Tagarchief: Nederland

Marokkaanse vrouwen en de oorzaken van chronische pijn

Een tweede veldwerkverslag van de masterstudenten, dit keer uit Nederland. En ook dit keer overgenomen van de Vamos-Bien-site. Emmaly Berghuis doet onderzoek naar het verschijnsel van chronische pijn onder Marokkaanse vrouwen.

Door Emmaly Berghuis   Terwijl ik in de leefwereld van mijn informanten duik–grotendeels Marokkaanse vrouwen– leer ik misschien nog wel het meest door zelf een soort migrant te zijn in hun wereld. Ik geniet van lekker Marokkaans eten en gezelligheid in de moskee en bij de vrouwencentra. Ik heb nu een paar keer Arabisch les gehad bij iemand thuis. Ik merk dan de frustratie en tegelijkertijd de voldoening van het leren van een vreemde taal en schrift. Ook heb ik iets geproefd van het moeten aanpassen aan een samenleving die niet is ingesteld op jouw gewoontes. Zo was ik mee met een uitje naar het Leidse Volkenkunde museum naar de tentoonstelling over de hadj naar Mekka. Uitrustend in de lounge rond het middag uur kwam er een discussie in het Arabisch. Na een tijdje legde iemand aan mij uit dat het tijd voor gebed was en dat de discussie ging over waar dat te doen en over de zon en welke kant op het oosten was. Dingen waar ik me normaal niet mee bezighoud maar voor hen een heel gewoon deel van elke dag.

Lees verder

Mandela, Lampedusa, en Zwarte Piet: een historische contextualisering

Door Oscar Salemink Toen Nelson Mandela op 5 december 2013 overleed, was dat meer dan voorpaginanieuws. Het was een schok voor de hele wereld. Vooral politici waren er als de kippen bij om zich te koesteren in het charisma van Mandela. De president van het machtigste land ter wereld – die leiding geeft aan een wereldwijd afluisterprogramma en met de resultaten mensen (“terroristen”) volautomatisch vanuit de lucht laat afschieten– verklaarde het voorbeeld van Mandela te willen volgen, namelijk “to make decisions guided not by hate, but by love, to never discount the difference that one person can make, to strive for a future that is worthy of his sacrifice.” Een voormalige premier van Nederland –die politiek verantwoordelijk was voor de grootste massaslachting op Europees grondgebied na de Tweede Wereldoorlog maar nooit verantwoording daarvoor heeft afgelegd, en die na zijn premierschap heeft gegrossierd in lucratieve commissariaten van diverse al dan niet onder zijn bewind geprivatiseerde staatsbedrijven– vertelde de media dat hij had gehuild toen Mandela werd vrijgelaten. Iedereen koestert hem of was een vriend en bewonderaar van wijlen Mandela, die echter tijdens zijn gevangenschap door vele westerse politici voor terrorist werd versleten als leider van de gewapende arm van de ANC.  Lees verder

Racism as satire

By Markus Balkenhol    Progressive Dutch were shocked when they read the racist commentary swamping critics of the Zwarte Piet figure in recent weeks. “It’s time this whining negro gets a new owner,” and “they should let him pick cotton as a punishment,” or “In Sint’s bag off the Munt tower with Quinsy Gario” were, by comparison, among the more harmless racist execrations that were flung at Gario and other critics of the figure.[1] With indignation, many proponents of the Zwarte Piet figure who understood themselves as non-racist were quick to condemn this outburst of racism. A handful began to wonder whether there may have been a point to the critique, after all. Yet the racism spilling across public media continued to be seen as an exception, representing only a few ‘actual’ racists who were in no way representative of larger proportions of Dutch society. The racist comments were understood to be altogether disconnected from the Sinterklaas celebration as such, and their racism was seen as completely out of sync with the benign family tradition they held so dear. Many have told me that they had never seen anything wrong with the family tradition, but that they were taken aback by the reactions. Lees verder

Intimiteit in de zorg

bejaaarde met hondDoor Georgette Veerhuis  Vergrijzing en verzorgingsinstellingen zijn niet direct thema’s die eerstejaarsstudenten antropologie aanspreken. Toch besloot ik in februari samen met vijf medestudentes een klein onderzoek te doen naar intimiteit in de zorg. We wilden onderzoeken hoe intimiteit werd ervaren door zowel de zorgverlener (verzorgers in de thuiszorg of in een verzorgingstehuis) als de zorgontvanger (ouderen boven de 65 jaar), en of deze intieme relatie werd beïnvloed door etniciteit, gender en leeftijd (en eventuele overige factoren). Het concept intimiteit was in ons paper sterk gerelateerd aan het concept intimacy labor, dat refereert aan werk waarbij lichamelijke of emotionele nabijheid en persoonlijk contact centraal staan. Hierdoor kan een relatie ontstaan die intiemer is dan andere arbeidsrelaties.

Waarom kozen we voor dit onderwerp? De zorg is een belangrijk onderdeel van de Nederlandse verzorgingsstaat en maakt de samenleving mogelijk zoals die nu is. Maar deze drie facetten, de zorg, verzorgingsstaat en de samenleving, zijn aan het veranderen. Deze verandering is zichtbaar sinds de jaren ’90, wanneer de meeste westerse samenlevingen een sterk individualiseringsproces doormaken, waardoor er een grote nadruk kwam te liggen op de eigen verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van hun inwoners. Als gevolg blijken ook ouderen in de zorg steeds langer zelfstandig te willen blijven. Maar wat gebeurt er als ouderen wél zorg moeten ontvangen, en hun autonomie wél (deels) moeten opgeven? Daar gingen wij naar op zoek in ons onderzoek. Lees verder

De afdeling Sociale en Culturele Antropologie op de VU – en ex-hoogleraar Mart Bax

ForwardstlDoor Ton Salman,
namens het webteam StandplaatsWereld

Op 23 september 2013 publiceerde de onderzoekscommissie die door het College van Bestuur van de VU was ingesteld om beschuldigingen van wetenschappelijk bedrog gepleegd door hoogleraar Mart Bax, in de periode vanaf de jaren 1980 tot 2001, te onderzoeken, haar eindrapport. Het rapport wijst erop dat de affaire niet alleen om de reputatie van de betrokken antropoloog draait, maar ook de antropologie als zodanig raakt, en daarnaast vragen oproept over de institutionele context waarin betrokkene werkzaam was, over academische verhoudingen en collegialiteit. Ten overvloede: de betrokken antropoloog was werkzaam op onze afdeling – tot 2001.
Onderstaande tekst is een reactie op de kwestie als geheel, gebaseerd op overleg met enkele collega’s uit de afdeling. Lees verder

Leren op vakantiebestemming: onderzoek naar educatief toerisme in de Randstad

Foto educatief toerisme 1

Studenten Eline Beentjes en Tim Poelman op de kaasmarkt in Alkmaar

Door Eline Beentjes     Wat leren toeristen op de kaasmarkt in Alkmaar en op een rondvaart over de kanalen? Wat wordt er precies aan hen verteld? En ervaren ze de attracties als educatief of als amuserend? Wij, acht eerstejaars antropologie studenten, deden in juni onderzoek naar educatief toerisme in de Randstad en probeerden dergelijke vragen te beantwoorden. We wilden drie dingen onderzoeken: 1. Het educatieve niveau van informatie bij de attracties. 2. De motieven van de aanbieders van de attracties. 3. De ervaringen van toeristen die de attracties bezochten.

Met educatief toerisme bedoelden wij toeristen die zich tijdens hun vakantie toeleggen op het verrijken van kennis die is verweven met een culturele ervaring. De educatieve toerist gaat op een vakantie waar de omgeving, het contact met de lokale bevolking en het leren van de cultuur van een bestemming centraal staat, en onderscheidt zich hiermee van de massatoerist (Spencer, 2010, p.62, vert. MvE). Lees verder

‘…one man’s trash is another man’s treasure.’

tweedehandskledingDoor Vivian Mac Gillavry, Selma Lehalali, Meredith Overman en Myrthe van der Vlis. Prinsjesdag is achter de rug en opnieuw worden we overspoeld met negatieve berichten over bezuinigingen, werkloosheid  en de economische crisis. Tijdens het tweedejaars onderzoekspracticum voor antropologiestudenten aan de VU hebben wij onderzocht in hoeverre de economische crisis invloed heeft op de tweedehandskledingmarkt in Amsterdam. Dragen mensen kleren langer door de economische crisis? Kopen mensen vaker tweedehands kleding of juist minder vaak? Wat is de  invloed op het weggeven van kleding aan goede doelen?  Welke gevolgen merken eigenaren van tweedehandswinkels van de economische crisis? En welke rol speelt reciprociteit op de tweedehandskledingmarkt?

Onze veronderstelling was dat mensen meer tweedehands kleding zouden kopen als gevolg van de economische crisis, dat mensen meer behoefte zou hebben aan persoonlijke relaties en meer kleding zouden ruilen. We hebben dit onderzocht met behulp van (participerende) observaties en semi-gestructureerde interviews met consumenten en eigenaren van tweedehandskledingwinkels. Ook bezochten we kledinginzamelingsacties van liefdadigheidsinstellingen.  Zo kwamen we terecht bij de Kledingbank in Amstelveen, waar mensen met een Stadspas en vluchtelingen en asielzoekers gratis goede kleding uit kunnen zoeken. De medewerkers spraken enthousiast over hun werk, en vertelden hoe blij mensen zijn als ze weggaan met een stel mooie ‘nieuwe’ kleren.  We boden ook zelf onze kleding aan aan een kledingzaak en hadden binnen mum van tijd een paar tientjes verdiend. Ook bezochten we kledingruilevenementen, die als paddestoelen uit de grond komen.Kledingruil zou gezien kunnen worden als een nieuwe vorm van ‘winkelen’.  Lees verder

Inburgeren in Nederland

haring_3Door Matthias Teeuwen. Elke woensdag een ochtendje Nederlands leren. Dat staat je te wachten als je wilt inburgeren in Nederland. En de Nederlandse taal is geen makkelijke taal. In februari besloten wij, acht eerstejaars (en nu tweedejaars) studenten antropologie op de VU, de inburgeringscursus als onderwerp voor ons kleinschalige onderzoeksproject te kiezen. We wilden in ons onderzoek de kant van de inburgeraar belichten. Wat zijn de ervaringen van iemand die moet inburgeren? Wat vindt hij of zij van de lessen en van de docenten? En belangrijker nog, hoe helpt alles wat hij/zij leert met het integreren in de Nederlandse samenleving? De centrale vraag voor ons onderzoek was: Hoe draagt de inburgeringscursus bij aan het inburgeren van immigranten in Amsterdam?

Om deze vraag te beantwoorden hebben we instanties benaderd die inburgeringscursussen aanbieden. Het was niet makkelijk om toegang te krijgen maar gelukkig reageerden een aantal instanties positief. We mochten bij de lessen aanwezig zijn, en hebben met de deelnemers gesproken. We kwamen er al gauw achter dat de cursussen er heel divers uit kunnen zien, en dat de cursisten heel verschillende niveaus kunnen hebben. Sommige cursisten wisten nog helemaal niets van de Nederlandse taal toen ze met de cursus begonnen, en andere cursisten hadden al een beetje affiniteit met de Nederlandse taal. Voor de docenten is dat niet makkelijk want alle cursisten hebben persoonlijke aandacht nodig. Tijdens ons onderzoek hebben we ook een beetje aan “participerende observatie” gedaan: we mochten de cursisten helpen met hun opdrachten en oefeningen. De cursisten moeten uiteindelijk niveau A2 behalen om het inburgeringsexamen te kunnen maken. Dit examen bestaat uit drie onderdelen: lezen, luisteren en schrijven. Deze drie onderdelen worden elektronisch afgelegd. Verder zijn er nog de onderdelen Kennis Nederlandse Samenleving en de Toets Gesproken Nederlands. Lees verder

An important letter: on time, football, and displacement in the Netherlands

Door Luciano Jahnecka

Maikel Hoffmans

Maikel Hoffmans

I remember many occasions when our encounters in Brazil were in some way mediated by the timing of football. Football used to be one of the subjects of our conversations, and on some occasions football was crucial to determine the hour and day that we would meet, because in different ways we created our own commitments beside watching football together.
The way that time and schedules structure our lives, bothers me now, in the Netherlands, more than ever, but in principle the way chronological time structures our lives is the same as in Brazil. My former resistance to the sway time held over my life, however, is, now affected by a new spatial-temporal relationship and my former escape strategies from this specific time become more difficult. This new spatial-temporal relationship is increasingly dominated by a chronological order and it has taken a central place in my relationship with football. I admit I still feel somewhat inadequate in operating this new spatial-temporal dimension. I am here referring, of course, to the transportation system. Lees verder

Edgy – adj. Edgier, edgiest: daring, provocative or trendsetting

Door Estefania Laney     

SpW edgy

Van mijn voormalige stagebegeleidster kreeg ik te horen dat ik altijd ‘een beetje de randjes van de samenleving’ op zoek. Hoewel ik mij nog niet helemaal wist te nestelen in dat gegeven, vond ik het wel erg spannend klinken: op het randje van de samenleving, waar mensen vaak niet durven te komen en taboes nog de overhand hebben, steek ik lekker mijn neus in andermans zaken! Lekker gewaagd, lekker provoceren, en misschien wel taboes doorbreken en trendsetten. Ik besloot de uitspraak in een sollicitatiebrief te gebruiken, waarmee ik reageerde op een vacature van de GGD: er werd een stagiair gezocht die onderzoek wilde doen naar suïcidepreventie in Amsterdam. Als dat niet op het randje is!

Lees verder