door Lidewyde Berckmoes Het is lange tijd stil geweest rondom Burundi, in de Nederlandse kranten en ook op Standplaatswereld. De aanleiding van het doorbreken van deze stilte is helaas treurig. Zondagavond zijn er in een bar in Gatumba niet ver van de hoofdstad Bujumbura 36 mensen (laatste telling) vermoord.
Het nieuws bereikte me via Jean-Marie, één van de jongeren uit mijn onderzoek in Burundi. Zondagavond stuurde hij me een mailtje als antwoord op mijn vraag hoe het met hem ging: “Ik weet niet hoe ik het moet zeggen, zojuist ook, 2 uur geleden, ben ik mijn neef in Gatumba verloren, samen met meer dan 40 andere personen. De situatie is erg.”
“De regering houdt vol: Er is geen rebellenbeweging. Er is geen oorlog. Er komt geen onderhandelingstafel.”

De aanslag komt in een periode van ‘relatieve vrede’. Verkiezingen in 2005 markeerden het begin van een transitieperiode die het land uit een 12-jaar durende burgeroorlog moest trekken. Vorig jaar, in 2010, vonden verkiezingen plaats die de transitie naar een land in vrede verder moest bestendigen. De aanslag van afgelopen zondag laat op harde wijze zien dat dat idee te optimistisch was.
Het treurige nieuws van Jean-Marie’s neef van komt niet in een vacuüm van geweldloosheid. De doden van zondagavond mag je optellen bij een lange reeks slachtoffers die de afgelopen maanden zijn gevallen. Veelal slachtoffers van confrontaties tussen de partij aan de macht en een groep oppositieleden die erkenning zoeken om aan een onderhandelingstafel met de regering te schuiven. Ooggetuigenverhalen en mensenrechtenrapporten laten bijvoorbeeld zien dat in de periode na de verkiezingen de Burundese overheid steeds repressiever is gaan optreden. Politiek opposanten, leden van de voormalige rebellenbeweging FNL en mensenrechtenactivisten ondervinden intimidatie en worden met regelmaat uit de weg geruimd. Oppositiegroepen die de wapens hebben opgepakt, nemen wraak en doden leden van de partij aan de macht, de CNDD-FDD. De regering houdt echter vol: de doden die vallen zijn slachtoffers van bandieten. Er is geen rebellenbeweging. Er is geen oorlog. Er komt geen onderhandelingstafel.
Op de foto Gatumba: In het weekend trekken mensen uit Bujumbura vaak naar de barretjes gelegen aan de weg naar de grens met de DRC.