Anthropology's heterodoxy

By Ton Salman            In the following blog, Ton Salman reacts to Matthias Teeuwen’s contribution to Standplaats Wereld of 13-2-2017, titled “Is Anthropology the most Humanistic of the Social Sciences and the most Scientific of the Humanities?” First of all, allow me to thank Matthias Teeuwen for, once again, an intriguing and pertinent contribution to the ongoing dialogue on the nature of anthropology and its potential contribution to contemporary societal issues and challenges. The question is not a new one – but it is correct to make it a persistent one in anthropological reflection, because the –always provisional– answers have real …

Lees meer

Verlaten kerkhoven: over leven en dood

Door Ton Salman       We mogen vermoeden dat het de doden niet echt dwars zal zitten: waar ze begraven liggen en hoe eenzaam dat is. Eenmaal dood, is de last van eenzaamheid en de lust van gezelschap of bezoek (of andersom) immers voorbij. Een mening of een gevoel bij hoe eenzaam, mooigelegen, nabij of veraf, herdacht of vergeten of anoniem iemand begraven is, is dus een zorg van de levenden en de nabestaanden. In mijn ervaring kunnen die er terdege iets van vinden, zelfs in de wetenschap dat de overledenen onwetend zijn. Een illustratie daarvan is de situatie waarin een begraafplaats …

Lees meer

Oerwoudgeluiden

Door Ton Salman            Excuses dat ik er nu pas mee kom; de krantenberichten erover zijn al oud. De kwestie is dat het krantenkaternen betreft waaraan ik meestal geen prioriteit geef. Maar beter laat dan nooit. Het ging over voetbal, en over “oerwoudgeluiden”. Daarop vergastte een nogal onverkwikkelijk voetbalpubliek een zwarte speler, steeds wanneer hij aan de bal kwam. Een manier om een rekening te vereffenen over club-trouw, heb ik begrepen. Ten overvloede: dit gaat natuurlijk om tuig-van-de-richel, tinnef en geteisem. Maar daarover wilde ik het eigenlijk niet hebben. Het gaat me om de term: “oerwoudgeluiden”. Merkwaardig. En meer dan dat: …

Lees meer

Slotwoord ABv-dag: Antropologie die ertoe doet

Op 29 mei vond in het Museum voor Volkenkunde in Leiden de jaarlijkse “Dag van de Antropologie” plaats, georganiseerd door de Antropologen Beroepsvereniging (ABv). De thema’s van de dag waren “De strijd om hulpbronnen” en “Publieke Antropologie”. Panels, seminars, etnografische films en ronde-tafel-discussies gingen dus over, bijvoorbeeld, de schaliegasdiscussie in Nederland, goudmijnbouw, de publieke rol van antropologie, voedselvraagstukken, en de toekomststrategieën van de ABv. Het was een levendige, drukbezochte en intense dag. Evenals vorig jaar werd Ton Salman verzocht een soort “slotcolumn” uit te spreken. Hieronder geven we de tekst daarvan weer. Door Ton Salman      Het is een …

Lees meer

Lola is dood

Door Ton Salman        Op de hoogvlakte in Bolivia is het koud en winderig. In de winter zakt de temperatuur iedere nacht onder het vriespunt. Dan valt er maandenlang ook geen regen, worden het harde gras en de stekelige lage struikjes bruin, en schuren en prikken ze zo mogelijk nóg wat gemener. Dan zijn dus, als je erdoorheen wandelt, hoge schoenen en dikke broekspijpen zeker aanbevelenswaardig. De wind snijdt en de zon verwarmt maar een beetje – maar is op de hoogte van zo’n 3800 meter boven zeeniveau zó onbarmhartig dat je binnen een paar uur verbrandt en …

Lees meer

Achteruit en uit de klem denken

        Door Ton Salman  Zie de foto’s. Dit is wat er (al tientallen jaren geleden) gebeurd is: bovenaan de klif loopt een weg. Een automobilist, naar ik hoorde beschonken, kukelde over de rand. De bergwand is door erosie aangetast en bestaat uit een reeks vertikale, taps toelopende kloven of bergspleten. De auto is daar vertikaal, neus naar beneden, in beland. Bijna dwangmatig stel ik me de ervaring van de bestuurder voor: tsjak, daar zakte hij weer schoksgewijs een stuk naar beneden. En tsjak, nog een stuk. En nóg eens. En het wordt steeds nauwer. De klem wordt …

Lees meer

Gruwel in Parijs

Door Ton Salman. Antropologen, met hun kreet dat diversiteit en culturen hun core business zijn, worden (tenminste in mijn geval) altijd diep ongelukkig wanneer ze horen over aanslagen als die afgrijselijke van deze week in Parijs. Alsof zulke zieke geesten iets moois van ons afpakken, een bloederige massa maken van het heerlijke culturele, religieuze, levensbeschouwelijke ratjetoe dat de mensheid tentoonspreidt. Dat ratjetoe kan heel goed samengaan met tolerantie en een gedeelde basis-ethiek, ook en misschien zelfs beter als dat met gekrakeel en gebakkelei gepaard gaat. Daders die we in Parijs bezig zagen zijn die weg echter definitief kwijt. Want incasseringsvermogen, …

Lees meer

Politici, gedráág je – zoals de gewone mensen doen. Verkiezingen in Bolivia 12 oktober 2014

Door Ton Salman. Wie vertrouwd is met de relatief zoetgevooisde muziek van het polderen en met termen als ‘de constructieve oppositie’, en al een beetje schrikt van een minder lieflijk ‘doe effe normaal’ in de Nederlandse politiek, zal zeker opkijken van het luidruchtige en dissonante geharrewar en gekissebis in Bolivia, in de aanloop naar de verkiezingen op zondag 12 oktober. De partijen en kandidaten daar mogen elkaar graag zwartmaken, met modder gooien en onder de gordel slaan. Een andere politieke cultuur, inderdaad. Er zijn redenen voor – maar die stemmen niet overeen met wat het Boliviaanse electoraat lijkt te prefereren. …

Lees meer

Wij zijn de beste! Of….?

Door Ton Salman. Recent werden de resultaten van de jaarlijkse Nationale Studenten Enquête gepubliceerd. En kijk eens aan: de bachelor-opleiding antropologie van de VU komt als beste van Nederland uit de bus! We zullen niet liegen: we zijn er als afdeling heel blij mee, we melden het meteen aan elkaar, en we feliciteren elkaar. We denken en hopen dat het het resultaat is van ons harde werken, onze motivatie, onze aandacht en zorg voor de studenten, onze deskundigheid en expertise, en onze begeestering tijdens de colleges. We beschouwen het als een compliment van onze studenten – en in gedachten bedanken …

Lees meer

De afdeling Sociale en Culturele Antropologie op de VU – en ex-hoogleraar Mart Bax

Door Ton Salman, namens het webteam StandplaatsWereld Op 23 september 2013 publiceerde de onderzoekscommissie die door het College van Bestuur van de VU was ingesteld om beschuldigingen van wetenschappelijk bedrog gepleegd door hoogleraar Mart Bax, in de periode vanaf de jaren 1980 tot 2001, te onderzoeken, haar eindrapport. Het rapport wijst erop dat de affaire niet alleen om de reputatie van de betrokken antropoloog draait, maar ook de antropologie als zodanig raakt, en daarnaast vragen oproept over de institutionele context waarin betrokkene werkzaam was, over academische verhoudingen en collegialiteit. Ten overvloede: de betrokken antropoloog was werkzaam op onze afdeling – …

Lees meer