Rennen voor Erdoǧan, Gülen of Atatürk? De politisering van de Istanbul Marathon 2016

istanbulcontestDoor Heleen van der Linden    

Sport verbindt. Toch? Ook als het aan de Nederlandse politiek ligt klopt dat cliché als een bus. “Sport ver-broedert, het schept een gevoel van saam-horigheid en zorgt voor ‘teamspirit’ en onder-ling respect.” Het bevordert niet alleen de gezondheid van mensen, maar ook participatie en sociale samenhang, aldus een citaat en parafrase uit een willekeurig lokaal PvdA-programma. De maatschappelijke ‘opbouwgedachte’ is niet ver te zoeken. Ook de KNVB, de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond, stelt in een onderzoek: “Voetbal is het grootste sociale netwerk van ons land. Het draagt bij aan de maatschappelijke thema’s vorming, gezondheid en verbinding.” Volgens sommige deskundigen heeft sport in de hedendaagse wereld zelfs de sociale functie van kerk of religie overgenomen.

Toch denken diverse sportsociologen (en ook anderen) in binnen- en buitenland daar anders over. In veel gevallen is dat wat mij betreft terecht. Sport neemt wellicht in bepaalde gevallen de functie van religie als ‘sociaal cement’ over, maar soms ook haar functie als ‘splijtzwam’. En vaak zijn grenzen tussen de domeinen sport en politiek zelfs totaal zoek. Zelf was ik getuige van de manier waarop de Istanbul Marathon ‘gekaapt’ werd door de politiek en op maatschappelijk niveau voor sommigen een polariserend evenement werd. Lees verder

Een ochtend in een favela

SANYO DIGITAL CAMERADoor Freek Colombijn    Nu het WK voetbal in vol bedrijf is en de wereld geobsedeerd kijkt, horen we weinig meer van protesten van binnen en buiten Brazilië over de (sociale) kosten van het toernooi. Hoeveel heeft de organisatie gekost, hoe had dat geld anders besteed kunnen worden, hoeveel favela’s zijn gesloopt om de steden een opgeruimder uiterlijk te geven?
Een deel van het Nederlands elftal bezocht enekele dagen geleden de favela Santa Marta. In 2012 had ik zelf een ochtend de gelegenheid om met twee collega’s en een lokale gids door deze favela in Rio de Janeiro te lopen. Santa Marta ligt op een van de heuvels in het achterland van het Copacabana strand. Schuin achter Santa Marta, op de hoogste top uit de omgeving staat het beroemde Cristo Redentor beeld. Christus lijkt beschermend zijn armen boven de wijk uit te spreiden. Michael Jackson heeft in de wijk de clip bij ‘They don’t care about us’ opgenomen en een grote muurschildering op straat herinnert aan hem. Lees verder

Observatie op Strand West 8 juli 2014 -Voetbal kijken in de Samba sfeer

door Rick de Vroede      Bij Strand West in Amsterdam wordt elke zoveelste zondag van de maand een Braziliaans feest gehouden. Om die reden zendt Strand West al gedurende het hele WK alle wedstrijden uit van Brazilië. Elke wedstrijd is er dan een groot contingent Braziliaanse supporters dat zich verzameld om op de twee schermen de wedstrijd te volgen onder het genot van een Caipirinha, een Guaraná of een gewoon Nederlands biertje. Op uitnodiging van Henno een Nederlandse man die getrouwd is met een Braziliaanse en dientengevolge trouwe supporter van Brazilië is geworden, ben ik hier op dinsdag 8 juli om de wedstrijd te kijken. Lees verder

The unhappy nations

Freek Colombijn 32 nations play in the World Cup 2014. The football matches create excitement (and feelings of irritation, or indifference) to the inhabitants of these nations. As only one team can become champion, supporters of 31 nations will be disappointed, but at least their favourite team took part in the tournament. Most nations do not even get that far and have lost during the qualifying rounds.

Take Indonesia. As I write this blog, it ranked 158 in the FIFA ranking of 209 nations. Actually Indonesia did not do badly at all during the qualifying round. It passed through the first two qualifying rounds of the Asian zone, but in the third round lost in a competition with three other teams. When the Timnas (tim nasional, or national team) did not stand a chance anymore and had to play Bahrain, which needed a 9-0 victory to keep their chances alive to go the next round, the Indonesian team suffered an astounding 10-0 defeat. The Indonesian goalkeeper was sent off in the third minute and Bahrain scored the first goal with the associated penalty. From there the score went regularly up till the desired 9-0 in the 82nd minute and 10-0 in extra time.

How could this happen? How could a nation with almost 250 million inhabitants lose from a country with 1 million citizens? Allegations of corruption were quickly made. Somewhat surprisingly the Indonesian media did not have doubts about any of the Indonesian players, but questioned the fairness of the Lebanese referee. Another reason put forward was the fact that professional football in Indonesia had split between a competition supported by the national football association, and a professional competition, of which the players were barred from playing for the national team. There were public calls to form a united timnas in the interest of the nation. Even Indonesian president Susilo Bambang Yudhoyono held a press a conference to give his view on the matter. Clearly the national prestige was at stake and in letters to the editor, ordinary people, who in no other way were involved than having Indonesian citizenship, expressed to feel humiliated.

It has not always been this way for Indonesia. In 1938 Indonesia (then still Netherlands East Indies) sent a team to the World Cup, played in France. It was on the eve of the Second World War, and only 15 teams participated instead of the planned 16, because of the recent annexation of Austria, one of the prospected participants, by Nazi Germany. The Indonesian team was beaten by 6-0 in the first round by Hungary. As at this World Cup the loser of each match was ousted, it was the only match ever played by an Indonesian team at a World Cup.

voetbal-dutch_east_indies_players_1938_2
Dutch East Indies players at the 1938 World cup

Despite the honourable defeat at the hands of the later runners-up, Hungary, it was a memorable match. The selection counted Javanese, Moluccan, Chinese and Dutch players, like Achmad Nawir, Isaak Pattiwael, Tan Mo Heng, and Henk Zomers. The Netherlands Indies team was thus a symbol of tolerance, overcoming ethnic differences. The Netherlands Indies team can be a source of inspiration of today’s national team. Timnas only stands a chance of making it to the World Cup if players stand united and overcome internal divisions.

 

 

NB. I owe many details to the Bachelor thesis of a Monash University student, Timothy Flickers, and Christian Tugnoli, ricercatore sportive from Bologna, Italy.

This blog was originally written for the Jakarta based Whiteboard Journal (www.whiteboardjournal.com) and with permission of the editors also published on Standplaatswereld.