Aesthetics or Ethnography? Notes on the Amsterdam Anthropology Lecture Series (AALS)

DSCF1438
Photography by Omar, one of Termeer’s respondents

By Matthias Teeuwen            When one thinks of a Muslim artist in the Netherlands one naturally thinks of someone who, with his or her art, tries to address issues of integration, tensions between Islam and secularism or the clash between Islamic and western society. Because that is what art by Muslims in the Netherlands is supposed to be about. Right?

In last week’s AALS lecture Dr. Bregje Termeer came to talk to us about her dissertation research on artistic strategies of young Muslim artists living in the Netherlands. What she discovered was that these artists did not subscribe to the definition of what art by Muslims is supposed to be. These artists were, as Termeer called it, ‘disengaging culturalism’.

Lees verder

Zomaar een ochtend in het veld; een verslag uit Indonesië

SPWFreekfoto
Reclame voor Citraland

Door Freek Colombijn     Een risico van antropologisch veldwerk is dat we soms vergeten hoe sterk we gebonden zijn aan onze eigen ervaringen. We doen intensief onderzoek onder een beperkte groep mensen of in een beperkt gebied en moeten niet te snel op grond daarvan generalisaties maken voor een groter geheel. Aan deze wijsheid werd ik onlangs weer eens herinnerd.

Ik doe al jaren onderzoek naar afval en andere milieuproblemen in Surabaya, de tweede stad van Indonesië met bijna 3 miljoen inwoners. Hoewel ik door een ruim gebied rondtrek, beweeg ik me toch voornamelijk in het oudere deel van de stad. Hoezeer dat deel mijn beeld heeft bepaald, werd ik me weer eens bewust toen ik een paar dagen geleden met de auto de stad verliet. Mijn bestemming was een NGO, waarvan het hoofd me veel zou kunnen vertellen over de vervuiling van de Brantas rivier, die door Surabaya loopt. Ik sprak met hem af op zijn kantoor in Gresik, een plaats die deel uitmaakt van de agglomeratie Surabaya, waar hij een educatief programma voor een schoolklas zou verzorgen. Als deze les afgelopen was, kon ik hem spreken.

Lees verder

A Journey to Experience: Tanzania-Kenya-Uganda

artikel-reis-ottlaBy Ottla Lange      In my first week of studying cultural Anthropology I had been told to write down everything I observe, when in a new or semi-new environment, within the first twenty-four hours. After this short period of time a person starts to become blind for the things that used to catch their eye. Now after travelling through East-Africa for two weeks – to visit the countries where my father, who died in the airplane crash of MH17, had spent most of his time working as an aids researcher – I can say that this could not be more true. Lees verder

Over rankings en aanvangssalarissen: antropologie in het nieuws

backpackerDoor Freek Colombijn     Ruim een week geleden vertelde ik op een voorlichtingsdag dat de opleiding culturele antropologie en ontwikkelingssociologie aan de VU al jarenlang door de Keuzegids Hoger Onderwijs en de Elsevier als de beste Bachelor in Antropologie van Nederland worden uitgeroepen. Deze week kwamen nieuwe resultaten van de Keuzegids Hoger Onderwijs naar buiten en zijn wij van de eerste plaats gevallen. Gelukkig had ik op de voorlichtingsdag al nadrukkelijk verklaard dat aan deze ranglijsten om een aantal redenen niet al te veel waarde moet worden gehecht, dat alle opleidingen in Nederland gewoon goed zijn en dat iemand die antropologie wil studeren, maar niet weet waar hij of zij dat wil doen, meer moet afgaan op sfeer en inhoud van het programma, dan op zo’n ranking. (De VU is persoonlijk en kleinschalig, heeft veel aandacht voor de toepassing van antropologie in de samenleving en heeft veel keuzeruimte, o.a. om een heel semester stage te lopen.) We relativeerden dan ook de waarde van zulke ranglijsten al eerder op Standplaats Wereld. Echter, de keuzegids Hoger Onderwijs kwam ook met cijfers waar ik me wél zorgen om maak. Lees verder

Down to Earth: Over zingeving en andere problemen

te-gast-down-to-earth1-0-0-760-500-660x380
Still uit de documentaire ‘Down to Earth’

Door Peter Versteeg      Het idee dat inheemse volken een wijsheid en spiritualiteit kennen die ‘wij in het westen’ al lang geleden zijn kwijtgeraakt, is een populaire gedachte in het circuit van alternatieve spiritualiteit, waar reikhalzend wordt uitgekeken naar mogelijkheden om inspiratie en ‘verbinding’ te vinden. De recente documentaire Down to Earth, die momenteel op veel plaatsen in Nederland te zien is, is daar een voorbeeld van. Spirituele glossy Happinez nam als eerste de film op sleeptouw met speciale vertoningen. Met Down to Earth willen de makers expliciet een boodschap uitzenden. Lees verder

Racialisering van moslims schaadt onderzoek en debat

SpWRacisme

Door Ton Salman en Peter Versteeg     Op de Volkskrant-pagina’s speelde recentelijk een interessante en antropologisch belangrijke discussie. Op 7 mei poneerde oud-collega Martijn de Koning de stelling dat de huidige maatschappelijke kritiek op de islam het karakter van een ras-onderscheid krijgt. Ook al wordt de ‘buitenstaander’ niet vanzelfsprekend als ras gezien, zij wordt wel op deze manier benaderd: “als een herkenbare groep, die specifieke, onveranderlijke en natuurlijke eigenschappen wordt toegedicht en die als inferieur geldt”. Lees verder

Woordwaarde. De keuze van woorden en de beeldvorming over moslims in Nederland

islamophobia
CMO

Door Aalt Smienk            Waarom lezen en horen we in media vaak ‘moslimterrorisme’ en minder vaak islamterrorisme’ of ‘terroristische moslims’. En wat betekent deze keuze van de zendende partijen voor het debat over de positie van moslims in de Nederlandse samenleving? Aalt Smienk, promovendus verbonden aan de afdeling Sociale en Culturele Antropologie, doet onderzoek naar de beeldvorming over minderheidsgroepen in de Nederlandse pers. Lees verder