Diversiteitsdenken

Door Thijl Sunier         Multiculturalisme is uit de mode geraakt. ‘De multiculturele samenleving is mislukt’ konden we politici in Europa niet lang geleden horen roepen. Multiculturalisme wordt geassocieerd met wegkijken, met vrijblijvendheid en cultureel relativisme, en met verkeerd beleid. Tegenwoordig zal je nog weinig mensen tegenkomen die er een warm gevoel bij krijgen.

Lees meer

Een stukje culturele privacy

Door Ferdous Arachid     Rituelen en tradities zijn zaken die van essentieel belang zijn voor een samenleving, en de daarbij horende ‘cultuur’. Ik las op 14 april een opiniestuk in het NRC over de wijze waarop de Nederlandse (lees ‘wit-Hollandse’ cultuur) lijdt onder de verschuiving van religieus gewortelde tradities en rituelen, naar het seculier-commerciële domein. Los van de vraag of ik als moslim wel of niet vind dat dit vanuit een min of meer theologisch perspectief in mijn voordeel zou werken, wil ik mijn mening hierover geven vanuit een academisch-antropologisch perspectief.

Lees meer

Grijs gebied: identiteitsvorming onder Nederlandse meisjes met een islamitische vader

Door Christel de Bruijn    Je bent 16 jaar en al je vriendinnetjes willen op zaterdagavond de stad in om te dansen en te drinken. Na je eindexamen verhuist iedereen naar een studentenstad om daar op zichzelf te gaan wonen. Ze worden verliefd en gaan trouwen. Maar niet voor ieder meisje is dit van-zelfsprekend. Ook niet als je geboren en getogen bent in Nederland.

Lees meer

Typisch Nederlands

 Ina Keuper   ‘Typisch Nederlands’ was een ‘reality tv’-programma van VARA dat in september en oktober 2014 in vier delen werd uitgezonden op NPO 1. Ik had destijds de uitzendingen niet bekeken, maar heb dat alsnog gedaan naar aanleiding van een bericht op de website van de Antropologen Beroepsvereniging. Daar vond ik de aankondiging van SIETAR, de vereniging van professionals voor interculturele communicatie en diversiteit (Society for Intercultural Education, Training and Research) over een bijeenkomst over dit tv-programma en de invloed van de media op maandag 19 januari 2015 in Utrecht. Omdat ik sinds mijn recente pensionering tijd kan besteden aan allerlei …

Lees meer

Antropologische observaties van een jonge moeder

Door Inge Melchior 16 Maanden geleden werd ik moeder van Jonah, en sinds die tijd denk ik al na over een blog stukje. Immers, moeder worden is een rite de passage, zegt men, en dat bracht mij terug bij oude antropologische wijsheren. Mijn eerste antropologische observaties deed ik toen ik deel werd van ‘de groep van moeders’. Sinds Jonah 3 maanden oud is, gaan we wekelijks babyzwemmen en eens in de maand is er ‘mama-café’, een bijeenkomst voor borstvoedende moeders. Ik zie een identiteitsstrijd gaande bij deze jonge moeders, ie tegemoet proberen te komen aan de vele verwachtingen die ze …

Lees meer

Reactie op Baudet

onder anderen door Thijl Sunier Generaliseren van islam is wel heel gemakkelijk, menen islam-wetenschappers, want dan hoeft er niet gekeken te worden naar de vele manieren waarop moslims met hun islam omgaan. Het is bizar om van een wetenschapper te vernemen dat ‘generaliseren’ over een complex onderwerp als islam nodig is, en dat er ‘geen helder zicht’ zou zijn op de problematiek. Dit is wat gepromoveerd jurist Thierry Baudet stelt in zijn column ‘Durf te generaliseren over de islam’ (NRC 2 november  2012). Als hij even de academische databanken had gegoogled, had hij kunnen zien dat alleen al door de …

Lees meer

Bonairiaanse Nederlanders: tweederangs burgers?

  Door Ellen Bal “Terwijl Nederlanders zich voorheen te gast voelden op Bonaire, vertellen zij nu hoe het moet.” Dit zei één van de docenten, na afloop van mijn gastles aan 17 Bonairiaanse studenten op de VU, vorige maand. Deze docent maakt zich zorgen over de recente ontwikkelingen op het eiland. Sinds 10 oktober 2010 heeft Bonaire de status van bijzondere Nederlandse gemeente gekregen en Nederlanders van hier zijn daar officieel ook thuis. Zij neemt waar hoe zich op het eiland in rap tempo een nieuwe hiërarchie ontwikkelt – met lokale Bonairianen onderaan de ladder en Europese Nederlanders bovenaan.

Lees meer

World Cup Mania: de Nederlandse identiteit is oranje

Door Jethro Alons De eerste wedstrijd van Nederland tegen Denemarken keek ik bij een vriend van mij. Toen we tijdens de rust bij hem voor de deur stonden, gekleed in onze oranje shirts, toeterden veel auto’s naar ons en juichten de inzittenden ons toe, waarop wij natuurlijk vrolijk terug juichten. Wat mij opviel was dat veel automobilisten van origine geen Nederlanders waren. Als antropoloog vond ik dit heel interessant. Hoe kan het dat mensen die elkaar totaal niet kennen elkaar toejuichen wanneer “ons” elftal speelt?

Lees meer

Henk en Ingrid continued: de Nederlandse identiteit

Door Maarten Deprez Keesjemaduraatje reageerde op zijn blog op het bericht Henk en Ingrid ontmaskerd van Jethro Alons. Hij citeert een passage waarin Jethro “Henk en Ingrid” omschrijft als een “symbool voor de doorsnee Nederlander” en besluit daaruit dat het beeld van de PVV-stemmer is verbreed. Henk en Ingrid hebben echter nooit symbool gestaan voor de PVV-stemmer, maar wel voor de veel grotere pool van zogenaamd “autochtone” Nederlanders waaruit de PVV haar electoraat probeert te vissen. Ik schrijf “zogenaamd autochtoon”, omdat er geen objectieve scheidingslijn bestaat. We zijn allemaal vroeger of later ingeweken. Geen enkele familie is “altijd al” Nederlands …

Lees meer

‘Roots and routes’ in de interreligieuze dialoog

Door Rachel Reedijk Culturele antropologie is veel meer dan een boeiende studie: het is een manier van kijken. Antropologen proberen van binnenuit te begrijpen wat mensen met verschillende achtergronden ervaren, en wat dit voor hen betekent. Met hun specifieke kennis kunnen antropologen een verhelderende bijdrage leveren aan de getroebleerde discussie over religieuze en culturele diversiteit.  De krenten in de pap van mijn promotieonderzoek waren diepte-interviews met sleutelfiguren uit de interreligieuze dialoog. Mijn doel was te weten te komen hoe de dialoog tussen Joden, Christenen en Moslims hun identiteiten beïnvloedt. Door als onderzoeker uit je eigen referentiekader te stappen en te …

Lees meer