Nieuw digitaal tijdschrift: Religie-in-Cultuur

Hoe is het gesteld met religie in deze tijd? Speelt religie eigenlijk nog wel een rol in de cultuur van moderne samenlevingen? Of  is religie vandaag de dag zoiets als een overblijfsel van oude tijden, een rest die opgeruimd zou moeten worden? Of  is er misschien iets waar van het cliché dat religie ‘terug’ is? Of  is dat andere cliché waar: dat religie  nooit weg is geweest? Immers, in elke cultuur, zijn altijd sporen van religie te vinden, dus ook in ons persoonlijke en sociale leven, in de politiek en in de hoge cultuur. Deze vragen, te omvattend voor één simpel antwoord, vormen de achtergrond van de beschouwingen, essays en artikelen die u voortaan in dit digitale tijdschriftje kunt vinden (inleiding  www.religie-in-cultuur.nl ; redactie Anton van Harskamp en Bart Voorsluis)

spiritDoor Anton van Harskamp  Breng het onderwerp ‘religie en geweld’ ter sprake en er ontstaan discussies, vaak verhitte discussies. Meestal zijn er in het publieke debat en ‘in de academie’ twee partijen of twee ‘scholen’.

In het publieke debat is er aan de ene kant een partij die zelfs al de vraag naar de mogelijke relatie tussen religie en geweld ongepast vindt en die dus verontwaardigd raakt over de suggestie dat religie tot geweld kan leiden. Leden van die partij menen dat religie een spirituele zaak is en simpelweg niet kán leiden tot geweld, omdat het in religie – we ‘beperken’ ons maar tot de wereldgodsdiensten christendom en islam – om gerichtheid op God en uiteindelijk om het goede leven zou gaan. Voor de leden van deze partij is een relatie tussen religie en geweld ondenkbaar. Zij lijken er geen moeite mee te hebben om uit alle zogenaamd religieuze gewelddadigheden, als de oudtestamentische verhalen over veroveringsoorlogen in het Oude Testament, de geweldsretoriek in de Koran, de kruistochten of hedendaagse terroristische aanslagen van moslims, ‘echte’ religie en ‘echt’ geloof weg te verklaren en de gewelddadigheden te herleiden tot ‘historie’ of tot symboliek of tot etnische, economische, of gewoon politieke stammenstrijd. Lees verder

An important letter: on time, football, and displacement in the Netherlands

Door Luciano Jahnecka

Maikel Hoffmans

Maikel Hoffmans

I remember many occasions when our encounters in Brazil were in some way mediated by the timing of football. Football used to be one of the subjects of our conversations, and on some occasions football was crucial to determine the hour and day that we would meet, because in different ways we created our own commitments beside watching football together.
The way that time and schedules structure our lives, bothers me now, in the Netherlands, more than ever, but in principle the way chronological time structures our lives is the same as in Brazil. My former resistance to the sway time held over my life, however, is, now affected by a new spatial-temporal relationship and my former escape strategies from this specific time become more difficult. This new spatial-temporal relationship is increasingly dominated by a chronological order and it has taken a central place in my relationship with football. I admit I still feel somewhat inadequate in operating this new spatial-temporal dimension. I am here referring, of course, to the transportation system. Lees verder

Environmental protest turned into anti-government demonstration: Resistance in Turkey, police violence and a story of solidarity

Door Hikmet Özenç Demirkan

turkeymage

An outstanding social movement is taking place in Turkey almost for two weeks. The protest has started with a small group against demolishment of Istanbul Gezi Park and replacement of the park with a shopping mall. Police got remarkable violent towards the peaceful protesters and the second day the number of protesters reached to tens of thousands. Police kept on increasing their attacks by using excessive amount of tear gas, pepper spray and pressurized water. With an ambush at the dawn protesters shot by water cannons and tear gas from multiple entrances of the Park. Tents were collected by the police and the park closed down to public reach. Some photos and videos show that police burnt a tent while some protesters were in it. The increasing police brutality triggered more and more people to join the protests. Lees verder

Koloniale nostalgie in hedendaags Indonesië

Door Freek Colombijn     Met enige verbazing hoor ik soms hoe mensen die net van een dictator af zijn  gekomen terugverlangen naar de voorbije dictatuur. Denk aan het Egypte na Mubarak, of het Indonesië na Soeharto. Maar het is misschien ook wel begrijpelijk. Wanneer je zelf geen doelwit was van de overheidsterreur, was het leven in zo’n dictatuur ordelijk en voorspelbaar, de dictator zorgde meestal voor gematigde kosten van levensonderhoud en de schendingen van mensenrechten speelden zich buiten het directe blikveld af. Dan kan de haast onvermijdelijke chaos na het verdwijnen van een dictator voelen als een achteruitgang. Nostalgie is een heimwee naar een tijd waarin de vanzelfsprekende zekerheden nog bestonden.

Maar waarom zou er in Indonesië vandaag de dag nostalgie zijn naar de koloniale tijd? Indonesië is sinds de onafhankelijkheid (1945) al door zoveel fases gegaan en waarom dan verlangen naar een verre tijd dat je als Indonesiër gediscrimineerd werd en achtergesteld was bij de Europese overheerser? Toch is dat zo. De oude naam van Jakarta, Batavia, is in ere hersteld voor o.a. een grote vliegtuigmaatschappij, Batavia Air, en een recent opgerichte professionele voetbalclub. Sommige Indonesiërs (die het zich financieel kunnen veroorloven) scheppen er een genoegen in zich in koloniale kledij uit te monsteren (sommigen zelfs in het uniform van het Koninklijke Nederlands-Indische Leger) en op omafietsen in de tropenhitte de stad door te gaan. In onder andere Surabaya is het mogelijk om met de bus een heritage tour te maken, langs koloniale gebouwen, zoals de oude Nederlandse sociëteit en het stadhuis (zie foto).

Lees verder

Edgy – adj. Edgier, edgiest: daring, provocative or trendsetting

Door Estefania Laney     

SpW edgy

Van mijn voormalige stagebegeleidster kreeg ik te horen dat ik altijd ‘een beetje de randjes van de samenleving’ op zoek. Hoewel ik mij nog niet helemaal wist te nestelen in dat gegeven, vond ik het wel erg spannend klinken: op het randje van de samenleving, waar mensen vaak niet durven te komen en taboes nog de overhand hebben, steek ik lekker mijn neus in andermans zaken! Lekker gewaagd, lekker provoceren, en misschien wel taboes doorbreken en trendsetten. Ik besloot de uitspraak in een sollicitatiebrief te gebruiken, waarmee ik reageerde op een vacature van de GGD: er werd een stagiair gezocht die onderzoek wilde doen naar suïcidepreventie in Amsterdam. Als dat niet op het randje is!

Lees verder

Een goede manager gaat uit vissen

vissende manDoor Freek Colombijn. Hans Tennekes heeft jaren geleden een leerzaam boek geschreven over organisatie-antropologie (Organisatie: Een Antropologische Visie, 1996). Hij analyseert daarin bedrijfsculturen, informele processen en het belang van symbolen en rituelen in organisaties. Een van de punten die hij benadrukt is dat het belang van doelstellingen het gedrag van mensen in organisaties sturen. Een organisatie heeft – als het goed is  -  in zijn geheel een doelstelling, maar ook afdelingen en individuen hebben in een organisatie hun eigen doelstellingen en die kunnen snel tegenstrijdig zijn. Dit algemene principe uit de organisatie-antropologie zie ik bijna dagelijks om me heen in de organisatie waar ik werk, de Vrije Universiteit. De universitaire top (zeg, het College van Bestuur en de Faculteitsbesturen) zijn het met de overige werknemers eens over het hoofddoel: zo goed mogelijk onderzoek doen en zo goed mogelijk onderwijs geven en dat alles binnen de financiële speelruimte die we hebben. Maar over meer concrete doelstellingen hoe het grote doel te verwezenlijken zijn top en werkvloer het vaak oneens.

Een wetenschapper heeft veel baat bij rust in de tent. Onderzoek is per definitie innovatief anders zouden wij onze artikelen niet geaccepteerd krijgen door de redactie van de wetenschappelijke tijdschriften waar we onze stukken aanbieden. Een onderzoeker hoeft helemaal niet aangespoord te worden om zichzelf te vernieuwen; als hij of zij daartoe niet uit zichzelf gedreven is, wordt hij wel gedwongen door zijn peers. Ook voor het onderwijs heeft een wetenschapper het liefste rust. Niet uit behoudzucht, maar het vernieuwen van een college (het zoeken naar nieuwe literatuur, het up-to-date maken van een spreekschema, het verwerken van de actualiteit in een ouder college) vraagt tijd. En die tijd hebben wetenschappers alleen als ze niet teveel andere activiteiten hebben. Dus wetenschappers zijn intrinsiek gemotiveerd om hun werk te vernieuwen, maar kunnen dat alleen doen als er zoveel mogelijk rust in de organisatie is.
Lees verder

Verkiezingen in Pakistan: De ‘revolutie’ bleef uit

elections3Door Amer Morgahi. Twee weken geleden vonden er verkiezingen plaats in Pakistan. De verkiezingsuitslag gaf een dominante meerderheid aan de centrumrechtse partij van Sharif; de verkiezingen zijn een enorme nederlaag voor de regerende coalitie onder leiding van de Volkspartij van Zardari, weduwnaar van de vermoorde Bhutto. Economisch wanbeleid, gebrek aan veiligheid, werkloosheid en corruptie onder Zadari leidden tot impopulariteit van de partij. De hype rondom de politieke mars van Imran Khan bleef vooral een media aangelegenheid. De verkiezingen betekenen een stap richting het versterken van de democratie in het land. Het is de eerste keer dat de macht overgaat van de ene democratisch gekozen regering naar de andere zonder een inmenging van het machtige instituut van het leger. De opkomst, meer dan 60%, heeft bevestigd dat een overweldigend aantal kiezers de dreigementen van de Taliban heeft genegeerd, ondanks het feit dat meer dan honderd mensen omkwamen in de week voor de verkiezingen.

Lees verder