Door Edien Bartels Met je nicht of je neef kan je beter niet trouwen want dan loop je het risico op kinderen met een erfelijke afwijking. Dat is de gedachte die leeft onder veel mensen in Nederland. Maar er wordt ook wel anders tegenaan gekeken. Huwen met een neef of nicht is juist gewenst; dat is een betrouwbare huwelijkspartner voor mensen afkomstig uit Noord Afrika en het Midden-Oosten.
Consanguïne huwelijken (huwelijken tussen verwanten) komen vooral voor in die gebieden waar de familie de basis vormt voor sociale en fysieke zekerheid van individuen. In West Europa wordt minder consanguin gehuwd, hoewel ook mensen van goede naam soms met een nauwe verwant een huwelijke sluiten, zoals Darwin, die gehuwd was met een volle nicht. Met de migratie van mensen uit Turkije en Marokko komen er ook in Europa meer consanguïne huwelijken voor. Maar speelt het probleem van erfelijke afwijkingen voor kinderen dan niet voor hen? (meer…)
Door Lenie Brouwer Wie bij islam alleen maar denkt aan radicalisering, terrorisme en vrouwenonderdrukking moet vooral eens een bijeenkomst bijwonen van de islamitische studentenvereniging MashriQ van de VU. Op 24 februari organiseerde zij een discussieavond rondom de Tegenlicht documentaire van Hans Otten over fundamentalistische moslims in Nederland. Na afloop was er een levendige discussie met de regisseur en werden er uitdagende stellingen besproken. Ongeveer dertig jongeren waren er op af gekomen, evenveel meisjes als jongens.
Terwijl de media alleen maar aandacht lijken te hebben voor incidenten, gaat de emancipatie van allochtone studenten gestaag voort. In één generatie hebben zij bereikt wat autochtonen minstens twee generaties kostte. Veertien procent van de allochtone jongeren volgt momenteel hoger onderwijs, waarvan een belangrijk deel aan de VU. Dit is niet zo maar een abstract gegeven, want wie de VU bezoekt kan het kleurrijke beeld met eigen ogen zien. (meer…)
Door Ton Salman Het is een hard gelag: vroeger kon je je als antropoloog in alle onschuld beperken tot de prototypische thema’s van je eigen regio. Je deed wat hekserij in Afrika, of wat heilige koeien en Boeddhisme in Azië, of een beetje indianenrituelen in Latijns Amerika. En je luisterde respectvol maar met een waterige blik in de ogen naar de verhalen van de collega’s die altijd een ander vliegtuig namen. Die onnozele tijd is voorbij. Eerst waren er de kritische stokebranden die de antropologie uit het exotisme en de dweperij met my village losweekten, toen kwamen er de masochistische etnografieën over de biased sociotopen van de postkoloniale antropoloog zélf, en daaroverheen kwam de globalisering. Het gevolg is dat we nu uitgenodigd worden over hoofddoekjes in Bolivia te schrijven.(meer…)
In mijn oratie die ik op 27 november aan de VU uitsprak heb ik ervoor gepleit dat onderzoekers naar de islam in Europa zich minder laten leiden door het integratiedebat en het integratiebeleid van de overheid en vooral een eigen onderzoeksagenda ontwikkelen. Zo noemde ik het onderzoek naar radicalisering als voorbeeld van een nogal doorgeschoten focus op veiligheid, preventie en cultuurbotsing waar een onevenredig groot deel van het onderzoeksgeld onder moslimjongeren heen gaat. Sommige van mijn collega’s verweten mij de onafhankelijkheid en integriteit van onderzoekers ter discussie te stellen. (meer…)
Wat vinden mijn buurvrouwen eigenlijk van polygamie? Dat is een vraag die ik ze nog niet had gesteld. In mijn onderzoek naar ‘alledaagse Islam’ in Aceh (Indonesië) is het amper een issue. Polygamie komt hier nauwelijks voor. Maar nu had ik net toevallig ‘Irwan’ ontmoet, een ambtenaar bij een overheidsinstelling, die nog niet zo lang geleden met een tweede vrouw was getrouwd. Het is inmiddels bijna een cliché: polygamie mag in Indonesië dan wel zijn toegestaan, grootschalige surveys wijzen steevast uit dat de overgrote meerderheid van de Indonesische vrouwen er niets van moet hebben. Een goed moment, dacht ik dus, voor de proef op de som.
Gisteren is een stuk van Thijl Sunier op de opinie-pagina van het NRC Handelsblad geplaatst, met als kop: “Islam-onderzoeker is geen overheidsdienaar; focus op radicalisering miskent de integratie van velen”. Hierin herhaalt hij het pleidooi dat al eerder weergegeven werd op dit weblog: het onderzoek naar Islam zou meer uit moeten gaan van het gegeven dat Moslims een onderdeel zijn van Europa en laten zien hoe hun religiositeit vorm krijgt in het dagelijkse leven, in plaats van zich te richten op de problemen die met radicalisering te maken hebben. Daarnaast vraagt hij meer aandacht voor zaken die door de vernauwde focus van beleidsgestuurd onderzoek te weinig aandacht krijgen: de rol van populaire cultuur en media en nieuwe vormen van Islamitisch leiderschap.
Het stuk in NRC is overgenomen op het weblog van Anja Meulenbelt.
Thijl Sunier, sinds vorig jaar op onze afdeling hoogleraar ‘islam in Europese samenlevingen’, houdt op 27 november zijn oratie ‘Voorbij de domesticering van de islam in Europa’. In deze lezing, die gezien kan worden als de ‘maiden speech’ van de nieuwe professor, zal hij vertellen hoe hij zijn leerstoel hoopt in te vullen. Hier geeft hij ons een voorproefje.
Het huidige onderzoek naar de islam in Europa is vrijwel volledig toegesneden op de uitgangspunten van het integratiebeleid van de diverse Europese regeringen. Onderzoekers houden zich bezig met de vraag hoe moslims ingepast moeten worden in de maatschappij. Vanuit beleidsoogpunt mag dit begrijpelijk zijn, onderzoekers naar de vestiging van de islam in Europa moeten niet blindelings deze beleidsprioriteiten volgen, maar hun eigen onderzoeksagenda ontwikkelen. Uitgangspunt moet daarbij zijn dat de meeste moslims geen migranten meer zijn, maar al lang een integraal onderdeel van de Europese samenlevingen uitmaken.
Maandag 2 november werd de moord op Theo van Gogh herdacht. Dit herdenken gebeurde vooral in de vorm van media-aandacht, waarin de persoon van Van Gogh, de vrijheid van meningsuiting en ‘het islamiseringsdebat’ centraal stonden. Op de Linnaeusstraat en bij De Schreeuw vonden een aantal bescheiden herdenkingen plaats, waarvan de ‘omvangrijkste’, zoals elk jaar, waren georganiseerd door de Stichting Vrienden van Pim Fortuyn. Steeds minder mensen bezoeken de herdenkingen, waarbij vooral de Vrienden trouw aanwezig zijn. De intensiteit en de omvang van de maatschappelijke verontwaardiging vlak na de moord zijn even snel verdwenen als na de moord op Pim Fortuyn. (meer…)
By Alper Bilgili, former exchange student at the VU.
— “Hey, why don’t you share these with us?”
— “Share?”
— “Yeah, we have a weblog and you can publish your thoughts there.”
This dialogue had taken place between Lenie, VU lecturer in anthropology, and me, in Yeniköy, Istanbul. She thinks that my observations regarding the Netherlands are interesting. Thus, anyone who wants to blame someone after reading this post should send an e-mail to her.
Here I will share some stereotypes regarding the Netherlands, the Dutch and Turkish societies. Then I will evaluate them — of course very subjectively.
In de vorige bijdrage signaleerde Lenie Brouwer iets dat ondertussen als een paal boven water staat: het gegeven dat het maatschappelijke debat over Islam en de aanwezigheid van Islamitische migranten steeds opnieuw uitmondt in een herhaling van zetten, zelfs wanneer het door goedbedoelende mensen zoals burgemeester Cohen weer eens wordt aangezwengeld. Hoe ontkom je nu eens aan de xenofobe, generaliserende uitspraken over Islam en Marokkanen die ons maatschappelijke debat almaar blijven domineren? Wij arme wetenschappers proberen al jaren iets in te brengen, maar worden makkelijk opzij geveegd door reaguurders die vrijelijk hun venijn spuiten, en helaas niet gelezen door de mensen van wie wij hopen dat zij ons lezen… Maar kijk, wat heerlijk, een bijdrage die niet venijnig is, met de nodige ironie gebracht en zo waar als een koe. Het filmpje van munt. Blijf even hangen op hun website, klik door en verfris uw geest.
Kim Knibbe is antropoloog aan de afdeling Sociale en Culturele Antropologie van de VU.
Nederland en de Wereld in Antropologisch Perspectief
Antropologen van de Vrije Universiteit laten van zich horen in opinies, achtergronden en meer!
Zomerluwte
Vanwege de mindere beschikbaarheid van onze redacteurs en auteurs, houden we tijdens de zomervakantie een langzamer ritme aan. De posts verschijnen niet met dezelfde frequentie en regelmaat als tijdens het academisch jaar. Vanaf september zijn we weer op kruissnelheid!
