Categorie archief: De Lage Landen

Over de doden niets dan goeds: historici over het Nederlandse geweld in de vrijheidsoorlog van Indonesië

Balinezen geven zich over aan Nederlandse militairen, 1906. © Museum Bronbeek, via creative commons

Balinezen geven zich over aan Nederlandse militairen, 1906. © Museum Bronbeek, via creative commons

Door Freek Colombijn         De afgelopen maand is er in verschillende media een discussie gevoerd over het historische onderzoek naar het Nederlandse geweld in de vrijheidsoorlog van Indonesië. Aanleiding van de discussie was de publicatie van het boek De brandende kampongs van Generaal Spoor van Rémy Limpach (Amsterdam: Boom, 2016).

Tijdens de vrijheidsoorlog is door verschillende partijen veel geweld gebruikt. Limpach concentreert zich op het geweld gepleegd door het Nederlandse leger en concludeert dat het geweld structureel was, dat wil zeggen massaal en goedgekeurd of tenminste willens en wetens getolereerd, door de hoogste autoriteiten, opperbevelhebber Spoor. Tot het geweld behoorden o.a. het standrechtelijk executeren van gevangen genomen Indonesische strijders, het doden van burgers op de vlucht en het met mitrailleurvuur doorzeven van kampongs, waar zich niet allen strijders, maar ook burgers (waaronder kinderen) schuil hielden. Lees verder

Het mes op tafel

heilige-identiteitenDoor Thijl Sunier     Waait de harder wordende toon van het publieke en politieke debat over islam in Nederland nu ook over naar de wetenschap? Dat was de vraag die in de NRC gesteld werd naar aanleiding van de publicatie van Heilige Identiteiten van Machteld Zee. De journalisten vroegen een aantal islam wetenschappers in Nederland naar de toon van dat debat. Dit weer naar aanleiding van een interview in het AD met Zee over haar boek en haar proefschrift over sharia-rechtbanken in het Verenigd Koninkrijk. Heilige Identiteiten is een gepopulariseerde versie daarvan.

Het proefschrift gaat over een belangrijke kwestie die aandacht verdient, namelijk over de vraag hoe die rechtbanken functioneren en of er sprake is van huwelijksdwang. Ik ga hier niet haar boek bespreken. Ik heb daar geen ruimte voor, maar ik verwijs ook graag naar de uitstekende bespreking van zowel het proefschrift als de populaire bewerking ervan door Martijn de Koning op zijn blog Closer. Waar het mij om gaat is hoe de resultaten naar buiten komen, wat er blijft hangen en wat de onderzoekster eigenlijk wil. Lees verder

Nieuw leiderschap = andere organisatie? Niet-westerse vrouwen in internationale NGOs

Door Georgette Veerhuis  Al sinds de jaren 90 stellen kritische studies van ontwikkelingswerk een hardnekkig probleem aan de kaak. Iets dat diepgeworteld zit in de filosofie van ontwikkelingswerk zelf: de machtspositie van het heroïsche Westen. En dan gaat het vooral over de (ongevraagde) westerse ideeën over wat goed zou zijn voor de veronderstelde hulpbehoevenden, en hoe die aan hen worden opgelegd. Ontwikkelingswerk werkt op deze manier eerder ontwrichtend, en moet daarom anders.

Op dinsdag 8 maart 2016 was ik bij de dialoog Wanted: Global Voices in Female Leadership in Amsterdam, die met een frisse blik naar dit wat oudere probleem keek: met een specifieke ethno-gender lens. De dialoog was georganiseerd door WeWomen, LOVA en OneWorld Love. Het zou gaan over de moeite die niet-westerse vrouwen in de ontwikkelingssector hebben – net als alle vrouwen op internationaal niveau – om toegang te krijgen tot leiderschapsposities. Wederom een behoorlijk glazen plafond: blanke westerlingen zitten in de top. In deze machtshiërarchie staan niet-westerse vrouwen helemaal onderaan. Lees verder

Nog een fijne dag!

Goedemorgen meneer, ik heb hier een brochure voor u
met als titel “Komt er ooit een eind aan pijn en verdriet?”
Mag ik die aan u aanbieden?

Nee, dank u, mevrouw, doet u geen moeite.
Prima, meneer, nog een fijne dag!
U ook, mevrouw!

Wachttoren

Door Peter Versteeg      Handelaren in eeuwige waarheden – wie krijgt ze niet aan de deur? In tijden waarin boodschappen bij voorkeur digitaal gehaald worden, is het opvallend dat het huis-aan-huis evangeliseren nog lang niet verdwenen is. Nog steeds laten vooral de Jehovah’s Getuigen zich op deze manier gelden, bekend van hun Wachttoren en thematische boekjes waarop gelukzalige of ernstig kijkende mensen prijken. De Jehova’s Getuigen maken zich dan ook druk om het einde der tijden en hopen zoveel mogelijk mensen te redden van de ondergang voordat dat einde is aangebroken. Na het horen van de groet van deze vrouw ben ik echter niet meer zo zeker van de ernst van deze boodschap. Als ongelovigen gedoemd zijn om verloren te gaan, hoe prima kan dan mijn beleefde weigering zijn? Hoe fijn is mijn dag wanneer mocht blijken dat juist vandaag de laatste dag is, te laat om nog wroeging te krijgen en naar vergeving op zoek te gaan? Twee dingen vallen hier op: ten eerste, een relativerende houding ten aanzien van hun boodschap lijkt leden van eindtijdbewegingen niet vreemd te zijn. Het is alsof de Getuige een hoofdprijs wil uitreiken maar er genoegen mee neemt dat de potentiële winnaar in plaats van de prijs in ontvangst te nemen vrijwillig onder de tram loopt. Het nieuwe leven als bekeerling, de antwoorden op prangende levensvragen – het zijn opties geworden naast vele andere opties. Ten tweede, het taalgebruik van leden van eindtijdbewegingen voegt zich naar het dwingende onpersoonlijke lingo van de dienstverlenende mens die overal en iedereen een fijne dag toewenst. Dat relativeren en die taal hebben met elkaar te maken. Waar het eeuwig zielenheil een betrekkelijke voorkeur is geworden, daar heeft het ook geen zin meer om bijzondere woorden te gebruiken. Ook al ben ik inderdaad niet op zoek naar een religieuze waarheid, ik vind de relativering van die waarheid een verarming.

Peter Versteeg is universitair docent bij de afdeling Sociale en Culturele Antropologie van de Vrije Universiteit.

Op de markt in Leiden

23.04.15_Burgy_Korenbeurs-5261_PDoor Freek Colombijn            Met vijf scholieren van het Stedelijk Gymnasium deed ik onlangs een klein onderzoek op de woensdagmarkt van Leiden. Het was bedoeld als een kennismaking met antropologisch onderzoek, maar ondertussen hebben we ook een hoop interessante dingen over de markt gehoord. De centrale vraag was hoe verkopers, klanten en andere bezoekers de stedelijke ruimte gebruiken.
Lees verder

Oekraïne, nationalisme en (anti)democratie: stem niet op 6 april!

Stempas Thijl

Door Thijl Sunier             Op 6 april mogen we in een referendum stemmen over een associatieverdrag van de EU met Oekraïne. Ik ben een voorstander van dit associatie-verdrag, maar mijn advies luidt: ga niet stemmen. Gewoon thuisblijven op die dag. Geen aandacht aan besteden. Normaal zou ik als rechtgeaard democraat nooit oproepen je stem niet te gebruiken, maar in dit geval is dat de enige juiste actie. Nu het er naar uitziet dat de nee-stemmers in de meerderheid zijn, moeten we dus gewoon niet gaan stemmen. Als we met zijn allen geen aandacht besteden aan dit referendum dan zal de opkomst onder de 30% blijven en is het referendum ongeldig. Dat is feitelijk hetzelfde als vóór het associatieverdrag stemmen. Lees verder

Feminism – alive and kicking

Van Dolle Mina tot Twitterfeminist

Door Ina Keuper           
Op 8 maart was het weer Internationale Vrouwendag en werd ik blij van de vele activiteiten die in verband daarmee overal in Nederland en daarbuiten georganiseerd werden. Nadat ik ’s middags een bijeenkomst bijwoonde over leiderschap van vrouwen georganiseerd door We Women Foundation, LOVA en One World in een collegezaal van de Universiteit van Amsterdam was ik ’s avonds in de IJzaal van het Tolhuistuincomplex in Amsterdam noord. Hoewel ik al veel energie kreeg van de drie enthousiaste spreeksters en vele aanwezigen op de eerste bijeenkomst werd ik nog meer verrast door de positieve sfeer van de tweede bijeenkomst. Deze was georganiseerd door Atria, Kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis onder de noemer Van Dolle Mina naar Twitterfeminist. Was er bij de presentatie van Het F-boek door Atria vorig jaar maart nog discussie over de beladenheid van het woord FEMINISME (zie mijn blog vorig jaar), dit jaar was daar geen sprake van. Diverse spreeksters benadrukten dat ze zich zeer betrokken voelden bij het gedachtegoed en activisme van het hedendaagse feminisme. Dat maakt dat ik mij een blij mens voelde. Lees verder