At the hospital, the staff soon discovered his background and found out that his work permit had expired. The hospital turned him over to Thai immigration authorities who, despite Charlie’s injuries, made plans to deport him. He was transferred to the Police General Hospital where he was kept behind bars shackled to his bed1.

Charlie’s case demonstrates the insecurities undocumented migrant workers face. His situation changed dramatically once the Thai government found out about his illegal status. Where he was first treated nicely, after this discovery he was discriminated, imprisoned for weeks and on the verge of deportation. Only after human rights organizations filed complaints successfully did Charlie get a chance to defend his case. In Thailand unrecognized refugees from Burma like Charlie are forced to negotiate their everyday lives while facing discrimination and the constant threat of being discovered and deported.

Unrecognized refugees from Burma often express the pressure that security issues bring upon them in relation with their wish to preserve their ‘culture’. ‘In situations of forced migration, ‘culture’ is often revalued and particularly cherished by migrant communities. One of the most common issues for migrants is striking a balance between the preservation of that ‘culture’ and assimilation into the local one.

However, for unrecognized refugees from Burma in Thailand, the situation is more complicated. Their illegal status forces them to hide their ethnic background because of security concerns and fears of being deported. They must strike a very different balance: expressing one’s cultural identity and survival.

Concerns for their own personal security force many people from Burma to hide their cultural identity in Thailand. Fears over being deported make it impossible for them to wear traditional clothing or celebrate their culture in public. A young illegal migrant woman explained: “When I want to go to the temple I cannot wear my longi, because if the police sees me, they will know immediately where I am from. I will take my clothes with me in a bag, go to the temple, look around if there is no police and if so I will change into my traditional dress. When I leave I will change back into my ‘normal’ clothes. Often police will be waiting outside the temple on a festival day and they arrest many people, if we are not careful enough.”

These security risks make many see assimilation as not simply a choice but the only way to survive. A Shan (ethnic group in Burma) community leader said: “Now we live in Thailand, but we must not fight with the people we are living with. We have to be able to adapt to the culture where we live. If we don’t assimilate with the people we live with, there will be confrontations and misunderstandings.”

But unrecognized refugees survival in Thailand depends on their ability to adapt to a community that is hostile towards them. The authorities label people from Burma as alien workers and illegal migrants which creates discrimination. Nang Lao, an illegal migrant, notes: “It is difficult to adapt here in Thailand we are not treated in a nice way.”

Policies and public discourse make life for people fleeing Burma to Thailand very complicated. The need to hide cultural identity because of security issues creates an internal struggle and a strong urge to protect what is “left behind” in their country of birth. Living every day lives under these circumstances is stressful and complicated. However under these circumstances their spirit is tremendously strong, as proven by Kham Yin, a young unrecognized refugee woman: “I am not afraid. I do many good things so good things will return to me.”

Ursula Cats is the founder of the We women foundation located in Chiang Mai Thailand. We women is dedicated to promoting equality in Burma by empowering unrecognized women and their communities through higher education.

Door Maaike Matelski

Aan de vraag of Sorry Day een nationale vrije dag moet worden gaat een breder debat schuil over hoe om te gaan met het recente verleden waarin aboriginals, de oorspronkelijke bewoners van Australië, werden beschouwd als onderontwikkeld, tweederangs burgers, of überhaupt geen onderdeel van Australië. De zogenaamde terra nullius-claim van de Europese ‘ontdekkers’ van Australië hield in dat het land als leeg, ofwel als ongeclaimd werd beschouwd. Historicus Henry Reynolds beschijft hoe vervolgens de aboriginals, die het land al vele eeuwen bewoonden, behandeld werden als een lastige bijkomstigheid die met alle mogelijke middelen bestreden moest worden. Het aantal aboriginal slachtoffers tijdens de ‘ontdekking’ van Australië is nauwelijks na te gaan, maar moet volgens Reynolds’ schatting op zijn minst enkele duizenden tellen. Erkenning voor deze slachtoffers is naar zijn mening niet zozeer een kwestie van politieke correctheid, als wel van het rechtzetten van een historische incorrectheid, aangezien zij in de Australische geschiedenisboeken tot voor kort grotendeels afwezig waren.

Australiërs weten zich maar moeilijk houding te geven ten opzichte van dit recente verleden. De ‘white Australia policy’, waarbij openlijk gestreefd werd naar een blank Australië, werd pas in 1973 afgeschaft. Het herplaatsen van aboriginal kinderen kwam eveneens tot in de jaren zeventig voor. Ondertussen wordt in Australië een langdurige discussie gevoerd over de manier waarop de geschiedenis in schoolboeken beschreven wordt, waaronder de vraag of de ontdekking van Australië als ‘bezetting’ mag worden aangeduid. Waar een minderheid van de bevolking nog steeds geen plaats ziet voor aboriginals in de Australische maatschappij, kampt de meerderheid met een vaag collectief schuldgevoel, twijfel over de vraag of en hoe de aboriginal slachtoffers uit het verleden herdacht moeten worden, en ambivalentie ten opzichte van de huidige aboriginals, van wie velen momenteel in een sociaal slechte positie verkeren.

Naar aanleiding van beschuldigingen van alcoholisme en kindermisbruik, werd in 2007 in de Northern Territory een grootschalige campagne opgezet waarbij de aboriginal gemeenschap als geheel als ‘onverantwoordelijk’ werd weggezet. De regering nam controle over het land wat hen eerder was toegewezen, voerde vergaande restricties in op drank en pornografie, en schortte de wet ter bestrijding van rassendiscriminatie op. Tot ongenoegen van de aboriginals zelf werden de ernstige beschuldigingen van kindermisbruik niet nader onderzocht. In plaats daarvan zagen zij zich geconfronteerd met algemene, stigmatiserende restricties op grond van hun afkomst. Tot op de dag van vandaag strijden de woordvoerders van de aboriginal gemeenschappen voor gelijke behandeling, waarbij zij zich bereid tonen de sociale problematiek aan te pakken en te werken aan integratie en betere communicatie tussen de aboriginals en de rest van de Australische bevolking. Daarbij merken zij op dat, hoewel de sociale achterstand zeker ook een verantwoordelijkheid is van de gemeenschap zelf, zij lange tijd tewerk werden gesteld door Europese kolonisten die hen de toegang tot hun land ontzegden, en hen hiervoor nauwelijks, of hooguit in alcohol, uitbetaalden.

Wat is er vandaag de dag te zien van de aboriginal geschiedenis in Australië? Op veel belangrijke plaatsen staan nu borden waarop erkend wordt dat het gebouw zich bevindt op grondgebied van de oorspronkelijke bewoners van Australië. In de Australische musea is de aboriginal geschiedenis inmiddels uitgebreid te vinden. Maar in het publieke leven zijn de aboriginals maar beperkt zichtbaar. Tegenover het voormalige parlementsgebouw in de hoofdstad Canberra staat al sinds de jaren zeventig een tentencomplex, genaamd de aboriginal ambassade. Met dit vreedzaam protest willen de aboriginals aangeven dat ze zich nog steeds als gast behandeld voelen in hun eigen land. Met name maakt men zich druk over het het recht om de voor hen heilige grondgebieden op traditionele wijze te kunnen gebruiken. Omdat zij het land eeuwenlang in gebruik hadden zonder hun gebied officieel te claimen, is veel van het land hen door de Europeanen afhandig gemaakt, en krijgen zij slechts via langlopende rechtszaken weer toegang tot een klein gedeelte van hun oorspronkelijke land. Zowel in de rechtspositie, als in het tegengaan van de sociale achterstand van aboriginals is nog een lange weg te gaan.

Het beperkte animo voor de jaarlijkse Sorry Day staat symbool voor de lange en moeizame weg naar verzoening tussen de aboriginals en de rest van de Australische bevolking.

Maaike Matelski is AIO bij de SCA-afdeling.

]]> http://standplaatswereld.nl/2011/05/23/sorry-day-in-australie/feed/ 0 standplaatswereld SpWfotoMaaikeSorry Day http://standplaatswereld.nl/2011/04/18/hiphop-dont-forget-gaza/ http://standplaatswereld.nl/2011/04/18/hiphop-dont-forget-gaza/#comments Mon, 18 Apr 2011 12:52:22 +0000 standplaatswereld http://standplaatswereld.nl/?p=4772 Verder lezen →]]> Het grootste hiphop benefietconcert van de Benelux wordt binnenkort hier in Nederland en in België gehouden. Hieronder volgt een opinie stuk over Gaza en de reden waarom dit benefietconcert zo belangrijk is. 

Door Zakarija Messari en Manu van Kersbergen In Gaza deed zich eind 2008 en begin 2009 een 22 dagen durende oorlog voor. Gaza werd aangevallen en zoals dat vaak met headlines gaat, ook al snel weer vergeten. Zo ook deze koude winter. Oorverdovend stil werd het. Het internationaal publiek keek naar de tragedie die zich afspeelde op het toneel en wandelde in shock de zaal uit. Het heeft niet langer dan een dag geduurd, of Gaza was al weer vergeten. Alsof er niets was gebeurd. Het structurele leed van de mensen in Gaza stopte niet bij het einde van die 22 dagen durende militaire en politieke operatie in 2009.

Integendeel, dit leed werd een  humanitaire ramp als  gevolg van een al jaren durend en dagelijks terugkerend gevecht tegen de bezetting. Op elk vlak van het mens-zijn wordt de Palestijn bedreigt; zowel psychologisch, fysiek, economisch als spiritueel.  Dagelijks worden mensen beschoten, vernederd en geconfronteerd met dood, honger en armoede.

In de valse hoop dat de schrijnende situatie in Gaza snel zou verbeteren en dus één benefietconcert genoeg zou zijn, organiseerden we in 2009 voor het eerst het benefiet “Don’t Forget Gaza”. Het was een succes! Een uitverkocht poppodium WATT in Rotterdam (1200 bezoekers), 5000,- ingezameld geld en tevreden artiesten. Helaas is de situatie voor de Gazanen in de afgelopen twee jaar niet veel veranderd. Dagelijks worden er mensen beschoten en vermoord door een repressief en tot de tanden toe bewapend leger dat aangestuurd wordt door een regering dat geen enkel middel lijkt te schuwen om de onderdrukkingstactieken voort te zetten. Gaza is wat dat betreft een symbolisch stukje grond ter grote van de gemeente Apeldoorn, waar elke denkbare vorm van onderdrukking tot uiting komt.

Daarom zeggen wij: “Gaza mag niet vergeten worden!” Net als dat wij Haïti, Soedan, Rwanda, Bangladesh, Liberia, Kongo en Ivoorkust niet mogen vergeten. Het is voor een ieder van ons als mens zijnde onacceptabel om deze situatie te verzwijgen. De hele wereld zwijgt bij elke overtreding van internationale wetten als het gaat om de Palestijnse kwestie. Elke keer schoffeert Israel het internationaal recht; door Gaza collectief aan te vallen, door haar letterlijk en figuurlijk hermetisch af te sluiten van de wereld; bombardementen uit te voeren op woonwijken, ziekenhuizen, ambulances en scholen. Daar bovenop komen nog de restricties die er voor zorgen dat Gaza niet heropgebouwd kan worden.

In aanloop naar het benefiet in 2009 werd onze organisatie eenzijdig en onwetend verweten terroristen te steunen.  Sindsdien benadrukken we in elk interview dat het benefiet zich als doel stelt om aandacht te genereren voor de humanitaire ramp in Gaza, die naar mijn mening veel te vaak en onterecht gepolitiseerd wordt. Als ik in de jaren ’60, ’70 of  ’80 de leeftijd zou hebben die ik nu heb, dan had ik er ook alles aan gedaan om me uit te spreken tegen het Apartheidsregime in Zuid Afrika. Natuurlijk verplicht niemand mij tot verantwoording, maar er lijkt een tendens in Nederland te zijn die mensen die zich uitspreken over de onderdrukking van het Palestijnse volk automatisch bestempeld als antisemiet.

Voor alle duidelijkheid: “Don’t Forget Gaza” is nooit in het leven geroepen om joden te bashen, desalniettemin ben ik samen met miljoenen andere mensen, waaronder joden, christenen, moslims en atheïsten een fel tegenstander van het soms op het vroegere Zuid Afrika lijkende zionistische apartheidsregime. Laatst las ik weer eens één van Nederland grootste exportproducten “Het Achterhuis”. De volgende alinea greep mij erg aan, zeker als je bedenkt dat het net zo goed anno 2011 geschreven had kunnen zijn door een Palestijns meisje:

 “We zijn er heel sterk aan herinnerd dat wij getekende Joden/Palestijnen zijn, getekend aan een plek, zonder rechten, met duizenden plichten. Wij Joden/Palestijnen mogen ons gevoel niet laten gelden, moeten moedig zijn en sterk, moeten alle ongemakken op ons nemen en niet mopperen, moeten doen wat in onze macht ligt en op God vertrouwen. Eens zal deze verschrikkelijke oorlog toch wel aflopen, eens zullen wij toch weer mensen en niet alleen Joden/Palestijnen zijn!”

Het eerste concert zal plaatsvinden op 22 April in de Petrol te Antwerpen, de andere op 15 Mei in de Melkweg te Amsterdam. Met de benefieten steunen we het Nederlandse initiatief om de blokkade te doorbreken, ofwel de Nederlandse boot die mee zal varen in de Freedom Flotilla 2; een konvooi aan schepen dat vanuit Griekenland koers zet op de kust van Gaza. Aan boord van het schip zullen naast opvarenden ook schoolmaterialen en medicijnen geladen worden. Goederen die hard nodig zijn, gezien de regelmatig platgebombardeerde ziekenhuizen en scholen in Gaza. Wij willen jullie bij deze allemaal uitnodigen om naar de benefietconcerten te komen en Gaza nooit meer te vergeten!

Manu van Kersbergen is radiomaker, rapper en student culturele antropologie op de Vrije Universiteit. De eerdere antropologisch-getinte afleveringen van Spoken gingen over inheemse culturen en diversiteit in de medische wereld, landjepik in Afrika, antropologie en activisme in Israël/Palestina en over de publieke antropologie.

Zie ook de eerdere berichten over het Israëlisch-Palestijns conflict op Standplaats Wereld.

"I can see a light at the end of the tunnel" - Women lighting candles at a temple in Chiang Mai

By Ursula Cats How many times have the people from Burma used the slogan: “Free Free Aung San Suu Kyi”? And now she is “really” free, the regime has released her, without constraints, from her fifteen years’ house arrest. In Burma people are very happy, but also around the world there is great relief. A young female student from Yangon told me today: “When Aung San Suu Kyi was released I cried. Before the future looked like a dark tunnel, but now there is a light. I think we all feel more alive again.” When I talk to the women I work with, their excitement is palpable. Aung San Suu Kyi spreads hope; she stands for unity among the people of Burma. She is seen as a strong leader who loves her people. Throughout the years her voice was silenced, but they’ve build their own ideas on the core stances of her visions. Many people are ready to work alongside Aung San Suu Kyi and are prepared to carry on, even if she would be cut off from her people again. This is in line with her wish: “I cannot do it alone. I think we all have to work together. We will have to find a way of helping each other” she said, while calling for the release of more than 2100 political prisoners still in jail (The Age, 15 November). The fact that so many political prisoners remain behind bars is one of the many reminders to the world that despite Aung San Suu Kyi’s release, the people in Burma are not really free.

Hence, although the step taken to release Aung San Suu Kyi is rightly celebrated, the dictatorial regime is still in charge. “It can be seen as distracting the outside world from the unfair elections that have just been held”. This is what Nang Ong (28 year old woman from Burma) tells me when we discuss Aung San Suu Kyi’s release on the phone. The regime’s Union Solidarity and Development Party (USDP) won the elections. It is strongly believed that the party will not change its firm grip on the people and initiate democratic reforms in Burma. Already at Election Day, violence erupted along the Thai border. In and around the border town of Myawaddy 20.000 people had to flee to Thailand, because of severe fighting during which many houses were burned down. The clashes are believed to relate to measures taken to enforce a smooth election process. Armed forces stemming from different ethnic groups had to join the Burmese troops to guard the border under Burmese command. This has brought unrest across the militarized areas along the borders. It is also said that people were forced to vote for the regime’s party at gunpoint.

Ursula during a public briefing in the Netherlands in November 2010

When I ask Ong what she thinks will happen with the country and Aun San Suu Kyi now, she says: “Aung San Suu Kyi cannot change things in our country in a short time, maybe over a long period. But I am afraid that she will be jailed again or that she will be killed in an attack. She has been released several times before and has often been threatened and once almost died. The regime just plays a game, they can free her whenever they like and lock her up again as easy as that”. The people of Burma are not free and so Aung San Suu Kyi is not really free either. No one knows what steps the regime will take next.

Let us therefore not forget about the circumstances that people live in both within Burma and in exile. Let us all think critically about how power systems around the world create inequality and exclusion. After this let’s take action together.

Aung San Suu Kyi is free in an unfree country.

Let’s pay tribute to Daw Aung San Suu Kyi and let her and all the people of Burma know that the world stands with them in their struggle for democracy and respect for human rights.

There are still more than 2,200 political prisoners in Burma. The UN should work to facilitate negotiations between the dictatorship, Aung San Suu Kyi’s National League for Democracy, and ethnic groups. UN Secretary General Ban Ki-moon is not actively working to make this happen. Please sign this petition to get Ban Ki-moon to take action on Burma.

Follow the latest developments on The Irrawaddy.

Ursula Cats finished her Master’s degree in Social and Cultural Anthropology at VU University Amsterdam in June 2010. She now works for an NGO she set up in Chiang Mai, Thailand. See also her earlier post on standplaatswereld.

 Er bestaat geen twijfel over dat de aanstaande verkiezingen in Birma oneerlijk zullen verlopen. De huidige regering stelt alles in het werk om een nieuwe politieke nederlaag te vermijden. Omkoping, censuur en vergaande intimidatie van de politieke oppositie zijn aan de orde van de dag. De meeste politieke activisten pleiten daarom voor een internationale boycot van de verkiezingen, die zij omschrijven als ‘nep verkiezingen’ en ‘militaire selectie’. Veel van de huidige leiders hebben zich namelijk ontdaan van hun militaire status en zijn daarmee verkiesbaar. Bovendien hebben zij zelf een nieuwe grondwet opgesteld die voorschrijft dat 25% van de regeringszetels is voorbehouden aan het leger. In regio’s waar de meeste politieke weerstand verwacht wordt kunnen politieke partijen zich vaak helemaal niet registreren, of zijn de verkiezingen bij voorbaat geannuleerd wegens ‘veiligheidsrisico’s’. De grootste angst die ten grondslag ligt aan de oproep tot een verkiezingsboycot is dat de verkiezingen internationaal beschouwd worden als substantiele verbetering, en dat men overgaat tot de orde van de dag, terwijl aan de grootschalige mensenrechtenschendingen in Birma niets gedaan wordt. Deze campagne richt zich dan ook met name op de internationale gemeenschap, die wordt opgeroepen de verkiezingsuitslag niet te erkennen en de oproep tot een internationaal VN onderzoek naar mensenrechtenschendingen te steunen.

Anderen zien de verkiezingen als een noodzakelijk kwaad, of zelfs een hele kleine stap in de goede richting. Zo is er een groeiend aantal maatschappelijk betrokken jongeren die de kans grijpen om zich voor het eerst te mengen in het politieke proces. In de aanloop naar de verkiezingen proberen zij zo veel mogelijk landgenoten te informeren over hun burgerrechten en verantwoordelijkheden. ‘Veel mensen weten niet eens hoeveel stemmen ze moeten uitbrengen’, zegt een van hen, ‘op het platteland gaan militairen al langs de huizen om rijst uit te delen in ruil voor steun. Die mensen denken dat ze al gestemd hebben, en zullen tijdens de verkiezingen dus niet komen opdagen.’ Een twintigjarige ‘verkiezingsvoorlichter’ vertelt dat haar ouders zowel trots als bezorgd zijn over  haar activiteiten. Alleen al het verschaffen van objectieve informatie kan gevaarlijk zijn: ‘Helaas kan ik hiervoor in de gevangenis belanden’. Niet alleen inmenging in politiek kan tot lange gevangenisstraf leiden. Een aantal mensen zit een lange straf uit voor het verschaffen van humanitaire hulp na cycloon Nargis in 2008 een cycloon van nog groter formaat, maar ogenschijnlijk minder menselijke slachtoffers, trof het land overigens enkele weken geleden, maar zoals vaker werd dit nieuws ondergesneeuwd door nieuws uit landen met betere informatievoorziening).

 De nieuwe generaties in Birma worden minder geplaagd door het trauma van de neergeslagen opstand in 1988 en de genegeerde verkiezingsuitslag van 1990. Veel jongeren zijn bezorgd over de toekomst van hun land. Hun frustratie richt zich niet uitsluitend op de overheid. ‘In de media van buitenaf wordt ons voorgehouden dat er twee keuzes zijn: je bent voor Aung San Suu Kyi of je bent voor het leger. Wat is dat voor onzin. Met beiden heb ik niks. Wij werken op onze eigen manier aan een betere toekomst voor onze mensen’, aldus een twintiger met politieke aspiraties. Naar zijn mening moet buitenlandse inmenging beperkt blijven tot investeringen. Dreigen met economische sancties of juridische procedures is een typisch westerse reactie en zal in Birma geen effect hebben, zo meent hij. Zonder uitzondering zijn de jongeren bezorgd over de slechte staat van het hoger onderwijs. Op de universiteit hoef je slechts informatie te herhalen voor het behalen van je diploma. Studenten hoeven nauwelijks te verschijnen en leren haast niets. Generaties groeien op zonder enige training in kritisch denken. Door het slechte economische beleid zijn veel mensen bovendien zo druk met overleven dat ze zich nauwelijks interesseren voor onderwijs, laat staan de landelijke politiek.

 Kritische jongeren die lesgeven op overheidsgezinde scholen, ‘illegale’ ontwikkelingswerkers met ouders in dienst van het ministerie, demonstranten die door vader vanuit het leger worden ingeseind wanneer men overgaat tot geweld, het palet aan loyaliteiten en meningen in Birma is verre van zwart-wit. Een eenduidige oproep tot een verkiezingsboycot ligt daardoor niet voor de hand. Ondertussen zorgen de verkiezingen voor de behoefte onder jongeren om een eigen, geinformeerde mening te vormen, en hierover waar mogelijk in debat te gaan. Veel meer dan voorgekookte verkiezingen zou dit het begin kunnen zijn van een echt democratisch proces.

Maaike Benders werkt op de afdeling sociale en culturele antropologie aan de VU.

Foto door Erella Grassiani

Door Erella Grassiani Tussen 3 en 11 januari heeft Stichting gate48 een groep jonge politici en studenten rondgeleid in Israel en de Palestijnse Bezette Gebieden. Het doel van de reis was om deze jonge mensen kennis te laten maken met het conflict vanuit de grassroots. Zij ontmoetten verschillendeIsraëlische en Palestijnse mensenrechten activisten  die zich inzetten tegen de bezetting, zij zagen met eigen ogen wat het effect is van deze bezetting op het dagelijkse leven van de Palestijnen. Ook  bezochten zij een Joodse settlement en een tweetalige school waar Joodse en Arabische kinderen samen respect voor elkaar leerden hebben.  Het was een indrukwekkende reis en over deze indrukken deed de groep dagelijks verslag op onze Volkskrant blog, klik op deze link om meer te leren van hun ervaringen.

Erella Grassiani is antropologe en doceert aan de Faculteit Sociale Wetenschappen bij de afdeling M&T. Tevens is zij medeoprichtster van Stichting gate48, een platform voor kritische Israëli’s in Nederland www.gate48.org. Zij schreef eerder op Standplaatswereld over Morele vervlakking onder Israëlische soldaten en De camera als wapen bij mensenrechtenactivisme in Israël/Palestina. 

De Indiase ambassadeur (foto door Erik)

Door Thomas van der Molen en Erik van Ommering

“De waarheid schaadt nooit een zaak die rechtvaardig is”, Mahatma Gandhi.

Het is 2 oktober, Internationale Dag van de Geweldloosheid, en tevens Gandhi Jayanti, de geboortedag van Mahatma Gandhi. Vandaag is het 140 jaar geleden dat Mohandas Karamchand Gandhi in de Indiase deelstaat Gujarat het licht zag, en dat wordt in India en in de Indiase diaspora op grootse wijze herdacht. Ook bij het standbeeld van Mahatma Gandhi aan de Amsterdamse Churchilllaan.

De Hollandse grauwheid wordt gebroken door vrouwen in kleurig zijde en mannen in nette pakken. De meesten zijn Hindoestanen die in Suriname geboren zijn. Terwijl we een foto nemen van het met bloemen omgeven standbeeld van Gandhi – in zijn typische dhoti, de lendendoek – vraagt een van de organisatoren ons om een mooie afbeelding die hij kan opsturen naar de Minister-president van de Indiase deelstaat Orissa: ‘daar zijn Hindoes die geweld hebben ontketend tegen Hindoes die zich tot het christendom bekeerd hebben. Maar welk geloof iemand ook heeft, je moet niets met geweld oplossen!’ Hij verwijst hierbij naar de situatie in Suriname, waar Hindoestanen, Javanen, Creolen en Joden naast elkaar leven. ‘Het zijn mijn buurmensen!’ We concluderen dat het gedachtegoed van Gandhi vandaag de dag nog heel relevant is: de weg van geweldloosheid ofwel ahimsa, wat letterlijk ‘niet-slaan’ betekent.

De muziek wordt gestart. Snaarinstrumenten klinken uit de speakers, gevolgd door de hoge stem van een Bollywood zangeres. Verschillende gasten – onder wie leerlingen van de Amsterdamse Dongeschool – treden naar voren om Gandhi traditionele Indiase bloemenkransen, mala’s, om te hangen. Wij vragen de president van de Netherlands India Chamber of Commerce and Trade Ram Lakhina naar de reden om hier een standbeeld voor Gandhi op te richten. ‘Het doel is om bewoners en voorbijgangers te herinneren aan wie Mahatma Gandhi was – in het bijzonder de jeugd. Gandhi liet ons zien hoe we ons door morele kracht kunnen bevrijden van onze onderdrukkers’. Dit wordt even later bevestigd in de toespraak van de Indiase ambassadeur die speciaal uit de hofstad is overgekomen op deze ‘beetje koude namiddag’. ‘Slechts de gedachte aan Gandhi roept een gevoel van kalmte en innerlijke vrede op. De bijdrage van de Mahatma aan de wereld gaat veel verder dan India’s strijd voor onafhankelijkheid. Te worden geslagen en opnieuw te worden geslagen vergt veel meer moed dan te slaan’.

Ram Lakhina (foto door Erik)

Dat zijn mooie woorden – woorden die waardevol blijven, en keer op keer herhaald dienen te worden om hun kracht te bewaren. Toch ervaren wij het als ongemakkelijk om ze te horen uit de mond van de belangrijkste vertegenwoordiger van de Indiase regering in Nederland. Natuurlijk, India heeft de naam de grootste democratie op aarde te zijn, een snel groeiende supereconomie, en substantieel bijdrager aan diverse VN vredesmissies. Tegelijkertijd zijn tot op de dag van vandaag in Kasjmir en de Noordoostelijke deelstaten honderdduizenden (para)militairen gestationeerd die India’s fragiele eenheid moeten bewaren. Mensenrechtenschendingen zijn er aan de orde van de dag, en geweld tegen moslims en christenen kan ongehinderd voortgang vinden. Bovendien worden onderwijs en zorg volgens neoliberale principes steeds onbereikbaarder gemaakt voor de honderden miljoenen mensen die onder de armoedegrens leven.

Tegen welk licht moeten we de Indiase Gandhi herdenking dan zien? In een artikel in de Economic and Political Weekly uit 2005 schrijft de Indiase commentator Tridip Suhrud dat ‘Gandhi’ al lange tijd één van de ontelbare symbolen van de mondiale politieke economie vormt. ‘Als merknaam is zijn herinneringswaarde ongelooflijk en zijn veelzijdigheid superieur aan dat van Amitabh Bachan [een beroemd acteur in Bollywood]; hij kan zout, Apple Macintosh, een sportschool in New York en zelf een politieke partij verkopen’. Echter, ‘We rouwen om ons onvermogen de persoonlijke Gandhi om te zetten in de maatschappelijke Gandhi’. Gandhi’s waarden van geweldloosheid, eenvoud en nabuurschap staan in schril contrast tot de toenemende militarisering en nuclearisering, het consumentisme en de ieder-voor-zich-mentaliteit. Wanneer de Ambassadeur tijdens de volgende Gandhi Jayanti werkelijk satyagraha – letterlijk het ‘vasthouden aan waarheid’ – wil beoefenen, dan zou hij er goed aan doen om deze kloof tussen symbool en daadkracht te benoemen.

Thomas van der Molen is pas afgestudeerd als antropoloog aan de VU. Hij deed onderzoek onder jonge geweldloze dissidenten in de vallei van Kasjmir. Erik van Ommering is promovendus aan de afdeling Sociale en Culturele Antropologie (VU) en doet onderzoek naar de invloed van oorlog op de ontwikkeling van kinderen en de praktijk van vredesonderwijs in Libanon.

Lees meer over Gandhi en Gandhiaans activisme op de website van Thomas, Ambulant Anthropology.

Oproep: Een van de initiatiefnemers van de Gandhi herdenking in Amsterdam zoekt een vrijwilliger om zijn roman te redigeren, welke verhaalt van een Indiaas meisje dat in 1916 werd geronseld om te werken op plantages in Suriname. Belangstelling? Wij brengen je graag met hem in contact! (mail naar standplaatswereld@gmail.com)

Expertmeeting achtergelaten kinderen (foto Anja Meulenbelt)

Ik ben geen Marokkaanse, ik ben een Nederlandse in Marokko. (Najet 18 jaar)

Antropologen doen graag maatschappelijk relevant onderzoek. Het onderzoek naar achtergelaten kinderen in Marokko is hier een goed voorbeeld van. Op 28 september presenteerden de antropologen Edien Bartels, June de Bree en Oka Storms de resultaten van hun onderzoek op een drukbezochte bijeenkomst. Deze expertmeeting was uniek vanwege de bijzondere samenstelling van deelnemers; wetenschappers, beleidsmakers, hulpverleners, ervaringsdeskundigen en studenten waren allen aanwezig op de bijeenkomst. Edien Bartels maakte duidelijk dat het om kinderen gaat die achtergelaten zijn, meestal op jonge leeftijd, soms op oudere leeftijd, al dan niet met hun moeder. Een groot aantal van deze kinderen heeft een Nederlands paspoort. Ze groeien op in Marokko maar zien zichzelf niet als Marokkaans. Veel van deze jongeren proberen terug te keren naar Nederland, bijvoorbeeld als ze de leeftijd van 18 jaar bereiken. Deze kinderen zijn eigenlijk onzichtbaar. Tot voor kort was er ook weinig aandacht voor hen, misschien met uitzondering van een enkel achtergelaten kind dat de pers haalde. Er is geen beleid op gevoerd. In het verleden leek deze groep ook klein. Inmiddels weten we dat er sprake is van een grote groep en de verwachting is dat deze groep in de nabije toekomst zal toenemen.

Anja Meulenbelt heeft op haar weblog een zeer levendig verslag gemaakt van de bijeenkomst, geïllustreerd met een keur aan foto’s. Zie ook het artikel in Trouw over gedumpte kinderen.

Edien Bartels is universitair docent aan de afdeling Sociale en Culturele Antropologie en is gespecialiseerd in islam, vrouwen, migratie, multiculturele samenleving en Marokko. June de Bree en Oka Storms waren ten tijde van het onderzoek assistent bij de afdeling Sociale en Culturele Antropologie.

Edien Bartels schreef eerder op dit blog over Wilders en moslims: islam hoort bij Nederland! en over Actie tegen gedwongen huwelijken: meer dan symbool politiek?

Corazon Aquino in 1986 (beeld: Princesse Laya)

Vannacht is Cory Aquino overleden, de icoon van de vreedzame ‘ people power revolutie’ die de dictator Marcos uit de Filipijnen verjoeg in 1986. Zij was de politiek onervaren weduwe van een politieke tegenstander van Marcos, Ninoy Aquino, die in 1983 om het leven werd gebracht bij zijn terugkeer uit de VS. Op tv en tijdens de herdenkingen geeft iedereen hoog op van de verdiensten van Cory. Zij was de zelfbewust naieve en diep religieuze hoofdpersoon tijdens een drama in de Filipijnse geschiedenis dat voor velen nog steeds een hoogtepunt is om trots op te zijn. Samen met de katholieke bisschoppen riep zij het volk op om de straat op te gaan om twee opstandige generaals te beschermen tegen militaire acties van Marcos’ troepen en werd zij ingezworen als eerste vrouwelijke president van de Filipijnen en Azie.

De beelden van duizenden Filipino’s op de grote verkeersader van de Manila en biddende geestelijken voor de tanks roepen nog steeds kippenvel op.

Beeld: Princesse Laya

Het was een moment waarop even alle ambiguiteiten van de politiek wegvielen. Het leger schoot niet op het volk, de Amerikaanse president weigerde Marcos nog langer politieke steun te verlenen en Marcos moest het veld ruimen voor een huisvrouw. Dit grootse drama, ook wel EDSA I genoemd naar de verkeersader waarop mensen samenstroomden, werd later nog eens dunnetjes overgedaan (EDSA II, in 2001)  om de corrupte president Estrada te verjagen. EDSA II hielp de huidge president aan de macht, Gloria Macapagal Arroyo, vice-president onder Estrada. Tijdens de verkiezingen in 2004 stelde Gloria zich verkiesbaar als president, en won, onder twijfelachtige omstandigheden. Op dit moment is zij de langst zittende president sinds Marcos.

Het sprookjesachtige einde ‘en ze leefden nog lang en gelukkig’ na de revolutie geleid door ‘Tita Cory ‘  (tante Cory) blijft al meer dan twintig jaar uit. Terwijl ik dit schrijf zit ik in een bar in Manila, waar aan het tafeltje naast mij een groep studenten verpleegkunde uitbundig de verjaardag viert van een van hen. De ober draait de muziek harder: ‘ birthday sex’ schalt uit de speakers en de meisjes in de groep beginnen allemaal te gillen en wijzen naar de jarige jongen. De hele groep, zonder uitzondering, droomt ervan om naar America, Canada, Engeland of Australie te migreren. Verpleegkunde is het meest populaire vak in de Filippijnen, een ticket naar  de wereldwijde arbeidsmarkt en een beter leven, letterlijk.

Dat is het land dat Tita Cory achterlaat; een land waar alle jonge, en zelfs de oudere mensen weg willen. Een land waar volgens velen opnieuw de democratie op het spel staat. Komend voorjaar worden verkiezingen gehouden maar niemand durft er op te rekenen dat ze werkelijk plaats zullen vinden: Gloria hangt erg aan haar macht en is bang dat  zij vervolgd zal worden voor de vele corruptieschandalen en verdenkingen van verkiezingsfraude waarin zij en haar man verstrikt zijn, zodra zij haar onschendbaarheid kwijtraakt. Al een paar jaar lang probeert zij een grondwetswijziging door te voeren waardoor zij  langer aan de macht zou kunnen blijven.

Ondanks de twijfels is de pre-verkiezingsdynamiek in volle gang: voormalige militairen worden op sleutelposities benoemd om het leger te vriend te houden, plotseling worden overal in het land wegen gebouwd, met een groot bord ernaast met het gezicht van Gloria en de lokale gouverneur of burgemeester en de startdatum van het project: februari/maart 2009. Op lokaal niveau (gemeente en provincie), waar ook verkiezingen zullen plaatsvinden, is het moorden begonnen tussen politieke rivalen. De burgemeester van het kuststadje waar mijn partner jarenlang heeft gewerkt en vorig jaar zijn MA onderzoek heeft gedaan ligt in coma na een schietpartij. En de moorden op activisten, evenals de verdwijningen en martelingen, gaan gewoon door.

Voortdurend wordt dan ook de vergelijking gemaakt met de tijd onder Marcos. Is het nu net zo erg, erger of minder erg? Gaat Arroyo de sociale onrust gebruiken om de noodtoestand uit te roepen en een militaire dictatuur te installeren zoals Marcos indertijd deed om aan de macht te blijven? Gaat het drama van de dictatuur zich herhalen? En, hoopvolle droom van heroiek, zal het drama van ‘people power’ zich dan opnieuw voltrekken?

Buiten de discussies in de media echter, zijn ook hele andere geluiden te horen. Hele massa’s Filipino’s, zelfs de jongere generatie die opgroeiden na ‘People Power’, denken dat Marcos de beste president was die de Filipijnen ooit heeft gehad. De familie Marcos is nog steeds een van de politiek machtigste families in hun eigen provincie maar ook landelijk. Onlangs verklaarde Imelda Marcos (juist, van de schoenen), zonder een spoor van ironie, dat zij zich nooit schuldig heeft gemaakt aan corruptie. En ze wil haar juwelen terug, want ze zit in de schulden…

Zijn er dan geen helden meer om al deze misstanden aan de kaak te stellen? Cory Aquino had een paar jaar geleden (2006) al niet meer genoeg politieke geloofwaardigheid om de mensen op de been te brengen toen Gloria nota bene op de twintigste verjaardag van ‘People Power’  de noodtoestand uitriep omdat zij coup-plannen vermoedde, en daarmee alle herdenkingsactiviteiten verbood. Gloria’s politieke tegenstanders, waaronder Tita Cory, wezen op de gevaarlijke parallel met de dictatuur van Marcos, die zijn presidentschap verlengde door de noodtoestand uit te roepen. Cory riep mensen op om toch te herdenken, met rozenkrans in de hand, en met steun van opstandige militairen, ‘net als toen’. Slechts 5000 mensen, vooral geharde activisten, kwamen op de been om tegen de bittere ironie van een noodstoestand op de verjaardag van een vreedzame revolutie te demonstreren. De politie had geen enkel bezwaar om ze uit elkaar te slaan. Het was publiek geheim dat Tita Cory Gloria vooral weg wilde hebben omdat de president het land van Cory’s familie eindelijk wilde verdelen onder de boeren die een jarenlagen bloedige strijd voor landhervorming voeren. Zelfs het ‘icoon van de democratie’ had haar glans verloren in het politieke spel van belangentegenstellingen tussen verschillende facties van de Filipijnse elite.

Het drama van de politiek in de Filipijnen is niet (meer) groots en meeslepend, maar valt uiteen in vele kleine drama’s. Met de dood van Tita Cory is een hoofdstuk in de Filipijnse geschiedenis definitief afgesloten. Maar de vergelijking met de Marcos dictatuur blijft zijn afschrikwekkende werk doen: het is Arroyo nog niet gelukt de grondwet te wijzigen om langer aan te kunnen blijven. Nu afwachten wat er met de verkieingen mei 2010 gaat gebeuren.

Door Kim Knibbe, antropoloog aan de afdeling Sociale en Culturele Antropologie (VU).

Door Erella Grassiani

Al jarenlang houd ik me bezig met ‘de situatie’ in het Midden Oosten. Als ik in Israel ben ga ik naar demonstraties in Tel Aviv en reis ik naar de bezette gebieden om met andere Israëli’s actie te voeren om solidariteit te tonen met de Palestijnen die vaak erg te lijden hebben onder de bezetting.

De afgelopen tijd viel me een nieuw fenomeen op: alle partijen leggen zoveel mogelijk vast op film. Israëlische mensenrechten activisten filmen de demonstraties tegen de Muur en daarbij de Israëlische soldaten die deze demonstraties vaak hardhandig neerslaan. Palestijnen filmen de misdragingen van de Joodse kolonisten. En on top of that filmt het Israëlische leger iedereen die maar voor hun camera’s loopt om zoveel mogelijk gezichten van demonstranten vast te leggen.

De films gemaakt door Israëlische en Palestijnse burgers en activisten zijn, in tegenstelling tot de films van het leger, bovendien allemaal te vinden op Youtube of elders op het internet. Zo bijvoorbeeld dit filmpje:

Bij stichting gate48 in Amsterdam hebben we besloten om hier wat mee te doen. Want er wordt niet zomaar gefilmd. Het materiaal wordt gebruikt in de rechtbank bij zaken die Palestijnen tegen het leger of kolonisten voeren. Het is bewijsmateriaal dat zij vaak hard nodig hebben binnen een systeem dat zich sowieso tegen hen keert. Israëlische filmers gebruiken het materiaal om de buitenwereld te laten zien wat zich nou echt afspeelt in de bezette gebieden en hoe de Palestijnen daaronder lijden.

Tijdens het evenement Life in Fragments op 12-14 juni in Amsterdam zal een verzameling van filmfragmenten vertoond worden en daarbij zullen activisten en filmmakers aan het woord komen om uitleg te geven op de films en de situatie die zij weergeven. Het publiek in Nederland krijgt zo de kans om een andere kant van het conflict te zien. Een kant die vaak onderbelicht is en die komt vanuit de grassroots, waar ‘gewone’ mensen dagelijks te maken hebben met het conflict. Het geeft een inzichtelijk blik op de werkelijkheid van de Palestijnen en op de activiteiten die door Palestijnse en Israëlische mensenrechtenactivisten worden ontplooid in hun strijd tegen de bezetting.

Erella Grassiani is antropologe en promoveert op 10 juni aan de Vrije Universiteit op haar onderzoek naar de moraliteit van Israëlische soldaten in de bezette Palestijnse gebieden. Zij is ook medeoprichter van stichting gate48-platform voor kritische Israëli’s in Nederland.