk, dairy products and poultry. They often visit shops and supermarkets in the cities to sell their products; they export goods, and some Mennonites travel to visit other communities. An old German dialect is spoken among Mennonites and that connects them around the world.

The groom lives in Blue Creek, once a dense jungle and now a prosperous, structured and rich Mennonite village in Belize. Blue Creek is a very progressive community in which cell phones, photo and video equipment, as well as modernized machines for their agricultural work, are highly accepted. When the groom visited his friends in a Mennonite community in Germany, he met his friend’s sister and they fell in love. Through Internet they kept in touch. Today, a year later, they stand in front of friends and family, but mostly in front of God, to promise being a good husband and excellent wife for each other.  Although the service is held in German, a language that I do not master, I get the tenor of it. And, just like many other attendees, I have my camera ready for when the rings are exchanged, and, for the kiss. Soon after this fabulous moment everyone is invited to share a lunch meal in the basement of the church.

The groom’s Mennonite church in Blue Creek knows a distinction between ‘youth’, ‘newly-weds’, and ‘marrieds’. Each group organizes its own activities that range from bible study to Sunday afternoon lunches or going for a swim in the lake. All members of the ‘youth’ category are aged between 15 and 25 years old, apart from the groom. For the past twenty years, he has been the oldest in the ‘youth’ category, because only when married one can move a category up.

During the service I realized that for outsiders, a thing like ‘a Mennonite wedding’ might sound like something exotic or bizarre. I do believe the Mennonites are a specific group in society, but today, during this ceremony, I just saw similarities. Yes, what is different is that this couple only knows each other shortly before they got married, and indeed, they have never shared a bed or house together. Yes, for their family standards they are ‘late’ for not marrying around the age of 20. Yes, the traditions of their religion are different. But, all that counts here is love.

In today’s celebrations love is reflected in everything. It’s in the warm welcome. In the best men’s tap on the shoulder of the groom, after the ring-exchange. In the tears of the bride’s mom. In three hours of speeches, songs and sketches, played after lunch. In the facial expression of the bride’s brother, who will miss his buddy now that she’s moving to Belize.

The prayers, the rings, the cake are all similar to weddings as we know them. However, today’s event is also a Mennonite ritual: today will change their lives; from today onwards they belong to the ‘newly-weds’.

Karen Smits is a PhD Candidate at the department of Organization Sciences at VU University. She  focuses on collaboration in the Panama Canal Expansion Program. For her master’s degree in Organizational Anthropology she studied Mennonite entrepreneurship and self-employment in Blue Creek, Belize.

By Martijn Dekker

The following text was presented as a column at the yearly PhD/MSR student conference of the VU Graduate School for Social Sciences, on the 23rd of September 2011.

I would like to use this opportunity to talk to you about the notion of ‘occupational hazards’.  Usually, these two words refer to dangerous situations that might occur at your workplace. Or injuries that can be caused by work-related activities.

 Interestingly enough, ‘Occupational Hazards’ is also the provisional title of my dissertation. But, since my research topic, which deals with the Israeli-Palestinian conflict, is all over the news every day already, and even more of late, I don’t want to bore you with that right now.  Instead, I want to briefly talk about occupational hazards in the literal sense:  about the pathologies, be they psychological or physical, a PhD or Research Master student may incur while doing his or her job. And I want to make this a personal story by zooming in on three of such pathologies I more or less suffered from and which I think may also sound familiar to some of you. These are: anxiety, guilt, and, what I would like to call, the “go it alone mentality”.

First anxiety. I want to explain how I apparently got used to working in a region where violent conflict is more likely to occur than, say, Holland, but suddenly got reminded what an intense feeling of fear feels like. And how it influenced my behavior since.

While living in the West Bank, I used to frequent weekly demonstrations against the so-called Separation Barrier or Apartheid Wall. There are many of these demonstrations but I always went to the little village of Bil’in, because a friend of mine lived there. We not only shared our frustration over the Separation Barrier but also had a common interest in soccer club Barcelona, which is why we became friends in the first place. But anyway, I’d attended the demonstration several times before and, while being there, had to seek shelter from tear gas grenades, suffered from light-headedness from tear gas inhalation, and had to run to keep from being hit by rubber-coated bullets. Because the cat-and-mouse game between the young Palestinian protesters and the equally young Israeli soldiers was exactly the same every week, it had become somewhat of a routine, a game even. Accordingly, I allowed myself to let my guard down. Until early May, that is.

As they did sometimes before, the Israeli soldiers used a new kind of weapon, with which they can fire so-called high-velocity tear gas canisters, which are roughly the size of a soda can and made from aluminum. Although they were developed to cover great distances, the soldiers often shoot them straight ahead, at approximately chest height. It’s needless to say that an aluminum canister that can reach several hundreds of yards can do a lot of damage when hitting a person in the chest or even in the head and indeed, people have been seriously injured and even killed. On that sunny afternoon in May I was running downhill with dozens of other protesters, away from the soldiers, in order to not be caught or hit by something, when I suddenly heard a loud scream. I turned around, which in itself is quite dangerous while running, and I saw a young man standing completely still, while blood came gushing out from a huge hole right in the middle of his forehead, roughly the size of a 2-euro coin. I froze, almost in mid-air, turned around, and sprinted back, to see if I could help. While I ran towards the man, I pushed back nausea as I could literally see his brains through the gaping hole. As people kept speeding past us, I grabbed his arm, together with another man, and dragged him to the ambulance, which sped him to the hospital. Moments later, after returning to the village, I stood shaking, looking at the man’s blood on my pants and shoes, and I remember thinking to myself, “this is not a game, this is not a game.” What followed could come from a movie about tough war reporters: a booze-inspired night out with two journalists in one of the more fancy hotels in Ramallah. Very cliché indeed.

From that day onwards, although I did visit the demonstration a couple of times later on, I never quite experienced that feeling of adventure or excitement I had before. The thrills had faded. I don’t want to say that I lost my innocence or something like that, but I’d certainly become more serious, which ultimately, and regrettably, transformed into a nasty form of cynicism. About demonstrations but also about the whole conflict in general.

The second injury or pathology deals with guilt. I’ve met many friendly people while doing fieldwork and often I’ve asked a lot of them. While being there, I called them my friends. Because, why else would they be so hospitable and open? Or why did they want to be a translator during interviews, free of charge. Yes, I called them friends and rightly so. But now, being back in Holland, I hardly have contact with them. Why? I’m actually not sure. But I simply seem to be unable to just send them an e-mail or even ‘like’ a picture they’ve uploaded on Facebook.

In the end, I think it’s because of guilt. I’m here, living my luxurious life, and practically the only thing I have to worry about is whether I charged the battery of my iPad, so I can listen to my favorite songs on the bus. Alright, true, I also have a PhD dissertation to write but all in all, it’s nothing compared to the living circumstances of my Palestinian friends, who often have to face checkpoints, random arrests, shootings, Kafka-style bureaucracy and a whole range of other nasty stuff that comes with a belligerent occupation. Also, and this sounds terrible, however true it may be, I simply do not WANT to know about their daily predicaments. We simply live completely different lives, are completely different people and maybe it should stay that way. Or so my unconscious self has decided for me. Of course, as an anthropologist I know that it’s all relative. My suffering may by no means be less but just different, so get over it. And besides that, surely they will appreciate my stories and inquiries. Still, I cannot put myself to contact the people I left behind in Palestine, out of a misplaced feeling of guilt. And the fact that I also feel guilty about that, makes it even worse. It’s a vicious circle, indeed.

The last malady I want to discuss is what I call the “go it alone mentality”. This will probably sound very familiar to many of you: the fact that you all have to do it on your own. Sure, people may tell you that’s not true, because there’s for instance your supervisor, or your peers who are suffering from the same self-imposed loneliness. Yes, we can even have nice conferences together, like this one, but your research project, your dissertation or thesis, remains a struggle you have to fight on your own. In the end it is YOU, who has to write those thousands of words.

Doing fieldwork, especially abroad, doesn’t help much. In fact, it makes the whole experience all the more solitary. I’ll gladly admit that there were times when I felt extremely lonely during the months I was away. But the worst of it all, and that’s something you only find out when you return, was in fact coming back home. The feeling that you can’t really share what you’ve experienced, despite the pictures, the e-mails, the weblog or the late-night phone calls, is quite difficult to explain.

When I came back, everything that used to seem so familiar, my home, the food, my friends, they actually appeared rather strange and alien. In fact, everything I longed for while being away, turned out to be quite a disappointment. And what about finding out that the distance between me and my girlfriend turned out to be not just of a geographical nature.

Obviously, such experiences also have other consequences. Physical ones, for example. I picked up smoking only two years ago; and my habit of having a couple of drinks during the weekend has now basically been extended to the whole week. Or what about the roughly 20 pounds I’ve lost abroad…they’re still gone. And probably the strangest thing, I actually came back with a tattoo, much to the surprise of basically everyone who knows me a little.

But, luckily there is a but. In the end, obtaining my PhD entails much more than just reading books and writing papers. The whole process of doing research has taught me valuable things about life. And yes, that includes a lot of difficult and painful things. But, as the cliché goes, what doesn’t kill you, only makes you stronger. In the end, I hope to have not only become a better or smarter scholar but, because of the occupational hazards and life experience, also a better and more sensible person in general.

Martijn Dekker has studied Social and Cultural Anthropology at VU University Amsterdam and currently is a PhD Candidate at the Political Science Department.

Antropologiestudente Silvia van der Wal koos Brazilië als plek waar ze haar scriptie wil schrijven. Dit is de laatste van een serie van drie mijmeringen over de omstandigheden waarin die keuze haar bracht. 

Het is een soort sport geworden om de wereld te verkennen zonder direct herkend te worden als toerist. Het is ook de enige sport waarvan ik durf te zeggen dat ik er in uitblink. Op Schiphol sta ik al in de starblokken, vanaf daar verander ik tot een wereldburger die overal thuis zou kunnen zijn. Bij iedere stap kom ik dan ook in de buurt van een nieuw thuis. In het begin zijn die stappen heel dwalend; mijn ogen en voeten zoeken zo ongemerkt mogelijk de fijnste plekjes. In steden over de hele wereld vragen mensen mij de weg. Vaak moet ik dan bekennen dat ik zelf ook verdwaald ben, maar zo zal ik er nooit uitzien. In het openbaar gebruik maken van een kaart is natuurlijk uit den boze in mijn tak van sport. De ontdekkingen dienen geleid te zijn door advies van locals, liefst natuurlijk in hun taal. Belangrijker nog is echter een speciaal instinct voor het kiezen van de locals – handen en voeten brengen je ook ver. Zo wist ik al op vele plaatsten mijn toerist-zijn te vermommen.

Nu zit ik in een bergstadje in Brazilië, een paar uur reizen van de plaats waar mijn moeder geboren is – mijn moederland dus. En wat faal ik hopeloos. Nee, ik zal mijzelf niet te kort doen: er is niemand die mij voor toerist heeft aangezien. Maar een vreemde ben ik wel. Ik kan nog geen pak koffie kopen zonder dat ik direct met mijn vreemdheid word geconfronteerd. “Jij bent niet van hier hè?”, is het meest voorkomende antwoord op willekeurig welke vraag. Dus ook in een geval als: “goede morgen, mag ik een koffie en een broodje?”

Zelfs de muskieten hebben mij als vreemd vlees herkend. Wat is hier anders? Het stadje is wel erg klein; ons kent ons. Mijn huid is ook nog te wit. Bovendien heb ik hun accent, maar dan nét niet.

Wat mij het meest verbaast is dat ik het eigenlijk helemaal niet erg vind om als vreemde in de stad te zijn. Het geeft mij ook de ruimte om werkelijk alles te vragen. Als men er toch vanuit gaat dat ik niet weet hoe het  hier werkt gaat het onschuldig kijken bij het stellen van vragen ook veel makkelijker. Anderzijds nemen zij ook de ruimte om de vreemde schaamteloos alles te vragen. Zo ben ik – op de supermarkt na – nog geen enkele winkel uitgelopen zonder een ondervraging te hebben ondergaan over wie ik ben en wat ik kom doen (andere klanten wachten wel even). Ze heten mij allemaal welkom in hun stad, en zo voel ik me ook; een welkome vreemde.

Door Silvia van der Wal 

Waar ik hiermee naartoe wil is hoe ik, dankzij die houding, plotseling in Brazilië belande zonder daar veel over nagedacht te hebben. Een paar maanden geleden was het idee ontstaan dat ik mijn thesis ook best ergens anders zou kunnen schrijven, en waarom niet in Brazilië? Om eerlijk te zijn had ik meer weerstand verwacht bij het voorleggen van mijn plan, alsof ik de teleurstelling al had ingecalculeerd. Mijn verzoek was echter nog maar half geformuleerd, toen ik al toestemming en zegen ontving. Waarop ik direct alles begon te regelen, met alles bedoel ik hier voornamelijk het ticket, een paspoort en een afscheidsfeest. Pas toen ik mij hier eenmaal in mijn huisje had geïnstalleerd besefte ik werkelijk dat ik mijzelf – alleen – een compleet vreemd veld in had gestuurd en er nu voor de komende drie maanden dan ook alleen voor zou staan. Ik begon mij af te vragen waarom ik er nou eigenlijk voor gekozen had om mijn fijne leven in Amsterdam achter te laten voor een gek bergdorp. Was het verzet tegen het idee vast te zitten in een structuur?

In mijn nieuwe huis in de bergen denk ik veel na over hoe de jongeren in dit bergdorp zichzelf sterk beperken in de keuzes die zij maken in hun levens. Zelf heb ik mij daar in mijn pubertijd ook verschrikkelijk veel mee bezig gehouden. Altijd dacht ik aan hoe eindeloos mijn mogelijkheden in theorie waren, en hoe ik, met dat in mijn achterhoofd, hetgene waar ik dan voor koos niet wist te verantwoorden. Concreter bijvoorbeeld; als de wereld theoretisch aan mijn voeten ligt, waarom woon ik dan in dit gat en ben ik ‘medewerkster bediening’?

De jongeren in dit bergdorp lijken niet op die manier door de eindeloze mogelijkheden van het leven getergd te worden. Eerder nog lijken ze slechts de mogelijkheid te zien precies dat te doen wat hun ouders ook deden, namelijk als bedienden in het vakantiehuis van de toeristen te werken.

Vanaf mijn favoriete denkplekje in mijn huis heb ik uitzicht op een antieke scheepskist en steeds wanneer ik net terugkom uit een verzonken toestand, merk ik dat mijn ogen waren afgedwaald naar een stickertje van Felix de kat in de rechter onderhoek van de kist. Zo was het dat Felix mij terug bracht naar het eindeloze agency/structure debat; en als iemand daar een interessant perspectief naar voren weet te brengen is hij het wel (en dat in zijn tijd!). Het heeft mij altijd al gefascineerd hoe Felix uit zijn kader wist te ontsnappen door een simpel zwart gat voor zijn voeten te werpen; met dat simpele gebaar opende deze kat hele nieuwe dimensies voor zichzelf.

Tevreden bedacht ik mij dat mijn leven wat dat betreft wel gelijkenissen vertoonde met dat van Felix. Had ik niet een hele nieuwe dimensie voor mijzelf geopend puur door te bedenken waar ik heen wilde? Zomaar was ik aan mijn normale kaders ontsnapt om te figureren in een nieuw avontuur. De structuur als de kaders die de striptekenaar geeft, en de agency als de beweegruimte die de stripfiguren hebben, was dat een interessant perspectief? Het leek in eerste instantie wel redelijk; hoe vaak had ik mijzelf wel niet als een stripfiguur gezien; als iemand wiens verhaal getekend werd, terwijl ik al wandelend door de tekening kon denken over het bestaan. Dat kon op allerlei verschillende manieren uitpakken. Soms volgt een regenwolk mij tot in mijn huis, maar vaker kon ik de zon meenemen naar een volgend hokje. Er zijn ook de nodige momenten geweest waarop ik niet wist of ik naar het wezen op mijn rechter of mijn linker schouder moest luisteren. Over het algemeen is het een heerlijk bestaan wat ik dank aan al die luxes die product zijn van mijn bewustzijn over de maakbaarheid van mijn realiteit.

Is dan niet ieders realiteit even maakbaar? Zouden de jongeren hier in de bergen alleen nog niet weten dat ze een zwart gat voor hun voeten kunnen werpen? Niet alle stripfiguren zijn zich even bewust van hun opties misschien. Ligt het verschil in de vrijheid die de striptekenaar aan zijn creaties geeft? Of is het bewustzijn over de opties puur aan de stripfiguur zelf te toe te schrijven?

Dat is wat ik mij afvraag wanneer ik de jongeren zie kiezen voor een baantje nu, om merkkleding, smartphones en clublidmaatschappen mee te betalen, in plaats van een opleiding. Uiteindelijk zal die keuze er in de meeste gevallen toe leiden dat zij hun verdere leven als bedienden zullen werken met vrij weinig autonomie en nog minder nieuwe opties.

Maar voor deze mensen leiden nieuwe deuren en zwarte gaten misschien ook niet naar nieuwe avonturen. Ze zijn zich er juist heel bewust van dat ze aan de andere kant van het gat weer net zo goed met lege handen zouden staan, even laag– of ongeschoold zouden zijn en met hetzelfde tot discriminatie uitnodigende uiterlijk, of er nou wolken of zonnen boven in hun hokjes hangen. Ze weten maar al te goed dat het niet zo simpel is; niet reduceerbaar tot avonturen in zwart wit.

Silvia van de Wal is een antropologiestudente die als standplaats voor het schrijven van haar scriptie Brazilië koos. Dit is de eerste van een serie van drie reflecties op de consequenties van die keuze.

]]> http://standplaatswereld.nl/2011/05/22/een-avontuur-in-hokjes/feed/ 2 standplaatswereld spwsilviafoto1abernessia http://standplaatswereld.nl/2011/03/10/jeugd-in-roemenie-%e2%80%93-een-unaniem-migratieverlangen-maar-dan-de-h-a-m-vraag%e2%80%a6/ http://standplaatswereld.nl/2011/03/10/jeugd-in-roemenie-%e2%80%93-een-unaniem-migratieverlangen-maar-dan-de-h-a-m-vraag%e2%80%a6/#comments Thu, 10 Mar 2011 13:17:27 +0000 standplaatswereld http://standplaatswereld.nl/?p=4628 Lees verder →]]> Door Hendrine Stelwagen De jeugd in Roemenië heeft een zeer sterke mening over de situatie in hun land.  Ze weten erg goed te vertellen wat er mis is in Roemenie en wie daar schuld aan heeft. Deze visie is een van de belangrijkste elementen in de constructie van migratieverlangen. Ik kan me nog goed herinneren dat ik de eerste dag van mijn veldwerk een jongen sprak die mij letterlijk zei: “Of course I want to leave because here are no chances for a good job, but there is more. I want to escape from the bad atmosphere and mentality in Romania. Getting away from the stubbornness of the older generation.”

Zesendertig interviews later hoor ik nog steeds hetzelfde geluid. In de stad Timişoara, daar waar de 1989 revolutie tegen het communistisch regime is begonnen, heb ik de afgelopen weken vele verhalen aangehoord. De overblijfselen van het communisme zijn volgens de jongeren nog duidelijk voelbaar in de mentaliteit van de oudere generatie en lijkt een behoorlijk kloof tussen de twee generaties te veroorzaken.

Jongeren moedigen elkaar aan in de ideeën over de toestand in het land, meningen worden gekopieerd. Dit vloeit ook door in het verlangen om te migreren. Toen ik een 25-jarig meisje vroeg wat haar verlangen sterker heeft gemaakt om een uiteindelijk stap te zetten moest zij eerlijk toegeven dat: “It was more like a thing that was happening among my friends. I just found myself looking for opportunities abroad, because all my friends were doing it also.”

Naast ontevredenheid over mogelijkheden in Roemenië is ook de toenemende kennis over kansen in het buitenland van belang in het migratieverlangen. Iedere informant, ongeacht zijn economische situatie, geeft aan dat ‘social media’ en televisiebeelden bijdragen aan hun ideeën over het leven in westerse landen.

Ondanks de unanimiteit van migratieverlangen blijken de ideeën over migratierisico’s sterk te verschillen. En hier komt de H.A.M.-vraag van mijn onderzoek aan bod, kort gezegd ‘Hoe Afwegingen Maken’? Op basis waarvan maken jongeren afwegingen wat betreft risico’s, en hoe reflecteren zij hierop? Elke jongere weet wat potentiële risico’s van migratie zijn, maar de manier waarop zij hierop reflecteren lijkt sterk af te hangen van een aantal factoren. Een duidelijk verschil is te zien op basis van iemands economische positie; “Of course language and making friends is hard, but that’s okay if you have a good job, because in Romania I cannot survive, and money is the start of everything.”

“Right now I can afford to stay here, so I really need to have a concrete opportunity before I can make the actual decision to go. My friends and family are too important to leave behind right now.”

Ook het hebben van een netwerk heeft veel invloed op de manier waarop jongeren met potentiële risico’s rekening houden en afwegingen maken;“I want to move to France, because I know a girl there. And I heard from her that it is nice in France. We talk through Internet and knowing someone makes it less difficult.”

“I do want to go, but it is very hard. I first need to know someone that can help me with a place to stay and so on. And best is to first have a job here, to make some money.”

Al met al begin ik steeds meer te begrijpen van de afwegingen die jongeren hier in Timişoara maken. Hoe meer ik met ze optrek hoe duidelijker het wordt dat media input, sociale omgeving, contacten in het buitenland en mentaliteit cruciaal zijn voor de visie op hun toekomst. Mijn onderzoek in Roemenie geeft een inzicht in percepties en afwegingen van jongeren in een specifieke context. En zoals Johan Bodegraven in 1953 al zei over de hamvraag; ‘al haal ik de ham niet uit de top, dan haal ik in elk geval kennis op’.

Hendrine Stelwagen is masterstudent Social and Cultural Anthropology aan de VU. Ze doet momenteel onderzoek naar migratiedromen van jongeren in Roemenië.

Door Rojan Bolling De trein van Galle naar Colombo is, zoals de meeste treinen in Sri Lanka, een gemoedelijk gevaarte. Een lange bruin-rode machine, enigszins verroest, vettig en deels zwartgeblakerd van de dieseldampen, die licht heen en weer schommelend door het tropische landschap voortzwoegt. Binnenin zitten mensen met elkaar te praten op de bruin-leren bankjes die eigenlijk net te klein zijn voor grote Westerlingen zoals ik. De mensen die geen zin hebben om zich over het kabaal van de rijdende trein heen verstaanbaar te maken turen uit het grote open raam naar de voorbijgaande stranden, palmbomen, en kleine huisjes die langs het spoor gebouwd zijn.

Tegenover mij zit een kleine vrouw van middelbare leeftijd waarmee ik aan de praat ben geraakt. Ze vertelt me dat ze in Galle naar het ziekenhuis is geweest waar er kanker bij haar is vastgesteld, dat ze bovendien in armoede leeft sinds haar hele familie en gezin door de tsunami in 2004 zijn gedood, en dat ze nu alleen nog haar zoon heeft en zich zorgen maakt over wie er voor hem zal zorgen als zij ook binnenkort zal overlijden. Haar zoon heeft bovendien binnenkort examens, maar ze kan het schooluniform niet betalen dat nodig is om daar aan deel te nemen. De boeddhistische tempel van haar dorp is te arm om haar te kunnen helpen, zegt ze, en daarom is ze ondanks dat ze boeddhistisch is in Galle naar de katholieke kerk vlakbij het ziekenhuis gegaan om daar aan de priester te vragen of hij haar kon helpen. Nadat ze haar verhaal daar had gedaan was volgens haar de eerste vraag die de priester stelde: “Ben je katholiek?” Dat was ze niet, dus daar kon ze het mee doen.

Dit verhaal zal er een van velen zijn, in een land dat net begonnen is aan wederopbouw na 26 jaar burgeroorlog, de tsunami, en de overstromingen dit jaar die een groot deel van de oogst verloren hebben doen gaan. Maar dit specifieke verhaal was voor mij ook een eye-opener wat betreft een belangrijk onderdeel van mijn onderzoek. In mijn gesprekken en interviews met boeddhistische monniken had ik al veel gehoord over christenen die arme mensen bekeerden in ruil voor geld en goederen, wat ze ook wel ‘unethical conversions’ noemden. En ik als antropoloog, ondergedompeld in hun wereldbeeld, begon er langzamerhand net zo verontwaardigd over te worden als zij. In een interview met een van de monniken die in het parlement zit voor de ‘Jathika Hela Urumaya’ (Partij van het nationaal erfgoed) vertelde deze monnik dat christelijke bekeringen een van de redenen zijn dat een boeddhistische partij zoals de zijne nodig is. En hoesel deze noodzaak voor directe politieke participatie (en de manier waarop dit gebeurt) een omstreden kwestie is onder monniken, heerst er wel een algemeen gevoel dat de boeddhistische moraal van de samenleving onder druk staat.

De vraag is nu wat hier aan gedaan moet worden. De JHU-monnik erkent, net als de meeste andere monniken, dat het wat de bekeringen betreft een probleem is van sociaal-economische omstandigheden. Echt arme mensen zijn niet in de positie om hulp af te wijzen, en veel van deze mensen hebben wel iets anders aan hun hoofd dan door middel van een zorgvuldige vergelijkende studie te bepalen welke religie het meest bij hen past. Als het de katholieke kerk is die hen heltt, waarom dan niet bekeren? Ook blijft het een vraag of deze bekeringen wel echt zo gedwongen zijn, want niet alle priesters zullen het katholiek zijn als voorwaarde aan hulp stellen. Christelijke NGO’s die in rampgebieden werken worden namelijk ook beschuldigd van het bekeren van mensen, soms wel hele dorpen tegelijk. En deze beschuldigingen hebben er toe geleid dat de JHU, onsuccesvol, heeft geprobeerd een wet te introduceren die dit soort bekeringen illegaal maakt.

Maar als we onze antropologische bril weer even opzetten en gaan redeneren vanuit de persoon, dan is het logisch van deze arme mensen dat ze hulp aannemen wanneer het hen wordt aangeboden. En is het dan zo dat christenen hen deze hulp dan moeten weigeren of niet moeten aanbieden? Dat monniken deze ontwikkelingen vervolgens met argusogen bekijken, en zich zorgen maken over het boeddhisme in Sri Lanka is ook niet meer dan logisch. Antropologisch gezien duidt dit op de sociaal-culturele invloed van veranderende omstandigheden, die vervolgens door ieder op zijn eigen manier worden geïnterpreteerd. Maar is dit nu echt onethisch te noemen? Het betrekken van ethiek bij deze kwestie duidt op het vermoeden van een onderliggende motivatie, en men zegt ook wel dat de hulp stopt zodra de mensen bekeerd zijn. Het zou in dat geval dus gaan om een bewuste poging tot verchristelijking van de samenleving, klinkt dat bekend of niet? En of dit nu waar is of niet, je kan je afvragen of de bescherming van de boeddhistische cultuur en religie het waard is om sommige van deze mensen hulp te ontzeggen. Misschien is het lot van deze mensen belangrijker dan onethische bekeringen, met wat voor motieven en gevolgen dan ook? Ik ben er nog niet uit, mijn respondenten wel, en dat blijkt stof voor interessante gesprekken!

Rojan Bolling is masterstudent Social and Cultural Anthropology aan de VU. Hij doet op dit moment veldonderzoek in Sri Lanka naar de rol van boeddhistische monniken in de samenleving en hun politieke betrokkenheid.

Het is Taussig’s ‘dagboek’ van twee weken leven in een stadje bezet door paramilitairen. Deze houden met selectieve moorden de bevolking in hun greep; ze leggen ‘wetten en orde’ met geweld op. Het boek inspireert me omdat het meer dan een beschrijving een gevoel geeft van het leven under siege. Een herkenbaar gevoel hier in Burundi, ondanks de totaal verschillende contexten.

Een in het oog springende zin is: Like inkblot tests, each person reads a meandering logic into the event their own way. Herkenbaar. Fragmentarische, contradictoire, vermoedelijk apocriefe en ondoorgrondelijke nieuwtjes, geruchten, commentaren, interpretaties en wilde verhalen buitelen ook hier over elkaar heen. Ik denk aan de granaten die vielen in juni 2010, een incident waar iedereen heel eigen en heel diverse oorzaken en gevolgen aan toekende. Of aan de lijken die regelmatig gevonden worden in de rivierbedding van de Rusizi op de grens tussen Burundi en Congo. Lijken waarvan zelfs de nationaliteit wordt betwist. Of aan de ‘taxis-motos’ die niet meer in het centrum mogen werken, vanwege de dreiging van El Shabaab. Of zou het zijn omdat er een drastische daling van verkeersongelukken werd waargenomen sinds de proef hen uit de stad te bannen startte? En dan is er nog de blijvende onduidelijkheid over de verblijfplaats van Agathon Rwasa, een oppositieleider en voormalig (?) rebellenlegerleider. En is er de relatie tussen enerzijds de dieven of gekken (rebellen?!) die politieposten aanvallen en koeien slachten op het platteland, met anderzijds geruchten over nieuwe militair-strategische allianties in de Oost-Congolese Kivu’s, ook een thema waarover de geruchtenmolens op volle toeren draaien.

Eén zin die zoveel zegt. Ik vraag me alleen af of deze zin beeldend genoeg is voor mensen die niet dagelijks worden blootgesteld aan deze constante stroom van speculaties, geruchten, intriges en complotten: inktvlektesten. Hoe vat je in woorden wat leven in Burundi met je doet, hoe het voelt? Anthropology of the senses, of eigenlijk ‘antropologie met alle zintuigen’, biedt dat een uitkomst?

Het is voorlopig mijn laatste bezoek aan Burundi voor mijn onderzoek. Ik probeer extra te letten op de kleuren en geuren, om straks,  méér dan een beschrijving, een gevoel te kunnen overbrengen. Ik let op de zware vochtige lucht die je omhelst als je het vliegtuig uitstapt. En op de bruinrode schakeringen van de door de regen achtergelaten patronen in het kleizand van de ongeasfalteerde straten van Kiriri, de villawijk van Bujumbura, terwijl ik in aangepast langzaam tempo de heuvel op schuifel. Ik zoek woorden voor de klamme wind die speelt met de honderden slapende zwart-bruine wiegende pakketjes vleerhonden in de hoge bomen bij de brug. Ik neem de verschoten blauw-roze gebloemde plastic stoelbekleding van de van verrmoeidheid zuchtende Aziatische passagiersbusjes die het openbaar vervoer hier uitmaken, in me op. Ik klamp me vast aan de geur van mijn tegen elkaar gepakte  medepassagiers en de convoyeur, de inzamelaar van de ritprijsgelden, die dagelijks zijn leven wagend half uit de schuifdeur hangt en potentiële passagiers spot, terwijl fourwheeldrives van ontwikkelingswerkers en nieuwe regeringsleiders langsrazen.

De geur van oud zweet, diep in het weefsel van het stof getrokken, en verder dichtgekit met de giftige deeltjes uitlaatgassen en de benzine van de ooit hermetisch afgesloten tank. De reuk zou de gehardste etnograaf nog doen wankelen. Misschien is anthropology with all senses toch niet nodig?

Lidewyde Berckmoes is promovendus bij de afdeling Sociale en Culturele Antropologie aan de VU. Eerder verschenen er van haar twee stukjes op het weblog over jongeren in Burundi: Bakstenen en wantrouwen,  Over demobilisatie en (on)vrede, en Vergeten we Burundi?.

Door Oscar Salemink Twee weken geleden woonde ik een conferentie bij in de stad Tainan in het zuiden van Taiwan, waar mijn bezoek toevallig samenviel met de “Holland Days” aldaar, volgens de oranje website opgefleurd met oranje klompen en tulpen en reclame voor “innovative Holland-Dutch design” welke geïllustreerd wordt met verwijzingen naar diezelfde klompen. Volgens het programma en het youtube filmpje konden belangstellenden deelnemen aan traditionele Hollandse activiteiten, zoals pannenkoeken eten, een fietstocht maken door de stad, sjoelen, een foto laten maken in klederdracht of met een ReuzeNijntje. Waarom Holland Days in Tainan, en dat al enkele jaren achtereen?

Tainan is een stad ter grootte van Amsterdam, en de oudste stad van Taiwan. De oudste gebouwen in de stad zijn een paar Chinese tempels, maar vooral twee 17^eeeuwse forten die daar door de VOC waren neergezet: Fort Zeelandia (niet te verwarren met het gelijknamige fort in Paramaribo waar Bouterse zijn tegenstanders liet ombrengen) en Fort Provintia. Voordat Taiwan – tot die tijd bewoond door “inheemse stammen” – werd gekoloniseerd door Chinezen van het vasteland vestigden onze Hollandse jongens, wereldwijd – en vooral in de achtertuin van Balkenbende – befaamd om hun VOC-mentaliteit, in 1624 een handelspost op het eiland als basis voor hun handel tussen China, Japan, Vietnam, Indonesië en Europa.

De conferentie die ik bezocht vond plaats in National Cheng Kung University, genaamd naar de lokale-nationale held Zheng Chenggong (of Cheng Kung, afhankelijk van schrijfstijl). Zheng Chenggong, alias Koxinga, was een zeevaarder en admiraal in dienst van de Ming-dynastie toen die werd omvergeworpen door de Qing Manchu dynastie. Zheng Chenggong bleef echter trouw aan de Ming en probeerde met zijn vloot verzet tegen de Qing te blijven bieden. Na enkele jaren werd zijn positie op het Chinese vasteland echter onhoudbaar en koos hij ervoor uit te wijken naar Taiwan en de “red-haired barbarians” aldaar te verdrijven met een vloot van 400 schepen en 25.000 troepen.  Na een belegering van bijna een jaar gaf de Hollandse governeur Frederik Coyett in 1662 Fort Zeelandia over, in ruil voor een vrije aftocht. Na een jaar stierf Zheng Chenggong aan malaria, en zijn opvolger gaf het eiland – met inmiddels een groeiende Chinese bevolking – over aan de Qing keizer.

De figuur van Zheng Chenggong is fascinerend want hij wordt op heel verschillende wijze bekeken.  In de Nederlandse geschiedenisboeken is ‘Koxinga’ simpelweg een Chinese piraat die op illegitieme wijze de Nederlanders uit Taiwan schopte. Voor Taiwanezen is Zheng Chenggong een held, die de roodharige barbaren eruit gooide en zich met succes teweerstelde tegen het ‘nieuwe’ Qing regime dat gedomineerd werd door even ‘barbaarse’ Manchus uit het noorden. Hij werd symbool voor de onafhankelijkheid van het eiland ten opzichte van de Volksrepubliek China op het vasteland – vergelijkbaar met de nationalistische president Chiang Kai-Shek die door Mao’s communisten uit China was gegooid maar standhield op Taiwan. Maar voor communistisch China staat hij juist symbool voor de band tussen China en Taiwan, en dus voor de legitimiteit van de Chinese aanspraken op Taiwan. En dan nog Japan: Koxinga werd in 1624 geboren in Japan, uit een huwelijk tussen een Chinese zeevaarder en een Japanse vrouw, maar groeide in China op. Deze Japanse connectie was een reden voor Japan om een band tussen Taiwan en Japan te claimen ter rechtvaardiging van de Japanse koloniale overheersing van Taiwan van 1895 tot 1945. Voor een deel van de bevolking van Taiwan en de zuidelijke kuststreek van China is Zheng Chenggong een held die is toegetreden tot het pantheon van heiligen en aan wie tempels zijn gewijd; die geluk en voorspoed brengt en soms zelfs bezit neemt van spirit mediums.

Met de aankondiging van de Holland Days in de tuin van het voormalige Fort Provintia (nu: Chihkan Tower) lijken we weer terug bij af: Roodharige barbaren die gewapend met oranje klompen de lokale bevolking oproepen fietstochtjes te maken, te sjoelen, pannenkoeken te eten en foto’s te laten maken in Volendammer kostuum. Indertijd was de VOC de “eerste multinational” ter wereld, nu worden de Holland Days gesponsord door onze huidige industriële trots als KLM, Heineken, Philips, Tomtom, Gazelle fietsen en, natuurlijk in het land van de tyfoons en de hevige regenval: de stormbestendige Senz paraplu’s!

Oscar Salemink is hoogleraar op de afdeling Sociale en Culturele Antropologie aan de VU. Eerder schreef hij ‘Hollandse blues en de Taipei Times’ en ‘Hoe dicht bij huis zit de rot? Over corruptie ver weg en dichtbij’ op Standplaats Wereld.

By Mohammad Amer

In this early period I explained to other people why I should be called ‘Amer’ and not ‘Mohammad’– as ‘Amer’  was the name my parents gave me while ‘Mohammad’ they might have added for some religious, devotional reasons or simply because everybody has two names thus I should also have a second name. However, when I came across official institutes or formal occasions in the Netherlands I had to accept gradually that when someone called out ‘Mohammad’ they usually meant me. Occasionally, when I insisted on calling myself ‘Amer’ and not ‘Mohammad,’ people thought me arrogant for preferring to be called by my achternaam (surname) – usually used for addressing people formally. On other occasions people thought that I was shy about using the name, ‘Mohammad,’ due to its specific religious connotations.

It is not that the Pakistanis do not have surnames but the story is a bit complex, and hard to cover within the post-Napoleon nomenclature that underlies the Dutch naming system. There are a number of possibilities available for choosing surnames within the Pakistani context: a most common usage is where the kids, or a wife after marriage, takes the first, and not second, name of their father or husband, as their surname. Take the example of the former Pakistani premier Mohammad Nawaz Sharif. He took ‘Sharif’ from his father, Mohammad Sharif, while his son is called Hussain Nawaz, and his wife Kalsoom Nawaz. This is a preferred system of adopting a surname among upwardly mobile groups in Pakistan. With the migration and settlement however this choice is no more self-evident. The Dutch municipal officials would give you only limited possibilities of choosing a surname – it must come from a father or mother, or a husband, in the case of married women. Thus while their cousins ‘back home’ are free to choose first or  second name of their parents or that of husbands as surname, the Pakistani migrants have to accept the choices that the Dutch system of naming provides them.

Another category is where clan or caste names are adopted as family names. We have the famous families like Bhuttos or Zardaris, which are actually clan names. The choice for the caste name as family name becomes a wider practice mostly among the Punjabi ethnic groups. The caste system among many Pakistanis still plays a role mostly in arranging marriages where caste compatibility is measured before deciding about a potential spouse. When using the caste name as surname, only ‘higher’ caste names would be used as surname. Historically the caste system is quite flexible, as one can move upward in the system through, for example, migration. By using caste as surname, certain rigidity is created in the caste structures, and the European systems of naming curiously further solidify it through its inherent inflexibility.

In more recent times a certain Islamization of names has taken place. Children are given names following certain figures from Islamic history or to adopt names that have some religious meanings. In such cases people look for meanings and the personal name should also reflect it. Where such a search for meanings is related with recent religious insurgence, visible in all religions, however one should not exaggerate the impact of such search on everyday choices of the migrants. During my fieldwork many Muslim youth, who otherwise emphasized the Islamic aspect of their identity, would justify the necessity of caste, either for adopting it as name, or for its implied social status, or simply for ‘knowing’ somebody through his or her caste name. I will explain its significance through an interesting ethnographic note: some months back I was invited by a former Pakistani political activist to a social gathering in Amsterdam. The gathering occurred at a pizzeria owned by one Sheikh sahib or Mr Sheikh (name of a merchant caste) on a side street of the P.C. Hooftstraat in Amsterdam. Beside the activist friend Choudhry sahib (a land owing caste) the other friends accompanied were Raja sahib (a Rajput or ruling caste) and a Malik sahib (a sub-caste of Rajputs). During the whole gathering they called each other with these caste names and not by ‘actual’ names. Except the name of my political activist friend, I still do not know what the ‘actual’ names of his friends were. I am also not sure whether, considering their position as ‘successful migrants’ the actual names matter for them at all.

Another case of ambiguous naming is when Pakistani or South Asian writers and literati use their pen-names under which they publish their literary works. Such names can be of poetic import, and are sometimes adopted from the birth place of the user. During my Persian classes in Islamabad in the 1980s an Iranian teacher used to call me Agha (Mr) Morgahi as I was born in a place called Morgah. I liked that name, and adopted it myself, mostly for my writings, although it remained for an ‘unofficial’ use.

Mohammad Amer (“Morgahi”) is finishing his PhD at the SCA after the ISIM, the Leiden-based institute of Islam, was closed down.

Photo by Clarence Sinclair Bull

By Rachel Visscher The colour of the hat was brown, the kind of brown a nice piece of chocolate has.

Every Sunday during the church sermons the chocolate-brown hat encapsulated my head. Its shape reminded me of the hats that are often seen in old twenties’ movies. Classical, yet slightly funny on the sides, a hat worn by the heroine of a film, an intriguing woman with a pale skin and smoky eyes.

The smoky eyes I did not have. They would not have been allowed in the orthodox Dutch Reformed church around which my anthropological fieldwork revolved. The pale skin, however, I did have, as an inevitable consequence of three months of fieldwork during wintertime.

Although the twenties’ movie star hat was not in fashion in the town of my research, it was rewarded with many compliments. It made me look ‘nice’ and ‘like a real Dutch Reformed girl’, the people of the church often remarked. These comments puzzled me. How did these people perceive me, I wondered. It seemed as if simple changes in my clothes were able to move me into a different person. I became “one of them”. On the outside surely, not on the inside.

In anthropology, the fieldwork experience is often referred to as ‘going native’. The ethnographic researcher immerses him or herself into a new community, is willing to change his or her appearance and adapts to laws and customs of the local people.

During my fieldwork, I aimed to unravel the habitus and rituals of a community of orthodox Protestants. I made an effort to understand the meaning of the faith in these secular times. I learned how this required more than wearing a chocolate brown hat. Knowledge of theology, language and history were pivotal elements in order to understand the people I talked to.

The fieldwork experience is demanding. It requires openness and flexibility. It is an interesting phase a researcher goes through. It is said to be a life changing experience. I do not know if I agree. Every experience in our life seems to change us, transport us into a different part of our life, a new role, a new identity. Our identities are not fixed. They are susceptible to change. We as people seem to be in a continuous process of alteration. Dynamically we transform, in and through time, to become new people along the way.

I changed during the fieldwork experience. It took me small, almost unnoticeable steps that slowly moved me into a different “me”. A real me and yet, not the real me I had been, since all the new things that I integrated had previously been unfamiliar.

While in the field, I listened to people’s stories, prepared, dressed up. I developed and changed. In this perspective, the field itself might be seen as a theatre stage. An anthropologist works in a similar way as any actor or actress; preparing to go on stage, learning lines, dressing up, holding a specific posture. All these preparations are necessary to become the person one needs to play.

Ultimately, we all do this in our daily lives, every single day. We get up, dress up, go to work and become different persons. Every situation in life is a kind of stage that transforms us and requires us to play our parts.

The chocolate brown hat is in my cupboard these days. The people’s stories are in my head, in my heart, even in my veins. They will, however, slowly fade away when there will be a new role for me to play.

Rachel Visscher is a Master’s student in Social and Cultural Anthropology at VU University Amsterdam. She also writes plays and short stories.