Wij zijn de beste! Of….?

bekerDoor Ton Salman. Recent werden de resultaten van de jaarlijkse Nationale Studenten Enquête gepubliceerd. En kijk eens aan: de bachelor-opleiding antropologie van de VU komt als beste van Nederland uit de bus! We zullen niet liegen: we zijn er als afdeling heel blij mee, we melden het meteen aan elkaar, en we feliciteren elkaar. We denken en hopen dat het het resultaat is van ons harde werken, onze motivatie, onze aandacht en zorg voor de studenten, onze deskundigheid en expertise, en onze begeestering tijdens de colleges. We beschouwen het als een compliment van onze studenten – en in gedachten bedanken we die studenten!

Lees verder

Sinterklaasintocht op Bali, Indonesië

SPW Sint Bali IMG_2096
Balinese Zwarte Pieten

Door Vivian Mac Gillavry    Inmiddels heeft iedereen in Nederland zijn of haar mening gevormd over de Zwarte Pieten-discussie. Dat ook op Bali Sinterklaas wordt gevierd zou men misschien niet meteen verwachten en ook hier wordt meegediscussieerd over Zwarte Piet. Viavia ben ik gevraagd om als Zwarte Piet mee te doen aan het schoolbezoek van Sinterklaas op een school voor Nederlandse taal en cultuur.

Als bachelorstudent antropologie loop ik stage op Bali en antropologisch gezien leek me dit een bijzondere dag om mee te maken, een Sinterklaasintocht op een tropisch eiland.

Tijdens het schminken vraag ik aan Sinterklaas hoe de Nederlanders op Bali denken over de Zwarte Pieten-discussie. Lees verder

Waarom de Wereld Antropologen Nodig Heeft

Door Laura van Deventer

1231644_10151585536891681_1405407759_n

En, studeer je nog steeds Antropologie?’, dit is de vraag die mij vroeger regelmatig op een verjaardag of familiebijeenkomst gesteld werd. Wanneer ik bevestigend antwoordde was de reactie: ‘Ja, het is wel léuk, maar ga toch iets nuttigs studeren! Hier kun je toch niets mee?’ Hieronder zal ik uitleggen, waarom antropologie niet alleen leuk, maar óók ontzettend nuttig is, en dat je er erg veel mee kunt. Mijn overtuiging is: De wereld heeft antropologen nodig! Hieronder leg ik uit waarom.

Wat is antropologie?

In 1928 gaf Margaret Mead, de bekendste antropologe van de 20e eeuw , de volgende definitie van

een antropoloog: ‘the student of man in all his most diverse social settings’ (Mead 1928: 11). Als antropoloog heb je een fascinatie voor de verschillen tussen groepen mensen in wijze van leven, denken, handelen en betekenis geven aan voorwerpen (bijvoorbeeld een ring), gebeurtenissen (bijvoorbeeld de intocht van Sinterklaas), handelingen (bijv. een kaarsje branden in de kathedraal). Dit betrekt zich op de sociale en culturele aspecten van het leven van mensen. Binnen antropologie staat daarin de mens centraal: hoe gaat hij/zij om met de omgeving, de (on)geschreven regels die gelden in zijn/haar samenleving, de situatie of veranderingen in de politieke, economische of sociale omstandigheden? Maar ook: welke bijdrage leveren zij hier zelf aan? Als antropoloog kun je je dus heel breed oriënteren, van economie tot rituelen, zolang de ervaring en plaats van de groep mensen erin maar centraal staat. Gewoonlijk wordt dit wel beperkt door een specifieke vraag. Bijvoorbeeld: wat is de rol van bier in het leven van zakenmannen in Hong Kong (handige data voor Heineken)? Wat betekenen vooroordelen over mensen uit de Kaukasus voor het dagelijks leven van Tsjetsjenen in Moskou (belangrijke info voor mensenrechtenorganisaties)? Hoe geven Marokkaanse moeders met gehandicapte kinderen betekenis aan de situatie van hun zieke kind (cruciaal voor de interactie met zorginstellingen)?

Je bent in je werk dus gericht op de mensen waar je onderzoek om draait, alleen zij kunnen jou de informatie geven waar je naar op zoek bent.

De wijze van onderzoek doen is uniek: antropologen krijgen door persoonlijk contact te leggen, veel vragen te stellen, te observeren en tijd door te brengen een zo goed mogelijk beeld van en begrip voor de mensen. Als je niet luistert, kom je niets te weten. Als je haast hebt, ook niet. Antropologen worden getraind zich aan te passen in een vreemde omgeving, gesprekken aan te gaan met sleutelpersonen en respect en begrip te tonen voor een hem/haar vreemd zijnde levenswijze. Wat wordt er gezegd, wat niet, en wat wordt tussen de regels door gecommuniceerd? Klopt wat je ziet met wat je verteld wordt?

Een antropoloog weet dat er verschillende manieren zijn om belangen te vertegenwoordigen, met conflicten om te gaan, verandering door te voeren – en onderzoekt dat van binnenuit. Je moet dan wel genuanceerd denken en je uitdrukken. Idealiter delen antropologen hun kennis met anderen, wat hopelijk kan leiden tot meer en beter begrip en contact tussen groepen mensen die (erg) van elkaar verschillen. Dat kan tijd schelen, geld, soms mensenlevens.

 Waarom is dit nuttig?

´In an ideal world, everybody would take a few courses in anthropology´ zegt Eriksen, een antropoloog met visie voor de rol van dit vakgebied in een samenleving.We leven niet in een ideale wereld, en daarom is het belangrijk dat antropologen hun kennis en kunnen op onderzoeksgebied en in andere beroepen breed inzetten. Sterker nog, het is nódig dat er antropologen op de arbeidsmarkt zijn, want de bovengenoemde vaardigheden zijn uiterst waardevol voor bedrijven en organisaties! In onze wereld komen bevolkingsgroepen voortdurend in contact met verschillende talen, leefwijze, overtuigingen en andere voorstelling van wat ‘normaal’ is. Wat gebeurt er dan? Ik hoef maar ‘Zwarte Piet’ te zeggen, en u begrijpt wat ik bedoel.

Ik werk zelf als docent op een middelbare school. In elke klas zitten leerlingen met ten minste 5 verschillende etnische achtergronden. Alles wat ik bij Antropologie geleerd heb, zet ik nu in om goed onderwijs te geven aan deze kinderen. Luisteren, kijken, vragen stellen. Pas als een kind zich gezien voelt, leert het echt.

Ook een bedrijf dat hun doelgroep of interne werksituatie wil onderzoeken heeft baat bij antropologen: zij kunnen door hun vaardigheden tot waardevolle inzichten komen waardoor de werkstrategie of werksituatie zonodig aangepast wordt.

Een bedrijf of organisatie dat vestigingen in het buitenland heeft kan hier natuurlijk ook zijn voordeel mee doen. Antropologen zijn gewend om vanuit meerdere perspectieven te denken en kijken. Bij het starten of ontwikkelen van internationale activiteiten is dit uiterst belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan het aannemen van personeel in dat andere land. Kennis en begrip van de leefwijze van de mensen daar is daarin enkel van voordeel voor het bedrijf. Zeker op lange termijn.

Tot slot is het inzetten van antropologen bij ontwikkelingssamenwerking en internationale hulpverlening onontbeerlijk. Zij zijn immers gewend om op zoek te gaan naar de stem van de mensen waar het om gaat, en het is van groot belang dat die gehoord en serieus genomen wordt wanneer internationale organisaties hun plannen uit proberen te voeren op vreemde bodem. Ook dat kan tijd schelen, geld, en soms mensenlevens.

Laura van Deventer is maatschappijleer docente op een middelbare school in Amsterdam en studeerde Culturele antropologie aan  de Vrije Universiteit.

Bibliografie

Eriksen, T.H. (2008) Engaging Anthropology. The case for a public presence. Oxford: Berg.

Mead, M. (1966) (1928) Coming of age in Samoa. Middlesex, England: Penguin Press.

 

Sporten voor persoonlijke ontwikkeling?

Sporten voor persoonlijke ontwikkeling? –Antropologisch veldwerk naar de persoonlijke ontwikkeling van kinderen in Salcajá, Guatemala.

SpWfoto1RowanDSC05710Door Rowan Hordijk   Internationale leiders als Nelson Mandela en Kofi Annan bepleiten al jaren dat sport  kan dienen als een gereedschap voor het ontwikkelen van samenlevingen en individuen. Volgens de Nationale Commissie voor Internationale Samenwerking en Duurzame Ontwikkeling is sport zelfs ‘essentieel voor de ontwikkeling van kinderen’ genoemd (2005:1), maar is dit terecht?

Bepakt en wel en met deze leidende vraag in het achterhoofd, stapte ik dit jaar, begin februari, het vliegtuig uit in Guatemala City, om vervolgens af te reizen naar mijn veldwerklocatie in ruraal Salcajá, departement Quetzaltenango. Samen met mijn onderzoekspartner verbleven wij drie maanden in Guatemala. Wij combineerden het dagelijks sportles geven aan bijna 300 werkende- , wees- , en uit huis geplaatste kinderen, met het verrichten van antropologisch bacheloronderzoek. De kinderen van studie participeren binnen NGO MatiGol, die zich volledig toelegt op het geven van sportlessen aan achtergestelde jongens en meisjes van Salcajá.

Lees verder

Anthropology Day, November 29th, 2013

As every academic year, this year again the department will organize an “Anthropology Day”. Write down November 29th in your agenda! You are warmly invited to this year’s Anthropology Day that, once again, promises to be a highly interesting and relevant symposium. This year’s theme is applied anthropology  and we invited well-known speakers who work outside academia (see the provisional program below). Please save the date. More information will follow. Lees verder

Videoverslag Symposium Verontruste VU’ers 25 april

Onder de veelzeggende titel De managersuniversiteit is failliet. Tijd voor verandering! organiseerden de Verontruste VU’ers vorige week een symposium.

Enkele aanleidingen volgens de flyer:

Docenten die bezwijken onder de bureaucratie (ten koste van hun onderwijstaak), onderzoekers die hard met elkaar concurreren om onderzoeksgelden , ondersteunend personeel dat wordt beschouwd als overbodig, en studenten die steeds vaker in grote groepen onderwijs krijgen. En ook: aan McDonald’s ontleende managementmodellen, megalomane bouwplannen, bestuurders met topsalarissen.

Zie hier de zegeningen van het huidige bestuursmodel aan de Nederlandse universiteiten. Hoe moet en kan het anders? De Verontruste VU’ers trappen af. Te beginnen bij de VU.

Lees verder

Cito-knallers in de Bijlmer: dromen, durven, doen!

SpW Marion A3-Poster-v1-212x300Door Marion den Uyl   Een van de activiteiten van het New Urban Collective  betreft een drie maanden durende zaterdagschool voor 8ste groepers in de Amsterdamse Bijlmer. In dit mentorproject wordt op de zaterdagen  gewerkt aan verbetering van de Citoscores. Op zaterdag 12 januari bracht ik er een bezoek, op uitnodiging van twee van mijn master studenten, Mitchell Esajas en Jessica de Abreu. Het mentorproject heeft van woningcooperatie Rochdale de beschikking gekregen over een grote ruimte in een leegstaand kantoorgebouw in het centrum van de Bijlmer. In die grote ruimte staan tafeltjes met zeven, acht stoelen er om heen.  Als ik binnenkom hebben de kinderen net een Citotoets geoefend, en ze zijn bezig met de het bespreken van hun werk met hun mentor. Het is ochtend, de kinderen hebben blijkbaar frisse energie, zijn geconcentreerd bezig, en kijken nauwelijks op of om als ik binnenkom of langs een aantal tafeltjes wandel. Lees verder

De islamitische internaten in Nederland

Islamitische school
Islamitische school

Door Mehmet Sahin. Recent is er enige ophef over islamitische internaten in Nederland ontstaan. Verschillende journalisten in Nederland, onder andere van de landelijke kranten zoals de Volkskrant, NRC en Trouw, hebben vraagtekens gezet bij het sociaalpedagogische klimaat in deze internaten. Aan de ene kant is het goed dat deze internaten aandacht krijgen van de pers, maar helaas worden zij structureel in een negatieve context behandeld door de Nederlandse pers. Om een beter en genuanceerder beeld te krijgen van de rol die internaten binnen de islamitische gemeenschap in Nederland spelen, moeten we kijken naar hoe en waarom zij zijn ontstaan. Lees verder

Goed en toegankelijk hoger onderwijs: een wereldwijde strijd – Casus Chili

‘het nieuwe hoger onderwijsmodel’

Door Ton Salman Terwijl in Nederland en Europa “de crisis” universitaire staf en studenten noodzaakt zich te verzetten tegen draconische bezuinigingsmaatregelen vermengd met bedrijfsadministratief-geïnspireerde reorganisaties die de kern van het métier (goed onderzoek en goed en toegankelijk onderwijs) bedreigen, is in Chili sinds ruim een jaar een strijd van nog epischer omvang aan de gang. Het afgelopen academisch jaar (dat in Chili van maart tot en met december loopt) ging voor vele duizenden studenten geheel of grotendeels verloren, of werd uiteindelijk, zo goed en zo kwaad als het ging, afgesloten na intensieve inhaalcursussen en ‘nood-tentamens’ om zo tenminste toch enkele studiepunten te verwerven. De studenten staakten, en bezetten in veel gevallen universiteiten, gedurende het hele studiejaar. Voor zoveel zelf-benadeling moeten wel hele goede redenen bestaan.

Die zijn er. Lees verder

Duivelse kinderboeken?

Door Daan Beekers ‘Fantasie van uw kind ligt onder vuur’, zo kopte het opiniestuk van kinderboekenschrijver Anna van Praag vorige week in De Volkskrant. Hierin stelde ze dat christelijke scholen in Nederland een onevenredig grote invloed hebben op de onderwerpen waarover schrijvers als zij mogen schrijven wanneer ze meewerken aan schoolboeken. Ze vertelt dat ze door de uitgeverij een lijst krijgen aangereikt van thema’s die gevoelig liggen bij protestants-christelijke scholen, met de vraag daar liever niet over te schrijven, of ze minstens in gewenst perspectief te plaatsen. Het gaat om thema’s als kermis, carnaval en disco, evolutietheorie en magie, aantasting van het ouderlijk gezag, echtscheiding en homoseksualiteit.Van Praag heeft er bezwaar tegen ‘dat de christelijke school (zo’n 15 procent van het totaal) dus kennelijk de norm is voor alle scholen.’ Ze schrijft verder:

Steeds meer betalen voor minder

De oorzaak van de studentenprotesten

 

Foto van bezetting afgelopen week in Amsterdam

 

Door gastauteur Max van Lingen (m.m.v. Donya Alinejad)

De boodschap van de studenten die de afgelopen week collegezalen in Rotterdam, Nijmegen, Utrecht en Amsterdam bezetten was helder: 1)  Schaf de studiefinanciering niet af, want daarmee schaadt je de toegankelijkheid van het hoger onderwijs, 2) Investeer in de kwaliteit van het hoger onderwijs, want dat is goed voor de samenleving. Lees verder

Een Nederlandse docent in China

Een van onze vroegere studenten – Anne Geerdink – heeft het afgelopen jaar Internationale Communicatie gedoceerd aan de Medische Universiteit van Ningxia, de Hui-autonome provincie in het noordwesten van China. Zij is de enige Nederlander in deze Chinese provincie. Hierbij een korte impressie van haar ervaringen.

Het universiteitsrestaurant, drie verdiepingen met uitstekend Han (Chinees) en Hui (halal)voedsel, heeft overal televisies hangen die altijd aanstaan. Meestal hard, vooral wanneer er NBA basketballwedstrijden zijn. Basketball is hier sport nummer één. Werkelijk overal zijn veldjes!  Studenten en medewerkers kunnen drie maal per dag een maaltijd gebruiken voor  minder dan een euro. De universiteitsleiders hebben een aparte eetruimte, waar ze zich in geval van “meetings” door hun chauffeur over de campus naar toe laten rijden. Hun bakken blokkeren de ingang, de chauffeurs drentelen ernaast of poetsen de auto. Zo weten wij, docenten, studenten en medewerkers,  dat er op dat moment “leiders” in het restaurant zijn.

Lees verder

Trailwalker 2009: 100 km in 30 uur lopen, wie doet nou ziets?

Fotovan Jos Bleijlevens
Foto van Jos Bleijlevens

Al 25 jaar worden er op verschillende plekken op de wereld Trailwalkers georganiseerd door Oxfam, afgelopen weekend voor het eerst door Oxfam Novib in Nederland. Het doel is om 100 kilometer binnen 30 uur te lopen, in teams van vier mensen. Elk team wordt geacht een som geld op te halen van sponsors. Het totaalbedrag wordt ingezet voor ontwikkelings-samenwerkings projecten. Dit jaar is meer dan zes ton bijeen gebracht door de teams voor het onderwijs in Mali.

Elke rechtgeaarde antropoloog en kritisch geëngageerde burger zal nu recht overeind gaan zitten en een rijtje vragen gaan spuien: Lees verder