Wat heeft afkomst met zelfmoord te maken?

foto door Rico

foto door Rico

foto door Tin Green
foto door Tin Green

“Hulde voor uw proefschrift”, luidde de lof die Diana van Bergen kreeg toegezwaaid tijdens de verdediging van haar dissertatie aan de Vrije Universiteit. Op donderdag 25 juni promoveerde Van Bergen op het onderzoek naar het suïcidaal gedrag (zonder dodelijk afloop) bij jonge vrouwen van Hindostaanse, Marokkaanse en Turkse afkomst. Zij wilde weten wat de relatie is tussen hun afkomst en migratie achtergrond. Aanleiding voor het onderzoek waren verontrustende cijfers over relatief hogere zelfmoordpogingen bij Hindostaanse meisjes in vergelijking met Nederlandse seksegenoten. Lees verder

Van antropoloog tot activist: of hoe gestolen beelden huiswaarts keerden

Foto: Monica Udvardy
Foto: Monica Udvardy

Toen antropologe Monica Udvardy in 1999 een conferentie bezocht, maakte schrik en opwinding zich van haar meester toen tijdens een lezing een houten beeld voorbij kwam dat jaren eerder was gestolen van een van haar informanten. Gealarmeerd veerde zij op uit haar stoel en onderbrak antropologe Linda Giles die dia’s liet zien van Afrikaanse voorwerpen met een luid: “Wacht, wacht, ga terug naar de vorige dia”! Het beeld op de dia was afkomstig uit een dorpje vlak bij de Keniaanse kust. De bevolkingsgroepen die daar wonen, maken abstracte houten beelden van overleden leden van een geheim mannelijk genootschap, de Gohu. In deze beelden, vaak versierd met patronen en stukjes stof,  nestelt zich de geest van de overledene wat ze bepaalde spirituele krachten geeft. De beelden, beter bekend als vigango, zijn soms bijna drie meter hoog en worden op het land van de overledene geplaatst. Het idee hierachter is dat vigango rampspoed bezweren, zoals misoogsten of de dood van familieleden. Het is dan ook taboe om de beelden te verplaatsen. Lees verder

Trailwalker 2009: 100 km in 30 uur lopen, wie doet nou ziets?

Fotovan Jos Bleijlevens
Foto van Jos Bleijlevens

Al 25 jaar worden er op verschillende plekken op de wereld Trailwalkers georganiseerd door Oxfam, afgelopen weekend voor het eerst door Oxfam Novib in Nederland. Het doel is om 100 kilometer binnen 30 uur te lopen, in teams van vier mensen. Elk team wordt geacht een som geld op te halen van sponsors. Het totaalbedrag wordt ingezet voor ontwikkelings-samenwerkings projecten. Dit jaar is meer dan zes ton bijeen gebracht door de teams voor het onderwijs in Mali.

Elke rechtgeaarde antropoloog en kritisch geëngageerde burger zal nu recht overeind gaan zitten en een rijtje vragen gaan spuien: Lees verder

Iran elections (3): Protestbeweging Iran niet te stoppen

3650595485_2dc9da10f0jongevrouw
Foto door Pazarm

Ook vandaag een bericht over de situatie in Iran, al weer van een antropoloog die de situatie van binnenuit kent. Deze keer laten we onze collega Halleh Ghorashi aan het woord. Zij is zelf twintig jaar geleden uit Iran gevlucht en is momenteel bijzonder hoogleraar Diversiteit en Integratie aan onze Faculteit. Zij schrijft in een ingezonden brief in Trouw waarom ze voor het eerst is gaan stemmen, waarom het een historische keuze is en hoe de huidige situatie in Iran haar doet denken aan de revolutie van 1979. Lees verder op de website van Trouw.

In het televisie programma Vrouw en Paard vertelt Halleh Ghorashi over de belangrijke rol die vrouwen en jongeren spelen in het protest. Het interview wordt voorafgegaan door een boeiend filmpje over de protesten van vrouwen waarvoor nog weinig aandacht is geweest in de Nederlandse media.

Liefdesperikelen in Indonesië

2657037233_482b013af1freek

Mijn hotelkamer in Semarang ligt aan een brede gang, die een open verbinding heeft met de buitenlucht; de gang is een soort veranda binnenshuis. Als ik het begin van de avond op een stoel voor mijn kamer zit, dus op de ‘veranda’, gaat tegenover mij een kamerdeur open. Een meisje van een jaar of twintig met islamitische hoofddoek loopt naar buiten, op de voet gevolgd door een jongen. Tot mijn verbazing laten ze gewoon hun deur openstaan. Als ik hen daarom nieuwsgierig nakijk, valt me op dat zij een wel heel erg strakke broek aan heeft voor iemand die een hoofddoek draagt. En dan valt het kwartje: zij vormen een ongetrouwd stel, dat nergens ongestoord kan vrijen behalve in een hotel.  Lees verder

Anthropology and Iraq

American sergeant Nick Crosby helps an Iraqi woman cross a water-filled street during a cordon and search mission in Al Risalah (by Army.mil)
Al Risalah, Iraq, May 8, 2007 (by Army.mil)

I would like to react briefly to Lahay Hussein’s talk as well as to the concerns expressed in her earlier post. These concerns are primarily about (re)building a healthy and democratic political and social order, and within it a healthy academic discipline and educational system, from a condition in which academic qualifications and infrastructure are sorely inadequate. She expects this process to be inspired and aided by colleagues and institutions in the West.

These concerns are very different from the preoccupations of Western anthropologists when it comes to Iraq: imperialism; the complicity of anthropology in the occupation (a term Lahay herself disagrees with, preferring to use the term liberation); and, more generally, the expectation of staking out a critical anthropological position from a Middle Eastern/Muslim perspective vis-a-vis Western concepts (à la Lila Abu-Lughod, for example).

Lees verder

Iran elections(2): hitting the tweets

In her earlier post on this weblog, Donya pointed to remarkable transgressions on the eve of the national elections in Iran. In the public protests following the elections we see another major innovation: the unprecedented use of new digital media. The newest digital tools for social networking, especially Twitter and Facebook, turn out to be crucial means to mobilize people and report events to the outside world, as Newsy.com points out in this video:

This raises important questions for anthropologists. What role can new media play in making political agitation effective? Lees verder

Tegen tolerantie

Foto doo BW14
Foto door BW14

Antropologen zijn bij uitstek in staat om licht te werpen op debatten over integratie en identiteit. Zo bewijst ook collega antropoloog Paul Mepschen (UvA) in een prikkelend betoog tegen “tolerantie” als uitgangspunt van politiek. Hij laat zien hoe het idee dat de Nederlandse identiteit onder meer bepaald zou worden door het ‘tolereren’  van homoseksualiteit, een intolerante houding jegens islamitische Nederlanders in de hand werkt.

“Seks”, schrijft Mepschen, “speelt een sleutelrol in het herformuleren van de Nederlandse identiteit en het definiëren van autochtoniteit, van de vraag wie hier wel of niet thuishoort. Van de flamboyante politieke esthetiek van Pim Fortuyn tot het hardvochtige en humorloze culturele racisme van Geert Wilders, seks – met name homoseksualiteit – wordt steeds gebruikt als wapen in handen tegen ‘de vreemdeling’ die de tolerante samenleving zou bedreigen. Tolerantie, macht en xenofobie raken in Nederland steeds nauwer met elkaar verbonden.” Lees verder op de website Grenzeloos.

Paul Mepschen is cultureel antropoloog en doet als promovendus onderzoek aan de Amsterdam School for Social science Research (UvA) naar de ‘culturalisering’ van burgerschap in Nederland.

Nederland is vol (of was het nou de wereld?)

foto door Ellen BalWoensdag (10 juni) kopte de Volkskrant ‘“liefdesmigratie” rijst weer de pan uit’. De eenvoudige indruk die hier gewekt wordt, is dat wij het slachtoffer zijn van geldbeluste bedriegers die zelfs het huwelijk misbruiken voor hun eigen belang. Het beeld dat wij in Nederland, met onze welvaart ‘waar wij zo hard voor gewerkt hebben’, het slachtoffer zijn van dergelijke onverlaten is aantrekkelijk door haar eenvoud. Aan de werkelijkheid en de ingewikkelde dilemma’s waar wij mee geconfronteerd worden, doet het geen recht.

Lees verder

Van vijand tot vriend of hoe macht werkt?

Campagneposter Tsvangirai (frontlineblogger)
Campagneposter Tsvangirai (frontlineblogger)

‘De relatie met Mugabe is hartelijk’, lees ik 9 juni in De Volkskrant terwijl ik in de trein zit. Aan het woord is Morgan Tsvangirai die begin juni op bezoek is in Nederland. Sinds februari 2009 dient hij als minister-president van Zimbabwe onder Mugabe in een regering van nationale eenheid. Hij noemt de relatie met Mugabe productief en legt uit dat ze vriendelijk zijn tegen elkaar. Hoe is het mogelijk dat Tsvangirai dit zegt over de man die hem jarenlang het leven zuur maakte door hem te laten oppakken, molesteren en aanklagen voor hoogverraad?

Lees verder

Iran elections(1): Crossing Red Lines

Photo by: Hapal
Photo by: Hapal

Color has never before played such an important part in an election campaign in Iran. As the country’s election developments are watched closely by the likes of Netanyahu, the Whitehouse, and other international powers with diplomatic stakes in the outcome, Iran’s bulging youth population have their own concerns in mind as they hit the streets in green. This is especially significant in a country where brightly colored clothing, especially when worn by women, is considered a breach of the Islamic dress code and frowned upon by the ruling mullahs.

Lees verder

Morele vervlakking onder Israëlische soldaten

Gisteren promoveerde Erella Grassiani op een proefschrift waarin ze processen van ‘moral numbing’  analyseert onder Israelische soldaten die in de bezette gebieden hebben gediend. Haar werk laat zien hoe de omstandigheden waaronder soldaten moeten werken en de context van het leger en de Israelische staat deze processen in de hand werken. Het gaat volgens haar niet om een paar rotte appels die de ethische codes overtreden, maar om structurele omstandigheden waarin een gezond moreel besef langzaam wordt ge-erodeerd. Zij spreekt van een ‘instrumentele moraliteit’: soldaten voelen zich verplicht jegens het leger en hun eigen groep om zich goed te gedragen, maar niet ten opzichte van de Palestijnen in de gebieden die zij controleren.

Vanzelfsprekend doet haar proefschrift veel stof opwaaien. Als betrokken activiste mengt zij zich in het debat over de bezette gebieden via haar werk. Luister naar een interview met haar op radio 1.

Making of: documentary of the release of a Mexican prisoner

jocobo_joan
Foto: José Luis Hernández Barragán

So much is happening at our department, that we can’t keep track of it ourselves sometimes. Suddenly, Joan, a PhD student who is doing research on violence,  masculinity and substance abuse in Mexico, was gone to make a documentary about the release of a Mexican prisoner that she had been planning a long time. A report by Joan van Wijk. Lees verder

VU minder bleek dan UvA

moslimstudenten_en_thomas

Volgens sommigen staat de VU bekend als een saaie universiteit aan de periferie met een vaag christelijk imago, die bleek afsteekt tegen de kleurrijke UvA in het centrum. Maar schijn bedriegt! Volgens het Parool is die christelijke VU juist de ideale plek voor iedereen die komt om te studeren, en niet om ‘hip’te zijn. Dat betekent dat studenten van veel meer verschillende achtergronden zich er thuis voelen. Zo is er bijvoorbeeld een gebedsruimte voor moslims. Let op de mooie quotes van antropologie-student Thomas van der Molen.

Superstaatje Europa vs. Natie Nederland

Afbeelding: Mooste
foto: Moosterbroek

Gisteravond toen ik van de stembus naar huis liep voelde ik de bijzondere sensatie van gestemd te hebben, mijn stem te hebben uitgebracht, een ‘verworven recht’ zoals dat zo mooi heet, dat niet overal vanzelfsprekend is (zoals ook bleek uit de bijdrage van onze Irakese collega Lahay Hussain).

Mijn enthousiasme verdampte snel toen de eerste prognoses bekend werden. De opkomst tijdens de Europese verkiezingen is op zijn best magertjes te noemen en de uitslag op zijn minst treurig. De meeste Nederlanders hebben niet de moeite genomen om te gaan stemmen en een aanzienlijk deel van de mensen die wel zijn gegaan, hebben op een partij gestemd die juist helemaal niets moet hebben van Europa en de belangen van Nederland vóór alles stelt. Hoe kan het dat wij Europa (nog?) niet kunnen omarmen? Ik denk dat  antropologen, die bestuderen hoe mensen de wereld om hen heen begrijpen, daar zinnige dingen over kunnen zeggen.

Lees verder