Het ontstaan van een nationale held

Door Irene Stengs Op plekken waar mensen op een dramatische manier om het leven zijn gekomen ontstaat de laatste decennia vaak een tijdelijk monument bestaande uit bloemen, kaarsen, foto’s, teksten, knuffels en andere, voor de overledene(n) specifieke, attributen. Peter R. de Vries raakte bij de aanslag zwaargewond, maar toch is ook in de Lange Leidsedwarsstraat op de plek des onheils een vergelijkbare gedenkplek ontstaan. Dergelijke plekken vormen als het ware de materiële neerslag van de emoties die door het geweld en het leed dat hieruit voortkomt worden opgeroepen. Hoewel de aard van de reacties evident lijkt is het toch relevant …

Lees meer

The discomfort surrounding talks on historic and present-day racism in class

Image from a Dutch high school history book. Photo by author. By Sientje Trip When browsing through one of the history books of the high school I researched I came across some paragraphs on the Dutch colonial and concomitant slavery history, on the VOC and the WIC. It describes the so called triangle trade between Europe, Africa and The Americas and the way enslaved Africans were fitted with as many as possible in big ships with Dutch flags. Later on in my fieldwork, I asked one of the teachers at the high school if this slavery history can be hard …

Lees meer

Opposing Views for a Shared Mission

by Sarah leBarron As I walk into Old School Amsterdam, I feel instantly at home. Coffee vapors float around me, pulling me towards the barista cart. I’m handed a steaming cup of vegan cappuccino, the almond milk infusing a slight strangeness to the flavor as I swallow, a strangeness I have come to appreciate. For some attendees of 02025’s energy breakfasts, the vegan beverages connect the theme of renewable energy back to the earth. But for others, the link to nature is minor compared to the technology itself. Though subtle, this diversity of thought in Amsterdam’s renewable energy community can …

Lees meer

Is kennis van de Nederlandse antropologische traditie nog wel relevant voor hedendaagse antropologen?

VINCENT DE ROOIJ Historici verdedigen de relevantie van hun discipline vaak door te beweren dat kennis van het verleden nodig is om het heden te begrijpen en beter te doen in de toekomst. In die zin is het belangrijk dat elke academische discipline kritisch kijkt naar hoe haar dogma’s, institutionele organisatie, en vooral ook haar onderzoekskeuzes hun oorsprong hebben in het denken en doen van eerdere generaties. Matthias Teeuwen uit daarom terecht zijn zorg dat de antropologiebeoefening in Nederland lijkt te lijden aan een opvallende vorm van geheugenverlies: “Het lijkt erop dat het huidige [antropologische] collectieve geheugen vooral wordt bevolkt …

Lees meer

Naar een antropologie van Nederland

DOOR TOON VAN MEIJL De vraag naar de staat van de Nederlandse antropologie en eventuele veranderingen die zich daarin hebben voltrokken is interessant. In het buitenland wordt mij die vraag regelmatig gesteld, maar dan moet ik een helder antwoord helaas schuldig blijven. Inderdaad, ik denk niet dat de antropologie in Nederland kan worden gerubriceerd onder een label dat de nationale identiteit ervan zou kenschetsen. Maar waarom eigenlijk niet? En is dat erg? En was er in het verleden wel sprake van een Nederlandse antropologie, zoals Matthias Teeuwen verondersteld? De antropologie is altijd een marginaal vakgebied geweest. Het is nu moeilijk …

Lees meer

Waar is de Nederlandse antropologie heen?

DOOR MATTHIAS TEEUWEN Vergeleken met de heftige discussies over de staat van de Nederlandse antropologie die in de jaren ’80 gevoerd werden is het de afgelopen 20 jaar opmerkelijk stil gebleven rond dit onderwerp. In de jaren ‘80 verschenen er onder andere een themanummer van Antropologische verkenningen over de historische ontwikkelingen in de Nederlandse antropologie en een kritisch stuk van Blok en Boissevain die betoogden dat de Nederlandse antropologie overwegend descriptief is en doordringende analyses ontbeerde. Maar afgezien van een bundel artikelen uit 2002 is er sindsdien nagenoeg niks gepubliceerd over antropologie in Nederland. Het lijkt alsof de aandacht voor …

Lees meer

Nationalisme – een kwestie van goede smaak

DOOR TON SALMAN Nationalistische betogen kunnen zelden bekoren. Ze zijn altijd wat gezocht. En wat hooghartig. En contingent. Immers: hebben de Nederlanders nu werkelijk unieke kwaliteiten, van het kaliber waar de mensheid echt wat aan hééft, en waar andere volkeren of groepen zich niet op kunnen beroepen? En zonder het demagogisch bij elkaar te jokken? Zoals “tolerantie”? Of zijn we “polderanten”? Of lekker libertaire en olijke red-light-district-aanbieders? Twijfelachtig allemaal, toch? Hooghartig: zijn we beter of zo? Waarin dan? Rechte slootjes graven? Tweede Pinksterdagen handhaven? Stormvloedkeringen bouwen? Files bestrijden? Gelijkheid voor vrouwen? Weinig redenen om te pochen. En los daarvan: wie …

Lees meer

Nederland houdt van gewoon

Door Irene Stengs. In het kader van ‘onderzoek om de hoek’ kom ik nog een keer terug op mijn veldwerkexcursie naar de Huishoudbeurs van afgelopen februari. In mijn vorige blog omschreef ik deze ‘grootste braderie van Nederland’ als een voor de antropoloog interessante event omdat de beurs in feite een geconcentreerde uitstalling is van allerlei vormen van alledaagse cultuur in Nederland. Veel zaken die in het dagelijks leven een rol spelen en juist door hun alledaagsheid nauwelijks opvallen worden op de Huishoudbeurs ‘uitvergroot, uitgelicht en op een voetstuk geplaatst’. Voor de meeste bezoekers spreekt de invulling en inrichting van de …

Lees meer

Diversiteitsdenken

Door Thijl Sunier         Multiculturalisme is uit de mode geraakt. ‘De multiculturele samenleving is mislukt’ konden we politici in Europa niet lang geleden horen roepen. Multiculturalisme wordt geassocieerd met wegkijken, met vrijblijvendheid en cultureel relativisme, en met verkeerd beleid. Tegenwoordig zal je nog weinig mensen tegenkomen die er een warm gevoel bij krijgen.

Lees meer

Dag van de Antropologie: over solidariteit, ethiek en epistemologie

Door Matthias Teeuwen         Bij de openingsvoordracht van de ABv Dag van de Antropologie 2017 over solidariteit kreeg ik het gevoel dat ik dit allemaal eens eerder heb gehoord. De voordracht ging, kort gezegd, over het dilemma waarmee vrijwilligers en ontwikkelingswerkers zich geconfronteerd zien omtrent de scheve machtsverhoudingen tussen hen en diegene die ze helpen, namelijk: enerzijds om de hulpbehoevende als gelijke te benaderen en te delen in zijn of haar leven en anderzijds om gebruik te maken van de voordelen die je hebt als buitenstaander om de ander te helpen. Het is herkenbaar omdat het een terugkerend dilemma is in …

Lees meer