Een conferentie als culturele uitwisseling

Door Freek Colombijn. Conferenties van antropologen gaan niet alleen over sociale processen, maar hebben natuurlijk ook een eigen sociale dynamiek. Van dit simpele gegeven werd ik me weer sterk bewust op een conferentie over een Zuidoost-Aziatisch onderwerp in Hanoi. De deelnemers kwamen grofweg uit drie landen of regio’s: Nederland, Australië en Zuidoost-Azië zelf. Deze mix zorgde voor kleine cultuurschokjes, zoals de opperste verbazing bij de gastheren toen de westerlingen op de laatste dag om een kan koffie vroegen voordat ze überhaupt aan de slag wilden gaan. De kan koffie kwam overigens binnen vijf minuten. De opening vond plaats op de …

Een conferentie als culturele uitwisseling Lees meer

Mental maps van een half verdwenen stad: Padang, Indonesië

Door Freek Colombijn Padang is een kuststad met bijna een miljoen inwoners, de hoofdstad van de provincie West Sumatra. In 1990 en 1991 woonde ik hier elf maanden voor een onderzoek naar het gebruik van de stedelijke ruimte. Een belangrijk concept bij dat onderzoek was mental map. Mensen navigeren door steden aan de hand van deze mental maps: kaarten die ze in hun hoofd hebben. Mental maps zijn geen ‘objectieve’ plattegronden, maar een voorstelling van de ruimte, met bepaalde punten of straten die voor de betrokkenen markant zijn. Bepaalde punten in deze mental maps hebben voor betrokkenen veel betekenis en …

Mental maps van een half verdwenen stad: Padang, Indonesië Lees meer

Voetbal is oorlog. En business. Ook in Indonesië

Door Freek Colombijn In Indonesië is het voetbal bijna altijd verbonden geweest met politieke en zakelijke belangen. Spelers werden al voor de oorlog betaald, lang voordat profvoetbal in Nederland werd toegestaan. Vaak bestonden meerdere voetbalbonden naast elkaar, die met met elkaar concurreerden om de beste spelers en clubs. Bonden spatten uiteen door interne conflicten en fuseerden later weer. De huidige bond, PSSI, werd nog in de koloniale tijd opgericht als een nationalistische tegenhanger van de toenmalige door Nederlanders gedomineerde landelijke voetbalbond. Nu moet de Indonesische Bond PSSI zelf de slag aangaan met een formidabele tegenstander.

Voetbal is oorlog. En business. Ook in Indonesië Lees meer

Met Philips een leefbare wereld

            Door Freek Colombijn Het Philips Center for Health and Well-being is een kleine afdeling binnen Philips, die strategische studies verricht. Het centrum krijgt input van twee denktanks. Eentje houdt zich bezig met de vergrijzing van de samenleving, de ander met de vraag hoe steden in de toekomst leefbaarder gemaakt kunnen worden. Voor de laatste ben ik tot mijn verrassing uitgenodigd. Een tiental bijeenkomsten staat gepland over een periode van twee jaar.

Met Philips een leefbare wereld Lees meer

Branding the anthropologist

Door Freek Colombijn Op 16 november organiseerde de afdeling Sociale en Culturele Antropologie van de VU haar jaarlijkse Antropologendag. In een van de sessies vertelde Anemoon van Dijk enthousiast over haar werk voor de Stichting Studenten Huisvesting Utrecht. Je denkt misschien: niet direct een werkplek waar je een antropoloog verwacht, maar niets is minder waar. In een omgeving waar vooral mensen met een technische achtergrond werken, heeft de antropologe een belangrijke bijdrage door te kijken naar wat bewoners zelf willen. Hoe moet een woning eruit zien zodat mensen zich er thuis kunnen voelen? Welke levensstijlen vind je terug onder de …

Branding the anthropologist Lees meer

De groei van Shanghai en de ecologie

Tekst en foto’s door Freek Colombijn In 1992 bezocht ik Shanghai. In 2010 keerde ik terug in een stad die deels onherkenbaar was geworden. Het bekendste landmark van de stad was twintig jaar geleden de Bund, de boulevard die de westoever van de Huangpu volgde. Langs de Bund stonden, en staan, trotse kantoren, die aan het begin van de twintigste eeuw waren opgetrokken door westerse firma’s die zich met steun van hun regeringen toegang tot China verschaft hadden. Aan de overkant van het water, het Pudong district, was geen noemenswaardige bebouwing.

De groei van Shanghai en de ecologie Lees meer

Colombijn publiceert “Under Construction” over de Indonesische dekolonisatie

Dinsdag 31 augustus presenteert Freek Colombijn zijn nieuwe boek Under Construction, een historisch-antropologische studie naar stedelijke ruimte en huisvesting tijdens de dekolonisatie in Indonesië. Een gesprek met deze docent antropologie aan de VU, over etniciteit en klasse in het koloniale Indonesië, het nooit ‘af’ zijn van steden (en onderzoek) en zijn speurtocht naar verborgen archieven.

Colombijn publiceert “Under Construction” over de Indonesische dekolonisatie Lees meer

Slumtoerisme in een Indonesische kampong

Door Freek Colombijn Een nieuwe vorm van toerisme is het slumtoerisme. In sommige steden is het mogelijk arme wijken in te gaan onder leiding van een lokale gids. De toerist krijgt het gevoel een authentieke ervaring rijker te worden (“echte armoede”!) en tegelijk biedt de groep het veilige gevoel waar de toerist zich aan vastklampt. Een van de grootste favela’s van Rio de Janeiro, Rocinha, is door de stad aangewezen als een toeristische attractie en trekt 3000 bezoekers per maand. In Zuid Afrika hopen townships op toeristen die de tijd tussen twee voetbalwedstrijden op het WK moeten vullen. 

Slumtoerisme in een Indonesische kampong Lees meer

Ontdekkingsreiziger in Seoul

 Door Freek Colombijn Een mens wordt zich pas goed bewust van cultuur als zij of hij geplaatst wordt in een omgeving waar de cultuur niet vertrouwd is. Ik merkte dit zelf weer eens toen ik een paar dagen in Seoul was voor een conferentie. Ik moest op de conferentie een paper presenteren over de manier waarop Nederlanders over Indonesië geschreven hebben, van de eerste kennismaking tot heden. Mijn kennismaking met Seoul en de Zuid-Koreaanse cultuur gaf me meer begrip voor de Nederlandse ontdekkingsreizigers naar Indonesië. Een van de schepelingen die met de eerste Nederlandse vloot in 1596 Indonesië bereikten, Willem …

Ontdekkingsreiziger in Seoul Lees meer

Als het water aan de lippen komt

In december is in Kopenhagen de beslissende klimaatconferentie, al getypeerd als ‘de grote finale van de aarde’. In dit stuk, dat verschijnt in het VU tijdschrift Essay 16-2, laat antropoloog Freek Colombijn zien dat de klimaatverandering juist voor arme mensen in de grote steden aan de kust een enorme bedreiging vormt. Als het water je tot aan de lippen staat, is de kleinste rimpeling voldoende om je te laten verdrinken. De Amerikaanse antropoloog James Scott gebruikte dit beeld om uit te leggen waarom veel boeren in het Zuiden risico’s mijden: een kleine verstoring van de normale gang van zaken kan hun fataal worden. …

Als het water aan de lippen komt Lees meer