Antropologie in bedrijf

riks-blog

Door Riks Noorman    Recent werd ik  geïnterviewd door de Telegraaf voor een stuk waarin antropologie, naast andere studies, werd afgeschilderd als een “opleiding tot hongerloon”. Met deze kwalificatie was ik het volstrekt oneens en mijn reactie op de journalist was dat ik “het tegendeel zou willen bewijzen”. Antropologische kennis, m.n. de toegevoegde waarde van de discipline voor bedrijven, wordt volgens mij zwaar onderschat. Lees verder

Antropologie in de praktijk: aan het werk

zambian-deaf-association
Foto door Mariska van Zanten

Door Mariska van Zanten       Naar aanleiding van de blog van Freek Colom-bijn, reflecteer ik, als “pas” afgestudeerde antropoloog in deze blog op de eerste baan direct na mijn afstuderen. In 2014 mocht ik mij gelukkig prijzen dat ik meteen werk vond bij een Nederlandse NGO. Ook omdat al in 2014 verondersteld werd dat je als antropoloog niet snel een passende, leuke of hoog betaalde baan zou kunnen vinden, greep ik deze kans met beide handen aan. Want de baan leek mij fantastisch en het salaris vond ik prima. Ik startte bij een NGO die zich richt op kennisuitwisseling tussen professionals op het gebied van mensen met communicatieve beperkingen. Lees verder

Over rankings en aanvangssalarissen: antropologie in het nieuws

backpackerDoor Freek Colombijn     Ruim een week geleden vertelde ik op een voorlichtingsdag dat de opleiding culturele antropologie en ontwikkelingssociologie aan de VU al jarenlang door de Keuzegids Hoger Onderwijs en de Elsevier als de beste Bachelor in Antropologie van Nederland worden uitgeroepen. Deze week kwamen nieuwe resultaten van de Keuzegids Hoger Onderwijs naar buiten en zijn wij van de eerste plaats gevallen. Gelukkig had ik op de voorlichtingsdag al nadrukkelijk verklaard dat aan deze ranglijsten om een aantal redenen niet al te veel waarde moet worden gehecht, dat alle opleidingen in Nederland gewoon goed zijn en dat iemand die antropologie wil studeren, maar niet weet waar hij of zij dat wil doen, meer moet afgaan op sfeer en inhoud van het programma, dan op zo’n ranking. (De VU is persoonlijk en kleinschalig, heeft veel aandacht voor de toepassing van antropologie in de samenleving en heeft veel keuzeruimte, o.a. om een heel semester stage te lopen.) We relativeerden dan ook de waarde van zulke ranglijsten al eerder op Standplaats Wereld. Echter, de keuzegids Hoger Onderwijs kwam ook met cijfers waar ik me wél zorgen om maak. Lees verder

How to keep in touch with anthropology

Annual Day of Anthropology, 20 May 2016
Annual Day of Anthropology, 20 May 2016

By Ina Keuper  For many students the last week of their studies at the anthropology department of Vrije Universiteit Amsterdam (VU) has ended today, for Bachelor’s students as well as Master’s. They have worked hard on finishing their final assignment, a thesis with which they prove their proficiency in writing an academic text within the time and word count set for it. The Master’s students presented the drafts of their thesis on the Master’s Festival of last week’s Tuesday, June 14th, while the Bachelor’s did so on the Bachelor’s Festival of Thursday June 16th. Lees verder

Onverwachts bezoek: aangename verrassingen tijdens het veldwerk

Door Mariska van Zanten            Met haar dochter van zes jaar oud bezocht moeder S. het Early Assesment Center in Nairobi. Ze wilde doorverwezen worden naar een goede school voor haar slechthorende dochter. De dag dat moeder S. daar langskwam was ik aan het participerend observeren en ik hoopte zo een goed beeld te krijgen van de geboden hulp aan ouders van dove en slechthorende kinderen. Ook was ik op zoek naar ouders die ik mocht interviewen en thuis bezoeken. Ik wilde de ervaringen van deze ouders in Kenia onderzoeken. Ik zou ouders onder andere een voorlichtingsfilm laten zien om data te verzamelen terwijl ik tegelijkertijd de impact van deze film onderzocht. Lees verder

Wat is antropologie eigenlijk?

150831 wat is antropologie- presentatie thesis VU
De auteur tijdens een presentatie

Door Mariska van Zanten    Toen ik een paar jaar geleden informatie in handen kreeg over de studie Sociale en Culturele Antropologie (SCA) wist ik meteen: dat is het! Uitleggen kon ik het niet, maar het paste bij mij. Het voelde als een leuke jurk of schoenen die je aantrekt en meteen weet: die moet ik kopen, die staan mijn goed. Ik heb dan ook met veel plezier twee jaar aan de VU SCA gestudeerd. Tijdens de studie bespraken we regelmatig de vraag: “Wat is antropologie?”. Niemand had er een kort en/of eenduidig antwoord op. Inmiddels ben ik afgestudeerd antropoloog, mét een baan! Heb ik het antwoord nu gevonden? Lees verder

Antropologie: een kansloze discipline? (2)

Griekenland
Griekse burgers in discussie met elkaar.

Door Herbert Ploegman. Meer dan drie jaar geleden schreef ik een blog op Standplaats Wereld met bovenstaande titel. Ik was net afgestudeerd, en werkzoekend. Dat viel tegen, en in het stuk reflecteerde ik op mijn kansen op de arbeidsmarkt. Het leverde een aantal interessante, bemoedigende en blikverruimende reacties op. Maar het leverde ook wrijving op doordat uitgerekend een titel als dit het meestbezochte stuk[1] op Standplaats Wereld was. Het leek me daarom tijd voor een herijking; één onder dezelfde vragende titel. Tenslotte bracht deze titel iets teweeg – hoe ongemakkelijk ik hem nu ook vind. Ik neem jullie graag mee.

De reis gaat naar Athene, de stad die door velen momenteel nauwlettend in de gaten wordt gehouden. Na jaren van zich voortslepende processen komt hier iets tot een climax. Wat dat iets precies is, daarover verschillen de meningen. Sommigen zeggen dat het een dwarse links-populistische regering is die de zaak heeft verknald, terwijl anderen zeggen dat hier het hele Europese project of het kapitalistische systeem als geheel op knappen staat. Lees verder

Op zoek naar mijn droombaan

Fotograaf: Nicola
Bron: National Geographic. Fotograaf: Nicola.

Door Vivian Mac Gillavry.  Vandaag reis ik af naar het kantoor van National Geographic. Anders dan de meeste reizen die de redacteuren van National Geographic zelf maken, brengt deze reis me van metrostation Weesperplein naar de Spaklerweg in Amsterdam.

Voor mijn studie antropologie heb ik de opdracht gekregen op zoek te gaan naar de ideale baan en de persoon die deze baan heeft te interviewen. Vaak wordt antropologie gezien als een vage studie waarbij de opmerking ‘oh, je wordt dus opgeleid tot werkloze?’ hoort. Gelukkig blijkt dit in de praktijk wel mee te vallen. De opleiding is wel breed georiënteerd. Wat wil je later zelf doen? Welke stappen moet je nemen om daar te komen? Gedwongen daar kritisch over na te denken, kwam ik al snel uit bij National Geographic.
Wanneer ik aankom op de derde verdieping van de uitgeverij, valt op dat er veel meisjes rondlopen met rode lippen en hoge hakken. Nou ging ik niet bepaald uit van afritsbroek- en wandelschoendragende mensen, maar zo veel modieuze meisjes had ik bij Traveler niet verwacht. Mijn verwarring blijkt terecht, de meisjes horen bij Glamour die samen met National Geographic, Quest, Vogue en Holland Herald de derde verdieping delen. Lees verder

Hoe overleef ik een geprezen masterthesis?

moos75_n

Door Moos Pozzo. Voor mijn masterscriptie Culturele Antropologie draaide ik afgelopen jaar een paar maanden mee in het dagelijkse leven van jonge asielzoekers in Nederland. Ik kwam onder meer tot de conclusie dat voor de jongeren participatie, of ‘actief blijven’ zoals zij het uit drukken, een basisbehoefte is om zich staande te houden in dagelijks zeer onzekere omstandigheden. Ze zien zich echter gedwongen tot passiviteit en voelen zich gemarginaliseerd en uitgesloten. Het Nederlandse ontmoedigingsbeleid lijkt er voor te zorgen dat veel jonge asielzoekers juist meer verlangen naar een verblijfsvergunning. Zij zien een vergunning  namelijk als enige mogelijkheid om nuttige activiteiten te ontplooien.

Er is nog veel werk te verzetten voordat het recht op participatie (artikel 12 van het VN-Kinderrechtenverdrag) en het recht op recreatie (artikel 31 van het VN-Kinderrechtenverdrag) gerealiseerd zijn voor kinderen op asielzoekerscentra. Tegelijkertijd zijn de jongeren zeer sceptisch over het hebben van rechten. Ze zijn gericht op hun toekomst en zien een mogelijke positieve uitkomst van hun asielprocedure als ‘een kwestie van geluk’. Lees verder

Why the world needs anthropologists: Report of a symposium

By Ina Keuper.  This blogpost  is based  on the reports of Dominique Steinebach, Sophie van der Heiden, Tessa Dierks, Dorenda ten Hoopen, Kirsten Muijden, Gaya Nikolsky, and Marit Timmerman. They are students of a first year seminar that provides training in writing anthropological texts, part of the Bachelor’s programme in Cultural Anthropology and Development Sociology at VU University Amsterdam. Ina Keuper is one of the teachers of this seminar.

Why the world needs anthropologists

“The world needs anthropologists!” This statement provided the starting point of a symposium held in Amsterdam on November 29, 2013,  about the relevance of anthropological knowledge and skills in the world outside academia. The seminar was organized by the Social and Cultural Anthropology  department of VU University, Amsterdam, in cooperation with the EASA Applied Anthropology network,  the University of Ljubljana, the Dutch Anthropologists Organization (ABV), and the Institute for Innovation and Development of the University of Ljubljana, Slovenia. The ‘Soeterijn zaal ’ of the ‘Tropenmuseum’,  part of the ‘Royal Tropical Institute‘, provided the venue for this international gathering. Three anthropologists in heart and soul gave passionate talks about their work in the world of big corporations and organisations. The symposium was completed with a panel session followed by a discussion which ended in a heated debate about ethics. The meeting concluded with a clear statement that the world does not just need anthropologists; the world needs anthropological thinking to be applied.

Lees verder

Mevrouw de Burgemeester, Mijnheer de Kiezer!

 

SpW foto Emine Igdidoor Emine Igdi    Cizre (Koerdische naam Cizîra Botan) is een stad in de provincie Şırnak (Turkije). Tot de jaren 90 van de vorige eeuw was de stad nogal traditioneel ingericht en door de mannen gedomineerd. De vrouwen uit de stad droegen een soort burqa (çarşef/ çarik) die meer een traditionele betekenis had dan een religieuze. De genderrollen waren helder: vrouwen binnen, mannen buiten. In de publieke sfeer was er bijna geen ruimte voor gezamenlijke activiteiten van mannen en vrouwen. Vanaf de jaren 90 van de vorige eeuw is het gezicht van Cizîra Botan echter geleidelijk veranderd. Er vonden onder de leiding van de Partiya Karkerén Kurdistan (de PKK) demonstraties plaats om meer rechten op te eisen voor de Koerden.

Tijdens die demonstraties deden zowel mannen en vrouwen mee. Dat was tot die tijd niet gebruikelijk. Hiermee hebben de vrouwen – onder aanmoediging van de guerrillabeweging – hun ruimte opgeëist in de publieke sfeer. Vele vrouwen namen deel aan de beweging en dat zorgde voor een prestigieuze positie voor de vrouwen. Daarnaast werden in de omgeving van Cizîra Botan sommige Koerdische dorpen door het Turkse leger platgebrand of gebombardeerd, waardoor de nomadische bevolking en de dorpelingen hun toevlucht zochten in Cizîra Botan. Zij waren gewend dat de vrouwen een vrije rol hadden buiten het huis. Voor deze vrouwen was het dan ook niet vreemd in de stad samen met de mannen deel te nemen aan de demonstraties. Lees verder

Waarom de Wereld Antropologen Nodig Heeft

Door Laura van Deventer

1231644_10151585536891681_1405407759_n

En, studeer je nog steeds Antropologie?’, dit is de vraag die mij vroeger regelmatig op een verjaardag of familiebijeenkomst gesteld werd. Wanneer ik bevestigend antwoordde was de reactie: ‘Ja, het is wel léuk, maar ga toch iets nuttigs studeren! Hier kun je toch niets mee?’ Hieronder zal ik uitleggen, waarom antropologie niet alleen leuk, maar óók ontzettend nuttig is, en dat je er erg veel mee kunt. Mijn overtuiging is: De wereld heeft antropologen nodig! Hieronder leg ik uit waarom.

Wat is antropologie?

In 1928 gaf Margaret Mead, de bekendste antropologe van de 20e eeuw , de volgende definitie van

een antropoloog: ‘the student of man in all his most diverse social settings’ (Mead 1928: 11). Als antropoloog heb je een fascinatie voor de verschillen tussen groepen mensen in wijze van leven, denken, handelen en betekenis geven aan voorwerpen (bijvoorbeeld een ring), gebeurtenissen (bijvoorbeeld de intocht van Sinterklaas), handelingen (bijv. een kaarsje branden in de kathedraal). Dit betrekt zich op de sociale en culturele aspecten van het leven van mensen. Binnen antropologie staat daarin de mens centraal: hoe gaat hij/zij om met de omgeving, de (on)geschreven regels die gelden in zijn/haar samenleving, de situatie of veranderingen in de politieke, economische of sociale omstandigheden? Maar ook: welke bijdrage leveren zij hier zelf aan? Als antropoloog kun je je dus heel breed oriënteren, van economie tot rituelen, zolang de ervaring en plaats van de groep mensen erin maar centraal staat. Gewoonlijk wordt dit wel beperkt door een specifieke vraag. Bijvoorbeeld: wat is de rol van bier in het leven van zakenmannen in Hong Kong (handige data voor Heineken)? Wat betekenen vooroordelen over mensen uit de Kaukasus voor het dagelijks leven van Tsjetsjenen in Moskou (belangrijke info voor mensenrechtenorganisaties)? Hoe geven Marokkaanse moeders met gehandicapte kinderen betekenis aan de situatie van hun zieke kind (cruciaal voor de interactie met zorginstellingen)?

Je bent in je werk dus gericht op de mensen waar je onderzoek om draait, alleen zij kunnen jou de informatie geven waar je naar op zoek bent.

De wijze van onderzoek doen is uniek: antropologen krijgen door persoonlijk contact te leggen, veel vragen te stellen, te observeren en tijd door te brengen een zo goed mogelijk beeld van en begrip voor de mensen. Als je niet luistert, kom je niets te weten. Als je haast hebt, ook niet. Antropologen worden getraind zich aan te passen in een vreemde omgeving, gesprekken aan te gaan met sleutelpersonen en respect en begrip te tonen voor een hem/haar vreemd zijnde levenswijze. Wat wordt er gezegd, wat niet, en wat wordt tussen de regels door gecommuniceerd? Klopt wat je ziet met wat je verteld wordt?

Een antropoloog weet dat er verschillende manieren zijn om belangen te vertegenwoordigen, met conflicten om te gaan, verandering door te voeren – en onderzoekt dat van binnenuit. Je moet dan wel genuanceerd denken en je uitdrukken. Idealiter delen antropologen hun kennis met anderen, wat hopelijk kan leiden tot meer en beter begrip en contact tussen groepen mensen die (erg) van elkaar verschillen. Dat kan tijd schelen, geld, soms mensenlevens.

 Waarom is dit nuttig?

´In an ideal world, everybody would take a few courses in anthropology´ zegt Eriksen, een antropoloog met visie voor de rol van dit vakgebied in een samenleving.We leven niet in een ideale wereld, en daarom is het belangrijk dat antropologen hun kennis en kunnen op onderzoeksgebied en in andere beroepen breed inzetten. Sterker nog, het is nódig dat er antropologen op de arbeidsmarkt zijn, want de bovengenoemde vaardigheden zijn uiterst waardevol voor bedrijven en organisaties! In onze wereld komen bevolkingsgroepen voortdurend in contact met verschillende talen, leefwijze, overtuigingen en andere voorstelling van wat ‘normaal’ is. Wat gebeurt er dan? Ik hoef maar ‘Zwarte Piet’ te zeggen, en u begrijpt wat ik bedoel.

Ik werk zelf als docent op een middelbare school. In elke klas zitten leerlingen met ten minste 5 verschillende etnische achtergronden. Alles wat ik bij Antropologie geleerd heb, zet ik nu in om goed onderwijs te geven aan deze kinderen. Luisteren, kijken, vragen stellen. Pas als een kind zich gezien voelt, leert het echt.

Ook een bedrijf dat hun doelgroep of interne werksituatie wil onderzoeken heeft baat bij antropologen: zij kunnen door hun vaardigheden tot waardevolle inzichten komen waardoor de werkstrategie of werksituatie zonodig aangepast wordt.

Een bedrijf of organisatie dat vestigingen in het buitenland heeft kan hier natuurlijk ook zijn voordeel mee doen. Antropologen zijn gewend om vanuit meerdere perspectieven te denken en kijken. Bij het starten of ontwikkelen van internationale activiteiten is dit uiterst belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan het aannemen van personeel in dat andere land. Kennis en begrip van de leefwijze van de mensen daar is daarin enkel van voordeel voor het bedrijf. Zeker op lange termijn.

Tot slot is het inzetten van antropologen bij ontwikkelingssamenwerking en internationale hulpverlening onontbeerlijk. Zij zijn immers gewend om op zoek te gaan naar de stem van de mensen waar het om gaat, en het is van groot belang dat die gehoord en serieus genomen wordt wanneer internationale organisaties hun plannen uit proberen te voeren op vreemde bodem. Ook dat kan tijd schelen, geld, en soms mensenlevens.

Laura van Deventer is maatschappijleer docente op een middelbare school in Amsterdam en studeerde Culturele antropologie aan  de Vrije Universiteit.

Bibliografie

Eriksen, T.H. (2008) Engaging Anthropology. The case for a public presence. Oxford: Berg.

Mead, M. (1966) (1928) Coming of age in Samoa. Middlesex, England: Penguin Press.

 

Sporten voor persoonlijke ontwikkeling?

Sporten voor persoonlijke ontwikkeling? –Antropologisch veldwerk naar de persoonlijke ontwikkeling van kinderen in Salcajá, Guatemala.

SpWfoto1RowanDSC05710Door Rowan Hordijk   Internationale leiders als Nelson Mandela en Kofi Annan bepleiten al jaren dat sport  kan dienen als een gereedschap voor het ontwikkelen van samenlevingen en individuen. Volgens de Nationale Commissie voor Internationale Samenwerking en Duurzame Ontwikkeling is sport zelfs ‘essentieel voor de ontwikkeling van kinderen’ genoemd (2005:1), maar is dit terecht?

Bepakt en wel en met deze leidende vraag in het achterhoofd, stapte ik dit jaar, begin februari, het vliegtuig uit in Guatemala City, om vervolgens af te reizen naar mijn veldwerklocatie in ruraal Salcajá, departement Quetzaltenango. Samen met mijn onderzoekspartner verbleven wij drie maanden in Guatemala. Wij combineerden het dagelijks sportles geven aan bijna 300 werkende- , wees- , en uit huis geplaatste kinderen, met het verrichten van antropologisch bacheloronderzoek. De kinderen van studie participeren binnen NGO MatiGol, die zich volledig toelegt op het geven van sportlessen aan achtergestelde jongens en meisjes van Salcajá.

Lees verder

Anthropology Day, November 29th, 2013

As every academic year, this year again the department will organize an “Anthropology Day”. Write down November 29th in your agenda! You are warmly invited to this year’s Anthropology Day that, once again, promises to be a highly interesting and relevant symposium. This year’s theme is applied anthropology  and we invited well-known speakers who work outside academia (see the provisional program below). Please save the date. More information will follow. Lees verder

Busting apart the silos of knowledge production

Below, a blog by Erin B. Taylor, published earlier on the blog Anthropologies (see Anthropologies or even the summary of the Anthropologies issue), and re-published on StandplaatsWereld with kind permission of the author and the Anthropologies-blog. The contribution addresses an issue important to anthropology and to our students. The message: knowledge production does not only take place in universities – and maybe universities are not even any longer the best places for the production of knowledge. There are lots of other places where new knowledge can be created!

By Erin B. Taylor The southern European sunshine bounces off the Atlantic Ocean and into my eyes, making it difficult for me to read my laptop screen as I work at the dining table in my Lisbon apartment. Closing the curtains, I return to concentrating on my work. A few emails, some editorial work, and polishing off a journal article are my tasks for the morning. Later, I’ll go for a stroll along the beach to stretch my body and my mind.

Today’s nothing special: this has been my everyday life since I began my research fellowship eighteen months ago. Funded by the Portuguese government and based at the University of Lisbon, I have no classes to teach and not a shred of administrative responsibility. I’m expected to publish, of course, but like many of my colleagues, I work at home most days, and turn in a yearly report detailing my achievements. The pay isn’t great, and the job is temporary, but the freedom is insurmountable. Freedom to think, freedom to create, and most importantly, freedom to fail. The perfect conditions for the production of knowledge. Lees verder