Anthropology and religion at the Vrije Universiteit – a short history

By Matthias Teeuwen The Vrije Universiteit originally had a strong confessional commitment to the Reformed Churches in the Netherlands and I have always wondered how anthropology meshed with this confessional background. I wondered particularly at the tensions inherent to  missionary work and anthropology. It turns out this confessional background has given anthropology at the Vrije Universiteit a history that is quite distinct from other anthropology departments in the Netherlands. Anthropology in the Netherlands, or at least its constitutive parts, can be traced back to the 1770s according to historian Han Vermeulen. In the nineteenth century there was an academic discipline …

Lees meer

The discomfort surrounding talks on historic and present-day racism in class

Image from a Dutch high school history book. Photo by author. By Sientje Trip When browsing through one of the history books of the high school I researched I came across some paragraphs on the Dutch colonial and concomitant slavery history, on the VOC and the WIC. It describes the so called triangle trade between Europe, Africa and The Americas and the way enslaved Africans were fitted with as many as possible in big ships with Dutch flags. Later on in my fieldwork, I asked one of the teachers at the high school if this slavery history can be hard …

Lees meer
copyright Yatou Sallah

Photo Essay: Finding a place for historical nostalgia in Postcolonial Anthropology

by Yatou Sallah I have long been intrigued by the anthropological framing of Africans in the context of postcolonialism. As scholars and theorists in the field attempt to uncover the remnants of the horrendous control and exploitation of beings, bodies and resources, they paint communities in the Global South as figures who are and ought to be making their way out from underneath the heavy rubble of colonialism. Studying Anthropology at the VU and reading texts by Ferguson, Fanon, Chakrabarty, and those alike, students are taught to see through the narrative that the structures of colonialism have been dismantled. Instead …

Lees meer

In the meantime on the other side of the world…

By Marina de Regt     While we were all busy watching the US elections in the first week of November, an armed conflict broke out on the other side of the world, in the already turbulent and instable Horn of Africa. Ethiopian Prime Minister Abiy Ahmed, who won the Nobel Peace Prize in 2019 for his efforts to bring about peace between the almost 20-year stalemate between Ethiopia and Eritrea, ordered a military offensive in response to an attack launched by the TPLF (the Tigray People’s Liberation Front) on the national defence force. It resulted in hundreds of deaths amongst whom …

Lees meer

Is kennis van de Nederlandse antropologische traditie nog wel relevant voor hedendaagse antropologen?

VINCENT DE ROOIJ Historici verdedigen de relevantie van hun discipline vaak door te beweren dat kennis van het verleden nodig is om het heden te begrijpen en beter te doen in de toekomst. In die zin is het belangrijk dat elke academische discipline kritisch kijkt naar hoe haar dogma’s, institutionele organisatie, en vooral ook haar onderzoekskeuzes hun oorsprong hebben in het denken en doen van eerdere generaties. Matthias Teeuwen uit daarom terecht zijn zorg dat de antropologiebeoefening in Nederland lijkt te lijden aan een opvallende vorm van geheugenverlies: “Het lijkt erop dat het huidige [antropologische] collectieve geheugen vooral wordt bevolkt …

Lees meer

Naar een antropologie van Nederland

DOOR TOON VAN MEIJL De vraag naar de staat van de Nederlandse antropologie en eventuele veranderingen die zich daarin hebben voltrokken is interessant. In het buitenland wordt mij die vraag regelmatig gesteld, maar dan moet ik een helder antwoord helaas schuldig blijven. Inderdaad, ik denk niet dat de antropologie in Nederland kan worden gerubriceerd onder een label dat de nationale identiteit ervan zou kenschetsen. Maar waarom eigenlijk niet? En is dat erg? En was er in het verleden wel sprake van een Nederlandse antropologie, zoals Matthias Teeuwen verondersteld? De antropologie is altijd een marginaal vakgebied geweest. Het is nu moeilijk …

Lees meer

Waar is de Nederlandse antropologie heen?

DOOR MATTHIAS TEEUWEN Vergeleken met de heftige discussies over de staat van de Nederlandse antropologie die in de jaren ’80 gevoerd werden is het de afgelopen 20 jaar opmerkelijk stil gebleven rond dit onderwerp. In de jaren ‘80 verschenen er onder andere een themanummer van Antropologische verkenningen over de historische ontwikkelingen in de Nederlandse antropologie en een kritisch stuk van Blok en Boissevain die betoogden dat de Nederlandse antropologie overwegend descriptief is en doordringende analyses ontbeerde. Maar afgezien van een bundel artikelen uit 2002 is er sindsdien nagenoeg niks gepubliceerd over antropologie in Nederland. Het lijkt alsof de aandacht voor …

Lees meer

ANZAC Parade in Adelaide: a tough nationalist monument with soft edges

BY FREEK COLOMBIJN More than two decades ago I published an article on the urban symbolism of Canberra, the national capital of Australia. When Australian states federated to become an independent state in 1901, it was a nation in search of a national identity. The exploits of Australian troops in the First World War, and in particular the ill-fated landing at Gallipoli in the Bosporus, formed a source of inspiration and the result is that monuments that commemorate the ANZAC (Australian and New Zealand Army Corps) loom large in the formation of Australian national identity. The martial imaginary was reinforced …

Lees meer
Schilderij van Thomas Matulesia (Pattimura) en medestrijders in het Museum Siwalima, Ambon (Indonesië). Foto uit collectie Moluks Historisch Museum, Den Haag.

Pattimura dag en een complexe Molukse loyaliteit

Door Fridus Steylen. April en juni zijn hoogtijmaanden voor aandacht voor de geschiedenis van Molukkers in Nederland. Op 25 april wordt de proclamatie van de Republik Maluku Selatan, de vrije Zuid-Molukse republiek, in 1950 gevierd. Op 11 juni 1977 werd de gekaapte trein in De Punt gewelddadig ontzet, waarbij zes kapers en twee gegijzelden omkwamen. Publiciteit is gegarandeerd, zeker als er nog meer gebeurt. Zo was er dit jaar als een opwarmertje begin april protest tegen de mogelijke komst van een niet-Molukse huurder in de Molukse wijk in Heer/Maastricht. De RMS-viering in Apeldoorn kreeg extra publiciteit omdat theater Orpheus de …

Lees meer

Storm over beelden

  Door Thijl Sunier Er is iets raars aan de hand met de discussie over historische standbeelden, de ‘vaderlandse geschiedenis’ en de ‘nationale identiteit’. Even de feiten op een rijtje. In september vorig jaar was een beeldje van de naamgever van het Mauritshuis (dat naast het torentje van de premier staat) bij de ingang van het museum weggehaald. Deze naamgever, Johan Maurits van Nassau-Siegen (1604-1679), was in de zeventiende eeuw gouverneur van de Nederlandse kolonie in Brazilië en slavenhandelaar. Dat was niemand opgevallen, totdat het een onderwerp op sociale media werd afgelopen januari. 

Lees meer