Categorie archief: Identiteit & religie

The reality of race: fieldwork experiences from Ghana

Millicent, one of the staff members of the hostel where I stayed, and I.

By Marije Maliepaard     Recently my Colombian friend and I were talking about being white in a country like Ghana. I told him I had never been aware of my ‘whiteness’ until I got to Ghana. In reply he said “of course you weren’t aware, you are part of the majority in your country”.

We silently continued our walk along the main road in Accra as I pondered his comment. I broke the silence and said, “It’s not only me being part of the majority but I just don’t see it. I don’t recognize people as being black or white.” He firmly said: “That can’t be true, no one is colorblind! Do you see those people approaching us? You see they are a woman and a man, you also see if someone is black or white.” I thought about it and said: “I don’t register it all the time, when I see people I don’t consciously think that is a man or a woman, or that person is black or white.” He finally saw my point which made me happy because I was starting to think that maybe my views on this differ from the view of others. Lees verder

Nog een fijne dag!

Goedemorgen meneer, ik heb hier een brochure voor u
met als titel “Komt er ooit een eind aan pijn en verdriet?”
Mag ik die aan u aanbieden?

Nee, dank u, mevrouw, doet u geen moeite.
Prima, meneer, nog een fijne dag!
U ook, mevrouw!

Wachttoren

Door Peter Versteeg      Handelaren in eeuwige waarheden – wie krijgt ze niet aan de deur? In tijden waarin boodschappen bij voorkeur digitaal gehaald worden, is het opvallend dat het huis-aan-huis evangeliseren nog lang niet verdwenen is. Nog steeds laten vooral de Jehovah’s Getuigen zich op deze manier gelden, bekend van hun Wachttoren en thematische boekjes waarop gelukzalige of ernstig kijkende mensen prijken. De Jehova’s Getuigen maken zich dan ook druk om het einde der tijden en hopen zoveel mogelijk mensen te redden van de ondergang voordat dat einde is aangebroken. Na het horen van de groet van deze vrouw ben ik echter niet meer zo zeker van de ernst van deze boodschap. Als ongelovigen gedoemd zijn om verloren te gaan, hoe prima kan dan mijn beleefde weigering zijn? Hoe fijn is mijn dag wanneer mocht blijken dat juist vandaag de laatste dag is, te laat om nog wroeging te krijgen en naar vergeving op zoek te gaan? Twee dingen vallen hier op: ten eerste, een relativerende houding ten aanzien van hun boodschap lijkt leden van eindtijdbewegingen niet vreemd te zijn. Het is alsof de Getuige een hoofdprijs wil uitreiken maar er genoegen mee neemt dat de potentiële winnaar in plaats van de prijs in ontvangst te nemen vrijwillig onder de tram loopt. Het nieuwe leven als bekeerling, de antwoorden op prangende levensvragen – het zijn opties geworden naast vele andere opties. Ten tweede, het taalgebruik van leden van eindtijdbewegingen voegt zich naar het dwingende onpersoonlijke lingo van de dienstverlenende mens die overal en iedereen een fijne dag toewenst. Dat relativeren en die taal hebben met elkaar te maken. Waar het eeuwig zielenheil een betrekkelijke voorkeur is geworden, daar heeft het ook geen zin meer om bijzondere woorden te gebruiken. Ook al ben ik inderdaad niet op zoek naar een religieuze waarheid, ik vind de relativering van die waarheid een verarming.

Peter Versteeg is universitair docent bij de afdeling Sociale en Culturele Antropologie van de Vrije Universiteit.

Een beetje zonsverduistering

Door Freek Colombijn      Ik ben op veldwerk in Indonesië en op het moment dat ik dit schrijf praten veel mensen nog na over de totale zonsverduis-tering die vanochtend, 9 maart, plaatsvond. Ik herinner me al te goed de eclips die ik samen met mijn vader en jongste broer in 1999 in Noord Frankrijk zag. Misschien is ‘meemaakte’ een beter woord dan ‘zag’. Het fenomeen is magnifiek door het bijzondere licht, de flonkerende corona en het tot rust komen van de natuur. Als ik van tevoren van de eclips had geweten had ik mijn speciale brilletje uit 1999, dat ik nog steeds bewaar, zo mee kunnen nemen. Dan was ik ook doorgereisd naar het gebied met een totale verduistering, want waar ik nu zit, in Surabaya, is de zon ‘slechts’ voor 80% verduisterd. Lees verder

Tussentijd

Waarom vonden de Keulse aanrandingen juist op Oudejaarsavond plaats?
Een antropologisch antwoord.

KlokSpWDoor André Droogers       In alle culturen worden overgangen ritueel begeleid. Denk aan een bruiloft, bij ons van vrijgezel-lenfeest via de huwelijks-sluiting tot de huwelijksreis. De overgang gaat gepaard met afwijkend gedrag, zoals aparte kleding, maar soms ook moreel afwijkend, zoals bij het vrijgezellenfeest kan voorkomen.

Een ander voorbeeld is carnaval, als overgangsritueel naar de vastentijd. Daarbij wordt allerlei normaal gedrag omgekeerd. Deel van het spel is dat de burgemeester de sleutels van de stad overdraagt aan Prins Carnaval. Mannen verkleden zich als vrouw. Bij carnaval hoort de lichte suggestie dat afwijkingen van de normaal geldende moraal mogelijk zijn. In tussentijden staan de normale machts-verhoudingen en gewoonten even tussen haakjes. Lees verder

Are anthropologists getting sick of culture?

JacksonWhat

Image: Berghahn Books

By Matthias Teeuwen  Lately I have been captivated by what some call ‘existential anthropology’. It started when I found a book in the library aptly called: ‘What is Existential Anthropology?’ edited by Michael Jackson and Albert Piette.

Jackson and Piette lament the fact that the human being has nearly disappeared from academic writing in social and cultural anthropology. The human subject seems to have been replaced by abstract social concepts and cultural mechanisms in anthropological literature. In his contribution, Laurent Denizeau mentions an uneasy realisation that authors of literature often seem more capable to seize concrete human existence in their novels than authors of ethnographies. The essays expose a tendency amongst anthropologists ‘to reduce lived reality to culturally or socially constructed representations’ (Jackson and Piette, 2015:3). Lees verder

Keulen: een urban legend?

Keine Gewalt gegen Frauen

© APA/AFP/Roberto Pfeil

Door Peter Versteeg      Het nieuwe jaar was nog tamelijk vers toen verontrustend nieuws bekend werd. Met oudejaarsnacht zouden vele tientallen vrouwen op het Keulse stationsplein zijn beroofd en aangerand. Het aantal aangiften van aanranding is boven de 500 gestegen, waaronder twee maal verkrachting. Verschillende keren stond ik op het punt om hier iets over te schrijven, maar ik werd steeds weerhouden door de gevoeligheid rond het onderwerp. Lees verder

What war? Whose war?

Internal changes must come about. © Cindy Cornett Seigle, via creative commons.

By Thijl Sunier            The day after the attacks in Paris, the French President François Hollande declared war to Islamic State. In the Netherlands, Prime Minister Mark Rutte also declared that ‘we are now at war’. Not with Islam, he added.

What bewilders me is that these declarations suggest that we are only now dragged into a conflict we supposedly have no part in. Baffling and indeed cynical. The Taliban, al Qaeda and Islamic State are monsters that the West and Russia have co-created in a decades-long struggle for power, influence and resources. This war has already started a long time ago at the cost of many thousands of innocent victims primarily in the region itself and the West has been involved in this right from the beginning. Lees verder